Hemşirelik öğrencilerinde etik duyarlılığı ve etik karar verme becerisini geliştirmeye yönelik program geliştirme çalışması
Program development study to improve ethical sensitivity and ethical decision making skills in nursing students
- Tez No: 875244
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelikte Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Etik, insan ilişkilerindeki değerlerin, normların ve eylemlerdeki zorlukların incelendiği, değer odaklı problemlere odaklanan bir felsefi disiplindir. Hemşirelerin etik duyarlılıkla eylemlerini değerlendirmesi ve etik kararlar alması, sağlık bakımında kaliteyi artıran önemli bir faktördür. Bu nedenle hemşirelikte etik eğitiminin öğrencilerin etik duyarlılık ve etik karar verme becerisini geliştirmeye yönelik yapılandırılması önemlidir. Amaç: Araştırma, hemşirelik öğrencilerinde etik duyarlılık ve etik karar verme becerisini geliştirmeye yönelik bir etik eğitim programının geliştirmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Araştırmada paralel karma yöntem tasarımı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tek gruplu aralıklı zaman serili deneysel çalışma tasarımı kullanılmıştır. Araştırma bir üniversitenin hemşirelik bölümünün ikinci sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Tip I % 95 güvenle karar vermek amacıyla 0,05 α tipi hata tahmini ve Tip II hata için 1-β beklenen gücü 0,80 kabul edilerek örneklem büyüklüğü 28 kişi olarak hesaplanmıştır. Veri kaybı olasılığı dikkate alınarak 34 öğrenci ile çalışılmıştır. Araştırmada eğitim programının geliştirilmesinde analitik yaklaşıma dayalı doküman analizi ile ihtiyaç analizi yapılmıştır. İhtiyaç analizi sonuçları doğrultusunda eğitim programı hazırlanmış, uygulanmış ve değerlendirilmiştir. Nicel veriler; Öğrenci Bilgi Formu, Hemşirelik Öğrencileri İçin Uyarlanmış Etik Duyarlılık Ölçeği, Hemşirelikte Etik İkilem Testi, Eğitim Programını Değerlendirme Formu ile eğitim öncesi, eğitim sonu, eğitim programından 1 ay sonra ve eğitim programından 3 ay sonra toplanmıştır. Nitel veriler öğrenci günlükleri ile eğitim programının uygulanması sürecinde toplanmıştır. Elde edilen veriler ortalama, standart sapma, ortanca (minumum-maksimum), Tekrarlayan Ölçümler için Varyans Analizi ANOVA for Repeated Measures Testi, Bonferroni Testi, Friedman Testi, Wilcoxon Düzeltmeli Signed Rank testi ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir Araştırmanın anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Niteliksel veriler temalara göre gruplandırılmış ve betimsel içerik analizi yapılarak, yorumlanmıştır. Bulgular: Öğrencilerin eğitimden hemen sonra, 1 ay ve 3 ay sonrasında etik duyarlılık düzeylerinin, etik karar verme ilkesel düşünme puanlarının ve aşinalıklarının anlamlı düzeyde arttığı bulunmuştur. Eğitim öncesine göre eğitim sonrası yapılan ölçümlerde geliştirilen etik eğitim programının etkisinin büyük ölçüde olduğu saptanmıştır. Sonuç: Geliştirilen etik eğitim programının hemşirelik öğrencilerinin etik duyarlılıklarını ve etik karar verme becerilerini geliştirmede etkili olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Introduction: Ethics is a philosophical discipline that examines the values, norms, and challenges in human relationships, focusing on value-based issues. Evaluating actions with ethical sensitivity and making ethical decisions are important factors in enhancing the quality of healthcare. Therefore, structuring ethics education in nursing to enhance students' ethical sensitivity and decision-making skills is crucial. Purpose: The research aims to develop, implement, and evaluate an ethics education program aimed at enhancing ethical sensitivity and decision-making skills in nursing students. Method: A parallel mixed-method design was employed in the research. In the quantitative dimension, a single-group pretest-posttest experimental design was utilized. The research was conducted with second-year students in a nursing department at a university. The sample size of the research was calculated to be 28 individuals to ensure a Type I error rate of 0.05 and a power of 0.80 for Type II error, with data loss considered, and thus worked with 34 students. An analytical approach-based document analysis was conducted for needs analysis in developing the education program. Based on the results of the needs analysis, the education program was prepared, implemented, and evaluated. Quantitative data, including Student Information Form, Adapted Ethical Sensitivity Scale for Nursing Students, Ethical Dilemmas in Nursing Test, and Evaluation Form for the Education Program, were collected before the education, immediately after the education, one month after the education program, and three months after the education program. Qualitative data were collected through student diaries during the implementation process of the education program. The collected data were analyzed using mean, standard deviation, median (minimum-maximum), Repeated Measures ANOVA Test, Bonferroni Test, Friedman Test, Wilcoxon Signed Rank Test with Bonferroni Correction, and Pearson correlation analysis. The significance level of the research was set at p <0.05. Qualitative data were grouped according to themes and interpreted through descriptive content analysis. Results: It was found that the levels of ethical sensitivity, principled thinking scores in ethical decision-making, and familiarity of students significantly increased immediately after the education, as well as at 1 month and 3 months post-education. The effect of the developed ethics education program was determined to be substantial compared to measurements taken before the education.
Benzer Tezler
- Pozitif etik yaklaşımına dayalı durumlu öğrenme modeline temellendirilmiş etik eğitiminin hemşirelik öğrencilerinde mesleki etik karar verme becerisi ve ahlaki duyarlılık düzeyine etkisi
The effect of situational learning model education based on a positive ethics approach on the professional ethical decision-making skills and ethical sensory levels of nursing students
HÜRMÜS KUZGUN
- Hemşirelik öğrencilerinde simülasyona dayalı öğrenmenin ahlaki duyarlılık ve moral distres üzerindeki etkisi
The effect of simulation-based learning on moral sensitivity and moral distress in nursing students
CEYDA GÖKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA KUĞUOĞLU
- Etik eğitiminde standart hasta kullanımının hemşirelik lisans öğrencilerinin ahlaki duyarlılık, ahlaki muhakeme ve etik karar verme becerilerine etkisinin incelenmesi
Effects of using standardized patients in ethics education on nursing baccalaureate students' moral sensitivity, moral reasoning and ethical decision-making
GÜLHAN ERKUŞ
Doktora
Türkçe
2018
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA DİNÇ
PROF. DR. MELİH ELÇİN
- Hemşirelik lisans öğrencilerinde savunuculuk eğitiminin sosyal adalet savunuculuğu becerisi ve etik duyarlılık üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of advocacy education on social justice advocacy skills and ethical sensitivity in undergraduate nursing students: A randomized controlled study
NESİME DEMİRÖREN
- Hemşirelik öğrencilerinde üretken yapay zekâ okuryazarlığı, eleştirel düşünme ve etik duyarlılık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the levels of generative artificial intelligence literacy, critical thinking, and ethical sensitivity in nursing students
ZAHİDE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA TAŞ ARSLAN