Geri Dön

Ortopedi kliniğinde yatan yaşlı hastalarda sağlık okuryazarlığı ve öz-bakım gücü ilişkisi

The relationship between health literacy and self-care agency in elderly patients hospitalized in the orthopedics clinic

PDF İndir

  1. Tez No: 876797
  2. Yazar: SAMED KAPU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SAİDE FAYDALI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ortopedi ve Travmatoloji, Orthopedics and Traumatology
  6. Anahtar Kelimeler: Hasta, Ortopedi, Öz bakım, Sağlık okuryazarlığı, Yaşlı, Elderly, Health literacy, Orthopedics, Patient, Self-care
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yaşlanma insanlar için kaçınılmaz olan; bireyin davranışlarında ve fonksiyonlarında önemli değişikliklerin yaşandığı bir dönemdir. Yaşlanmayla birlikte kas-iskelet sistemi problemleri de artmaktadır. Ortopedik cerrahi, yaşlılara en fazla uygulanan cerrahi operasyonlar arasında yer almaktadır. Bu işlemler yaşlı bireyin öz bakım gücünü etkilemektedir. Sağlık okuryazarlığı doğru sağlık kararları almak için sağlık bilgilerini anlama ve kullanma becerisidir. Sağlık okuryazarlığı düzeyinin öz bakım gücünü etkileyeceği düşünülmüştür. Bu çalışmanın amacı ortopedi kliniğinde yatan yaşlı hastalarda sağlık okuryazarlığı ve öz bakım gücü ilişkisini belirlemektir. Araştırma, Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji kliniğinde tedavi olan 96 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri 15 Temmuz 2023 - 16 Mart 2024 tarihleri arasında hastaların özelliklerini içeren Anket Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Öz Bakım Gücü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya ameliyat sonrası I. gününde olan, okuma-yazma bilen, 60 yaş ve üzeri ortopedi hastaları dahil edilmiştir. Araştırma için Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu'nun ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nin izni alınmıştır. Verilerin toplanmasından önce, araştırmaya katılmaya gönüllü olan hastaların aydınlatılmış onamları yazılı olarak alınmıştır. Araştırma verilerinin analizinde Bağımsız Örneklem t Test, ANOVA, Bonferroni testi, Pearson korelasyon katsayısı, doğrusal ve çoklu regresyon kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hastaların sağlık okuryazarlığı ölçeği puan ortalamaları 87,93±19,58 iken, öz bakım gücü puan ortalamaları 90,41±19,84 olarak bulunmuştur. Araştırma sonucunda sağlık okuryazarlığı ile öz bakım gücü puanları arasında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı güçlü ilişki bulunmuştur (r=0,756; p<0,05). Sağlık okuryazarlığı puanı, öz bakım gücü puanlarını %57,2 düzeyinde açıklamaktadır. Sağlık okuryazarlığı puanındaki bir birimlik artışın, öz bakım gücü puanını 0,766 puan arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Çoklu regresyon modellemesine göre; yaş, cinsiyet, eğitim durumu, kronik hastalığı olma, yardımcı araç/gereç kullanımı, hastanın yaşadığı sorunların varlığı ve sağlık okuryazarlığı puanı, öz bakım gücü puanlarını %63 düzeyinde açıklamaktadır. Sonuç olarak, ortopedik cerrahi geçiren yaşlıların sağlık okuryazarlıkları düzeyi ortalamanın biraz üzerinde; öz bakım gücü düzeyleri ortalamanın üstünde bulunmuştur. Yaşlı ortopedi hastalarının sağlık okuryazarlığı ile öz bakım güçleri arasında pozitif yönlü güçlü ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Sağlık okuryazarlığının parçaları olan bilgiye erişim, bilgileri anlama, değerlendirme ve uygulama becerilerinin kazanımı ile bireylerin öz bakım faaliyetlerini bağımsız bir şekilde yerine getirebilme kapasitesi artacaktır. Klinik tedavi ve bakım sürecinde yaşlı hastaların sağlık okuryazarlığı düzeylerini artırmanın yanı sıra, öz bakım gücünü etkilediği bulunan yaş, cinsiyet, eğitim durumu, kronik hastalığı olma, yardımcı araç/gereç kullanımı, hastanın yaşadığı sorun olup olmamasının tedavi ve bakımın planlanmasında dikkate alınması önerilir. Sağlık okuryazarlığının, sağlık hizmetlerinden daha etkin yararlanma, karar verme yeteneğinin artması ve sağlık sonuçlarının iyileşmesi gibi konulara ilişkin etkisinin de araştırılması önemlidir.

