Merzifon ve Gümüşhacıköy (Amasya) zakirlik geleneği
Merzifon and Gümüşhacıköy (Amasya) zakirlik tradition
- Tez No: 874842
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Zakir, Cem, Dedelik, Alevi, Zakir, Cem, Dedelik, Alevi
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Anadolu Aleviliğinin temel yapı taşlarından biri olan Amasya bölgesi ve civarı tarih boyunca Alevi toplulukların merkezi konumunda olmuştur. Merzifon ve Gümüşhacıköy ilçeleri Amasya ilindeki Alevi-Bektaşi toplulukların en yoğun yaşadığı yerdir. Bu bölgedeki Alevi toplumun inanç değerlerini ve inanç şekillerini korumaları ve onları diri tutuyor olmaları bu bölgedeki Alevi gelenek ve inanç unsurlarının araştırılmasına ışık tutmaktadır. Biz de bu çalışmamızda Alevi inanç unsurlarının başında gelen cem ayinlerindeki zâkirin rolünü ele almaktayız. Bu çalışmada cem ayinlerinin dedelik postundan sonraki kilit yapısı olan zakir postunun Merzifon ve Gümüşhacıköy Alevi inanç yapısı kapsamında incelenmesi amaçlanmıştır. Zâkirlik geleneğinin“işlev”,“icra”,“icra ortamı”,“repertuvar”ve“zakirlerin biyografileri”gibi kavramlar hakkında derleme yöntemiyle bilgiler toplanmış ve bu kavramlar geleneksel zakir modeli ile karşılaştırılarak bir sentez oluşturulmuştur. Zakirlerin ayrıca cem dışında katıldıkları köy şenlikleri, yayla şenlikleri ve kültürel etkinliklerdeki yapmış oldukları icralarla geleneğe etkileri tespit edilmiştir. Bu gelenek çerçevesinde cem ayinlerindeki ve cem dışındaki icra ortamlarında çaldıkları nefes, deyiş, düvaz, miraçlama gibi türler tespit edilmiştir. Bu tespitlerin doğrultusunda bu bölgenin zâkirlik geleneği hakkında bilgiler toplanılmış ve zâkirlik geleneğinin günümüz çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The region of Amasya and its surroundings, one of the cornerstones of Anatolian Alevism, has been the centre of Alevi communities throughout history. Merzifon and Gümüşhacıköy districts are the places where the Alevi-Bektashi communities live most densely in Amasya province. The fact that the Alevi community in this region preserves and keeps alive its values of faith and belief, sheds light to execute a study on Alevi traditions and faith elements in this region. And we, in this study, deal with the Zakir in the Cem ceremonies, the role that is one of the most important elements of the Alevi faith. In this study, it is aimed to examine the zakir post, which is the key structure of Cem ceremonies after the dedelik post, within the context of Merzifon and Gümüşhacıköy Alevi belief structure. Information was collected through the compilation method about concepts such as“function”,“performance”, performance environment“, ”repertoire“ and ”biographies of zakirs" of the zakir tradition, and a synthesis was created by comparing these concepts with the traditional zakir model. Apart from the cem, Zakirs' influence on the tradition has also been determined through their performances in village festivals, tableland festivals and cultural events in which they participated. Within the framework of this tradition, the forms such as nefes, deyiş, düvazimam and miraçlama that they play in the cem ceremonies and in performance environments outside the cem have identified. In line with these determined findings, information about the zakir tradition of this region was collected and the zakir tradition was evaluated within the framework of today.
Benzer Tezler
- Tavşandağı (Amasya-Merzifon)'ın Bakırçay ve Karaköy derelerinin güney batısı ve kuzeyinin (A5) florası
The Flora of the soutwest and north (A5) of Bakırçay and Karaköy streams Tavşan Mountain
CENGİZ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
BiyolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiBiyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ENGİN
- Eskiçağ'da Merzifon, Gümüşhacıköy, Hamamözü
Merzifon, Gümüşhacıköy, Hamamözü'in Prehistoric Period
ABDULLAH DÜNDAR
- Amasya elma bahçelerinde bulunan akar türleri ve popülasyon dinamiklerinin saptanması
Determination of apple mite species and their population dynamics in Amasya province
RANA İNCEKULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ECEVİT
- Amasya ilinde yetiştirilen soğanlarda görülen dip çürüklüğü etmeni Fusarium oxysporum f.sp. cepae'nin karakterizasyonu ve bitki gelişimini teşvik eden kökbakterileri ile biyolojik mücadelesi
Characterization of basal rot disease agent Fusarium oxysporum f.sp. cepae observed growing onions in Amasya and biological control by plant growth promoting rhizobacteria
İDRİS BEKTAŞ
Doktora
Türkçe
2017
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KÜSEK
- Amasya ve çevresinin morfotektonik evrimi
The morphotectonic evolution of Amasya and surroundings
MEHMET KORHAN ERTURAÇ
Doktora
Türkçe
2009
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN TÜYSÜZ