Yaşlı bireylerin akılcı ilaç kullanımının ve uygunsuz ilaç kullanım sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of rational drug use and frequency of inappropriate drug use in elderly individuals
- Tez No: 877662
- Danışmanlar: PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, akılcı ilaç kullanımı, polifarmasi, uygunsuz ilaç kullanımı, Family medicine, rational drug use, polypharmacy, potential inappropriate medication, elderly health
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlı bireylerin akılcı ilaç kullanımının ve uygunsuz ilaç kullanım sıklığının değerlendirilmesi Amaç: Çalışmamızda Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi polikliniklerine başvuran, araştırmaya katılmayı kabul eden ve onam veren 65 yaş ve üstü bireylerin akılcı ilaç kullanımının değerlendirilmesi ve 2019 Beers kriterleri kullanılarak uygunsuz ilaç kullanım sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel çalışma olan araştırmamız, anket yoluyla yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden katılımcılara sosyodemografik özellikleri sorgulayan sorular ile ilaç kullanım alışkanlıklarını değerlendirme amaçlı sorular ve kullandıkları ilaçları belirlemek için oluşturulan soruları içeren araştırma anketi uygulanmıştır. Veriler SPSS 20.0 ile analiz edilerek yorumlanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda 407 yaşlı katılımcıya ulaşılmış olup bunların %48,4'ü erkek; %51,6'sı kadındır. Katılımcıların reçetesiz/hekim tavsiyesi olmadan ilaç kullanım oranı %63,7 olarak saptanmıştır. Hekime danışmadan en sık kullanılan ilaçlar ile evde gerekebilir diye bulundurulan ilaçların aynı gruplar olduğu saptanmış olup; bunlar içinde en sık ağrı kesicilerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Katılımcıların %89,4'nün sürekli ilaç kullanmasını gerektirecek kronik bir rahatsızlıkları olduğu belirlenmiştir. En sık görülen 3 hastalık hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar ve diyabet olarak bulunmuştur. Çalışmamızda polifarmasi (4 ve üzerinde ilan kullanımı) oranı %56 olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların kullandıkları ilaçlar 2019 Beers kriterlerine göre incelendiğinde %31,2 oranında potansiyel uygun olmayan ilaç kullanımı (UİK) var olduğu tespit edilmiştir. En fazla oranda NSAİİ (%28), PPİ (%17,30), insülinler (%16) ve alfa1 bloker (%15,38) ilaçlarında potansiyel uygunsuz kullanım olduğu belirlenmiştir. UİK; ileri yaş ve polifarmasi varlığı ile beraber artış göstermektedir. Sonuç ve öneriler: Yaşla birlikte artan polifarmasi ve uygunsuz ilaç kullanımı yaşlı sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu durum yaşlı bireylerde akılcı ilaç kullanım farkındalığını daha önemli kılmaktadır. Aile hekimleri yaşlı bireylerin sağlığının korunması ve arttırılması için multidisipliner bir ekip çalışması içinde görev ve sorumluluklarını yerine getirmelidir.
Özet (Çeviri)
Evaluation of rational drug use and frequency of inappropriate drug use in elderly individuals Objective: The aim of our study was to evaluate the rational drug use of individuals aged 65 years and older who applied to the outpatient clinics of Akdeniz University Faculty of Medicine Hospital, who accepted to participate in the study and gave concent, and to determine the frequency of inappropriate drug use using the 2019 Beers criteria. Materials and method: Our study, which is a descriptive and cross-sectional study, was conducted face-to-face through a questionnaire. The participants who agreed to participate in the study were administered a research questionnaire including questions about sociodemographic characteristics, questions to evaluate drug use habits and questions to determine the drugs they use. The data were analysed and interpreted with SPSS 20.0. Statistical significance levelwas accepted as p<0.05. Results: In our study, 407 elderly participants were reached %48,4 of them were male and %51,6 were female. The rate of drug use without prescription/physician's advice was found to be %63,7. It was determined that the most frequently used medicines without consulting a physician and the medicines kept at home in case of need were the same groups; among these, painkillers were the most frequently used. It was determined that %89,4 of the participants had a chronic disease that required continuous of medication. The 3 most common diseases were hypertension, cardiovascular diseases and diabetes. In our study, the rate of polypharmacy (use of 4 or more medications) was found to be %56. When the drugs used by the participants were analysed according to the 2019 Beers criteria, ıt was found that %31,2 had potential inappropriate medication (PIM) use. The highest rate of PIM use was found in NSAIDs (%28), PPIs (%17,3) insulins (%16) and alpha1 blockers (%15,38). PIM use increases with advanced age and the presence of polypharmacy. Conclusion and recommendation: Polypharmacy and inappropriate use of medicines, which increase with age, negatively affect the health of the elderly. This situation makes rational drug use awareness more important in elderly individuals. Family physicians should fulfil their duties and responsibilities in a multidisciplinary teamwork to protect and improve the health of elderly individuals.
Benzer Tezler
- Aydın efeler ilçesi 65 yaş üstü bireylerde akılcı ilaç kullanımı farkındalığı, uygunsuz ilaç kullanımı ve maliyeti
Awareness of rational use of drugs, inappropriate drug use and cost of individuals over 65 years of age in aydin efeler district
FATMA AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Halk SağlığıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ABACIGİL
- Birinci basamağa başvuran geriatrik popülasyonda time to start ve time to stop kriterlerine göre akılcı ilaç kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of rational drug use according to time to start and time to stop criteria in geriatric population referred to primary care
YASİN ALAYBEYOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHTEŞEM EROL YAYLA
UZMAN ALİ İHSAN ÇABUK
- Yaşlı hastalarda polifarmasinin 2015 Beers kriterleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of polypharmacy by using 2015 Beers criteria on geriatric patients
DUYGU ULUDAĞ CİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLAR MACİT
- Acil servise başvuran yaşlı hastalarda TIME kriterlerine göre potansiyel uygunsuz reçeteleme sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of potentially inappropriate prescribing according to TIME criteria and associated factors in older adults presenting to the emergency deparment
KAAN AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR ÖZKÖK
- Teknoloji kullanımının kuşaklara göre akılcı ilaç kullanımı farkındalığına etkisi
The effect of technology use on awareness of rational drug use by generations
SEDA GERMİYANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR ÇELİK