Özet (Çeviri)

Aging is an inevitable process for humans, characterized by significant changes in behavior and functions. Musculoskeletal system problems also increase with aging. Orthopedic surgery is among the most common surgical operations performed on the elderly. These procedures affect the self-care agency of elderly individuals. Health literacy is the ability to understand and use health information to make appropriate health decisions. It is thought that the level of health literacy will affect self-care agency. This study aims to determine the relationship between health literacy and self-care agency in elderly patients hospitalized in the orthopedic clinic. The research was conducted with 96 patients treated at the Orthopedics and Traumatology Clinic of Necmettin Erbakan University Medical Faculty Hospital. Data for the study were collected between July 15, 2023, and March 16, 2024, using a Questionnaire containing the patients' characteristics, the Health Literacy Scale, and the Self-Care Agency Scale. Orthopedic patients who were on the first day after surgery, who could read and write, and who were 60 years of age and older were included in the study. The approval of Necmettin Erbakan University Health Sciences Ethics Committee and Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine Hospital was obtained for the research. Before data collection, written informed consent was obtained from patients who volunteered to participate in the study. In the statistical analysis of study, Independent Sample t-Test, ANOVA, Bonferroni test, Pearson correlation coefficient, linear and multiple regression were used. The results showed that the means of Health Literacy Scale score of the participants was 87.93±19.58, while the means of Self-Care Agency Scale score was 90.41±19.84. As a result of the research, a positive, statistically significant, strong corelation was found between health literacy and self-care agency scores (r=0.756; p<0.05). The health literacy score explains the self-care agency scores at a level of 57.2%. It was concluded that a one-unit increase in the health literacy score increased the self-care ability score by 0.766 points. According to multiple regression modeling; Age, gender, educational status, chronic disease, use of auxiliary tools/equipment, presence of problems experienced by the patient and health literacy score explain the self-care agency scores at a level of 63%. As a result, the health literacy level of elderly patients undergoing orthopedic surgery were found to be slightly above mean, while their self-care agency were found to be above mean. A strong positive relationship between health literacy and self-care agency of elderly orthopedic patients has been identified. The acquisition of access to information, understanding, evaluation and application skills, which are parts of health literacy, will increase the capacity of individuals to perform self-care activities independently. In addition to increasing the health literacy levels of elderly patients during the clinical treatment and care process, it is recommended that age, gender, educational status, chronic disease, use of auxiliary tools/equipment, and whether the patient has any problems, which are found to affect self-care ability, should be taken into consideration in planning treatment and care. It is also important to investigate the impact of health literacy on issues such as more effective use of health services, increased decision-making ability and improvement of health outcomes.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    417174

    Ortopedik cerrahi girişim uygulanan yaşlı hastalarda postoperatif deliryumu önlemeye yönelik hemşirelik girişimlerinin etkisi

    Impact of nursing interventions towards preventing postoperative delirium of elderly patients with orthopedical surgery

    NERİMAN ELİBOL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    HemşirelikKocaeli Üniversitesi

    Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SÜREYYA KARAÖZ

  2. Tez No

    462502

    Yaşlı bireylerin cerrahi girişim sonrası evde yaşadıkları sorunların belirlenmesi

    Determination of old individuals' problems which they have at their home after surgical intervention

    AHMET DİNÇER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    HemşirelikSelçuk Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞERİFE KURŞUN

  3. Tez No

    507437

    Geriyatrik ortopedik olgularda perioperatif hipotermi insidansının belirlenmesi

    Incidence of perioperative hypothermia in the geriatric age group who underwent orthopedic surgery

    MELİKE AYÇA KEÇELİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDURRAHİM DERBENT

  4. Tez No

    846499

    Ortopedi ve travmatoloji kliniğine kırık nedeniyle yatan yaşlı bireylerin vücut kompozisyonunun ve beslenme durumunun değerlendirilmesi

    Evaluation of the body composition and nutritional status of old people admitted to the orthopedics and traumatology clinic due to fracture

    NİLAY KAYIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    GeriatriAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖZDE ARITICI

  5. Tez No

    637134

    Kalça kırığı olan 65 yaş üstü hastalarda osteosarkopeninin irdelenmesi

    Examination of osteosarcopenia in patients over 65 years old with hip fracture

    ŞÜHEDA ÇAKMAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEMA BASAT

Geri Dön