Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeyleri ile normal gelişen çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the social communication levels of children diagnosed with autism spectrum disorder and their mothers' alexythimi levels with the social communication levels of normally developing children and their mothers' alexythimi levels
- Tez No: 875185
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM TOLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, Otizm spektrum bozukluğu, Sosyal iletişim, Alexithymia, Autism spectrum disorder, Social communication
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mevcut çalışmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı alan çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeyleri ile normal gelişen çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Vaka grubuna Diyarbakır ilinde yaşayan yaşları 3-7 arasında değişen 89 OSB tanısı almış çocuk ve bu çocukların anneleri dâhil edilmiştir. Kontrol grubu ise yaşları 3-7 arasında değişen 84 normal gelişen çocuk ve bu çocukların annelerinden oluşmaktadır. Çalışmada Demografik Bilgi Formu, Sosyal İletişim Kontrol Listesi-Revize-Okul Öncesi Türkçe Versiyonu (SİLKOL-R-OTV), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-2) ve Otizm Davranış Kontrol Listesi (ABC) kullanılmıştır. Kullanılan ölçeklerin tamamını anneler doldurmuştur. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson ve Spearman korelasyon analizi; gruplar arasındaki farkların incelenmesi için ilişkisiz örneklemler t-testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi ile Kruskal Wallis analizi; yordayıcılıkların incelenmesi regresyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; vaka grubundaki annelerin aleksitimi düzeyinin çocuklarının sosyal katılım ve iletişimi anlama alt boyutları arasında negatif yönlü, duyusal alt boyutu arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Vaka grubundaki çocukların sosyal iletişim düzeyi toplam puanı, sosyal katılım, iletişimi kullanma, iletişimi anlama, taklit/oyun alt boyutları ile otizm şiddeti arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Hem vaka hem de kontrol grubundaki çocukların sosyal iletişim toplam puanı ve annelerinin aleksitimi düzeyleri farklılaşmaktadır. Vaka grubundaki çocukların sosyal katılım, iletişimi anlama, taklit/oyun ve sosyal iletişim toplamı; kontrol grubundaki çocukların ise; sosyal katılım, iletişimi kullanma ve sosyal iletişim düzeyi toplamı anne eğitim düzeyine göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Kontrol grubundaki çocukların iletişimi anlama ve taklit / oyun puanları anne eğitim düzeyine göre farklılaşmaktadır. Vaka grubunda yer alan annelerin aleksitimi toplam puanı, ekran maruziyetine göre farklılaşmakta ve çocuklarının sosyal iletişim düzeyleri otizm şiddetini yordamaktadır. Vaka grubunda sosyal iletişim düzeyinin dört alt boyutu otizm şiddetini yordamaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular, ilgili alanyazın ışığında tartışılmış öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The current study aimed to compare the social communication levels and mothers' alexithymia levels of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) with the social communication levels and mothers' alexithymia levels of normally developing children. The case group included 89 children diagnosed with ASD, aged between 3-7, and their mothers, living in Diyarbakır province. The control group consists of 84 normally developing children aged between 3-7 and their mothers. Demographic Information Form, Social Communication Checklist-Revised-Preschool Turkish Version (SILKOL-R-OTV), Toronto Alexithymia Scale (TAS-2) and Autism Behavior Checklist (ABC) were used in the study. Mothers filled out all of the scales used. Pearson and Spearman correlation analysis to examine the relationships between variables; Independent samples t-test, Mann Whitney U test, one-way analysis of variance and Kruskal Wallis analysis to examine the differences between groups; Regression analyzes were performed to examine the predictors. According to the findings; A negative significant relationship was found between the alexithymia level of the mothers in the case group and their children's social participation and communication understanding sub-dimensions, and a positive significant relationship was found between the sensory sub-dimension. A negative significant relationship was found between the total score of the social communication level of the children in the case group, social participation, using communication, understanding communication, imitation/play sub-dimensions and autism severity. The total social communication scores of the children in both the case and control groups and their mothers' alexithymia levels differ. The sum of social participation, understanding of communication, imitation/play and social communication of the children in the case group; As for the children in the control group; The sum of social participation, use of communication and social communication level differs significantly according to the mother's education level. Communication comprehension and imitation/play scores of the children in the control group differ according to the mother's education level. The total alexithymia score of the mothers in the case group differs according to screen exposure, and their children's social communication levels predict the severity of autism. In the case group, four sub-dimensions of social communication level predict autism severity. The findings obtained within the scope of the study were discussed in the light of the relevant literature and suggestions were presented.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların annelerine uygulanan kişi merkezli eğitimin yaşam kalitesi, bakım veren yükü ile algılanan aktivite performansı ve memnuniyeti üzerine etkisi
The effect of person-centered education provided to mothers of children with autism spectrum disorder on quality of life, caregiver burden, and perceived occupational performance and satisfaction
CAN KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiSağlık Bilimleri ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERKAN TORPİL
- Gelişim yetersizliği olan 0-36 arasındaki çocukların anneleri için geliştirilen rutinlere dayalı erken müdahale programı [RUDEP]: Karma yöntemler araştırması
Routine-based early intervention program [RUDEP] developed for mothers of children aged 0-36 months with developmental disability: A mixed methods study
SEVİM KÜÇÜK KARAHAN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LATİFE ÖZAYDIN
- Bir sosyal destek sistemi olarak sosyal ağlar: Otizm tanılı çocukların anneleri ile bir araştırma
Social networks as a social support system: A research with mothers of children with autism
ÖZGÜR SARIÇAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIZ DİLEK ERTÜRK
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinin gözlerden zihin okuma ve iletişim beceri düzeylerinin incelenmesi
Investigation of ability of reading mind in the eyes and level of communication skills in parents of children with autism spectrum disorder
ELİF BİLGE ERTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiMelikşah ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TURNA BENGÜ COŞKUN
YRD. DOÇ. DR. ESRA DEMİRCİ
- Stereotipik hareket bozukluğu ve nöroinflamasyon ilişkisi
The relationship between stereotypical movement disorder and neuroinflammation
RUKEN DEMİRKOL TUNCA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÜNAL