Geri Dön

Z-bilgisi ortamında diferansiyel gelişim algoritması tabanlı regresyon modeli ve uygulamaları

Differential evolution algorithm-based regression model in Z-information environment and its applications

PDF İndir

  1. Tez No: 876580
  2. Yazar: ERKAN KOCAKAYA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜKERREM BAHAR BAŞKIR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Matematik, İstatistik, Mathematics, Statistics
  6. Anahtar Kelimeler: Bulanık regresyon, Doğrusal regresyon, Çoklu regresyon, Fuzzy regression, Linear regression, Multiple regression
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bartın Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Gerçek yaşama özgü karar problemleri temelde belirsizlikler içerir. Bu belirsizlikler yargı farklılığı, verinin kesin yapısı, hesaplama yaklaşımı gibi karar alma süreçlerinin tüm bileşenlerinde bulunur. Bulanık kümeler ve uzantıları, yukarıda belirtilen belirsizliklerin modellenmesi ve çıkarımı için güçlü problem çözme yaklaşımları sağlar. Bulanık küme uzantılarından biri olan Z-sayısı, güvenilir bilgiyi ölçebilme özelliği ile karar alma süreçlerinde bilgi ve algıya dayalı belirsizlikleri ortadan kaldırır. Bir Z-sayısı rastgele değişken üzerindeki kısıtlama ve bunun güvenilirliği sıralı ikilisinden oluşur. Z-değerlemesi bir rastgele değişkenin değerini belirli olasılıkla aldığını ifade eder. Z-değerlemesinin sunduğu Z-bilgisi ortamı rastgele değişkenin değeri hakkında bilgi sağlar. Güvenilir bir bilgi ortamında karar verebilmek için Z-sayıları içeren karma yaklaşımlar geliştirmek gerekir. Bu tez çalışmasında, karar problemlerine özgü bir sistemin bileşenleri için bilginin güvenilirliğini içeren matematiksel modelin oluşturulması ile ilgilenilmektedir. Bu kapsamda, Z-bilgisi ortamında diferansiyel gelişim algoritması tabanlı regresyon çözümlemesi yaklaşımı incelenmiştir. Bu yaklaşımda Z-sayılarla tanımlanan sistem bileşenleri (çıktı ve girdileri) ve ilgili model katsayılarına ilişkin hesaplama karmaşıklığı bant genişliği yöntemi ile giderilmiştir. Ayrıca, Z-bilgisi ortamındaki model tahmin değerleri ile gözlenen çıktı değerler arasındaki farkı minimum yapacak çözümleme için diferansiyel gelişim algoritması kullanılmıştır. Z-bilgisi ortamında diferansiyel gelişim algoritması tabanlı regresyon çözümlemesi, bir teknoloji firmasında dijital olgunluk değerlendirmesine yönelik tek girdi/çok girdi ve tek çıktı sistem verisine uygulanmıştır. Klasik, bulanık ve Z-bilgisi ortamlarındaki regresyon model performansları karşılaştırılmıştır. Genel olarak, Z-bilgisi ortamında diferansiyel gelişim algoritması tabanlı regresyon çözümlemesinin karşılaştırıldığı diğer yöntemlere göre daha iyi performansa sahip olduğu görülmüştür. Klasik, bulanık ve Z-bilgisi ortamında incelenen regresyon yaklaşımlarına dair performans bulgularını ve gözlenen-tahmini çıktı karşılaştırmalarını içeren veri görselleştirme ile zenginleştirilmiş bir Matlab arayüzü oluşturulmuştur.

Özet (Çeviri)

Decision problems in real life basically involve uncertainties. These uncertainties can be found in all components of decision-making processes, such as judgemental discrepancies, crisp structure of data, and computational approximation. Fuzzy sets and their extensions provide powerful problem-solving approaches for modeling and inferring the aforementioned uncertainties. Z-number, one of the fuzzy set extensions, resolves the uncertainties based on knowledge and perception in decision-making processes with its ability to measure reliable information. A Z-number is defined as an ordered pair that consists of a restriction on a random variable and the reliability of this restriction. Z-valuation expresses that a random variable takes its value with a certain probability. The Z-information environment presented by Z-valuation provides information about the value of the random variable. Hybrid approaches including Z-numbers need to be developed to make decisions in a reliable information environment. In this thesis, building a mathematical model under information reliability is examined for system components of decision problems. In this context, the differential evolution algorithm-based regression analysis approach in the Z-information environment was investigated. In this approach, the computational complexity related to the system components (output and inputs) defined by Z-numbers and the model coefficients is eliminated by the bandwidth method. Besides, differential evolution algorithm was used to minimize the differences between the model prediction values and the observed output values under Z-information environment. Differential evolution algorithm-based regression analysis in Z-information environment was applied to single-input/multiple-input and single-output system data for digital maturity evaluation in a technology company. The regression model performances in classical, fuzzy, and Z-information environments were compared. Generally, it has been seen that differential evolution algorithm-based regression analysis in Z-information environment has better performance than other methods. A Matlab interface enriched with data visualization was created to demonstrate performance results and observed-predicted output comparisons of regression approaches in classical, fuzzy, and Z-information environments.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    192306

    Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi

    The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage

    BEŞİR ANDAÇ AKSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN

  2. Tez No

    517090

    Otonom araçlar için 2B lazer tarayıcı kullanılarak yeni 3B LIDAR sistemi elde edilmesi ve engel tespiti

    Obtaining a new type 3D LIDAR system using 2D laser scanner for autonomous vehicles and obstacle detection

    AHMET KAĞIZMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Mekatronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDİNÇ ALTUĞ

  3. Tez No

    957354

    A graph theoretic approach on team localization problem

    Ekip konumlama problemi üzerine çizge kuramsal bir yaklaşım

    OSMAN NURİ GÜNEŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA DOĞAN

  4. Tez No

    963951

    Salınımlı akım ortamında tabandaki parçacığın hareketinin izlenmesi

    Monitoring the motion of a particle at the bed in an oscillatory flow environment

    ÖZDEMİR ALPEREN TAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İnşaat MühendisliğiAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT AKSEL

  5. Tez No

    566534

    Hayat bilgisi konularında yapılan nitel çalışmaların incelenmesi: Bir meta-sentez çalışması

    Investigation of qualitative studies on life science: A meta-synthesis study

    GÖKHAN USLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimFırat Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ULUCAN

Geri Dön