Kronik böbrek hastalarında tükürük üre, ürik asit, kreatinin düzeyleri ve stres eksenleri
Salivary urea, uric acid, creatinin levels and stress axes in chronic renal patients
- Tez No: 874431
- Danışmanlar: PROF. DR. SEDAT YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoloji, Physiology
- Anahtar Kelimeler: HPA, KBH, KHD, Kortizol, Kreatinin, OSS, Stres, Üre, Ürik Asit, Böbrek yetmezliği-kronik, Kalp hızı, Otonom sinir sistemi, ANS, CKD, Cortisol, Creatinine, HPA, HRV, Stress, Urea, Uric Acid, Kidney failure-chronic, Heart rate, Autonomic nervous system
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: KBH, ileri yaşlarda yaygın görülen, ilerleyici, geri dönüşümsüz ve ölüm oranı yüksek olan bir hastalıktır. Böbrek fonksiyon kaybıyla karakterize olan bu hastalıkta üre, ürik asit ve kreatinin gibi üremik metabolitler kanda birikir. Bu metabolitlerin, tükürük gibi vücut sıvılarına yansıma düzeyiyle ilgili yeterli bilgi bulunmamaktadır. Ayrıca, toksik etkili bu metabolitlerin, vücudun iki önemli stres ekseni olan OSS ve HPA aksı üzerine etkileri de yeterince bilinmemektedir. Mevcut tez çalışmasının amacı, KBH'da kanda biriken bu metabolitlerin (üre, ürik asit, kreatinin) tükürüğe yansıma düzeyini ve stres eksenlerini (OSS ile HPA) etkileme derecesini ortaya koymaktır. Materyal ve Metot: Tez çalışmasına, aylık takiplerle hastaneye başvuran kronik böbrek hastaları (n=35) ve sağlıklı bireyler (n=35) dâhil edildi. Katılımcıların, sabah saatlerinde (09:00-12:00) kan ve tükürük örnekleri alınarak üre, ürik asit ve kreatinin düzeyi ölçüldü. HPA aktivitesini belirlemek amacıyla tükürük kortizol ölçümleri yapıldı. OSS aktivitesini belirlemek için 5 dakikalık EKG kayıtları yaparak KHD parametreleri hesaplandı. Bulgular: KBH'da kan üre, ürik asit, kreatinin düzeyleri ile tükürük üre ve ürik asit düzeyleri yüksek bulundu (p<0.05). Kan ile tükürükteki üre düzeyleri (r = 0.370) ve ürik asit düzeyleri (r = 414) pozitif ilişkiliydi (p<0.05). KBH'da tükürük kortizol düzeyi yüksek (p<0.05), KHD ise düşüktü (p<0.05). Sonuç: KBH'da üremik metabolitlerin tümü kanda artış göstermişken tükürükte ise üre ve ürik asit yükselmiştir. Bu bulgu, KBH'da üreminin ortaya konmasında tükürüğün non-invazif bir medyum olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca, KBH'da kortizolün artması ve KHD'nin düşmesi bu hastalarda stresin yüksek olduğunu göstermektedir. Fakat bu stres durumun üremiden ziyade artan psikolojik yük ile ilgili olabileceği değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: CKD is a progressive, irreversible disease that is common in older ages and has a high mortality rate. In this disease, which is characterized by loss of kidney function, uremic metabolites such as urea, uric acid and creatinine accumulate in the blood. There is not enough information about the reflection level of these metabolites in body fluids such as saliva. In addition, the effects of these toxic metabolites on the ANS and HPA axis, two important stress axes of the body, are not well known. The aim of the current thesis is to reveal the level of reflection of these metabolites (urea, uric acid, creatinine) accumulated in the blood in CKD into saliva and the degree to which they affect the stress axes (ANS and HPA). Material and Method: Chronic kidney patients (n=35) who were admitted to the hospital with monthly follow-ups and healthy individuals (n=35) were included in the thesis study. Blood and saliva samples were taken from the participants in the morning (09:00-12:00 h) and their urea, uric acid and creatinine levels were measured. Salivary cortisol measurements were made to determine HPA activity. To determine ANS activity, HRV parameters were calculated by making 5-minute ECG recordings. Results: Blood urea, uric acid, creatinine levels and salivary urea and uric acid levels were found to be high in CKD (p<0.05). Blood and saliva urea levels (r = 0.370) and uric acid levels (r = 414) were positively correlated (p<0.05). In CKD, salivary cortisol level was high (p<0.05) and HRV was low (p<0.05). Conclusion: In CKD, uremic metabolites were all increased in blood but only urea and uric acid were increased in saliva. This finding shows that saliva can be used as a non-invasive medium to detect uremia in CKD. Additionally, the increase in cortisol and decrease in HRV in CKD indicate that stress is high in these patients. However, it has been evaluated that this stressful situation may be related to increased psychological burden rather than uremia.
Benzer Tezler
- Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında serum ve tükrükte adiponutrin düzeylerinin araştırılması
The investigation of the level of adiponutrin in the serum and saliva on end stage kidney disease patients
SELÇUK TURGUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NefrolojiFırat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGE AYGEN
- Kronik böbrek hastalığı olan çocuk hastalarda ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi
Assessment of the oral health status of children with chronic kidney disease
NUR KODAMAN DOKUMACIGİL
Doktora
Türkçe
2024
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL KARGÜL
PROF. DR. NEVZAT EŞBER ÇAĞLAR
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda sakız çiğnemenin susama, ağız kuruluğu ve bulantıya etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of chewing gum on thirst, dry mouth and nausea in patients undergoing hemodialysis treatment
DİDEM SARIMEHMET
Doktora
Türkçe
2020
HemşirelikKaradeniz Teknik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
- Diyaliz tedavisi gören kronik böbrek hastalarında parotis bezi sonoelastografi bulguları
Parotid gland sonoelastographic findings in patients with chronic renal failure undergoing hemodyalisis
MURAT LUSHI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Radyoloji ve Nükleer TıpYıldırım Beyazıt ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
UZMAN FATMA GÜL BÜYÜK BAYRAKTAR İMAMOĞLU
- Kronik hemodiyaliz hastalarında kan şekeri regülasyonu, serum osmolalitesi ve kopeptin seviyeleri ile interdiyalitik kilo alımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between blood sugar regulation, serum osmolality and copeptin levels and interdialytic weight gain of chronic hemodialysis patients
SEÇKİN AKBEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORÇUN ALTUNÖREN