Sigara bağımlılığı üzerinde kişilik özelliklerinin etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of personality traits oncigarette addiction
- Tez No: 872789
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ, DR. ÖZGE BÖRKLÜ DOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sigarayı Bırakma, Kişilik, Bağımlılık, Smoking Cessation, Personality, Addiction, Dependency
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada sigara bağımlılığı ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve sigara bağımlılığına etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif, tanımlayıcı, kesitsel olarak hazırlanmış bu çalışmaya 01.08.2023-30.09.2023 tarihleri arasında SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sigara Bıraktırma Polikliniklerine 01.08.2023-30.09.2023 tarihleri arasında başvuran 18 Yaş ve üzeri kişiler arasından 164 kişi katılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden kişilerin onamı alınarak yüz yüze anket yöntemi ile form doldurulması sağlanmıştır. Anket Kişisel Bilgi Soruları, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Taştan Kişilik Tipleri Ölçeği'nden oluşmaktadır. Veriler IBM SPSS Statistics 21.0 ile analiz edilmiş, anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 37,06±12,46'dır. Bireylerin %44,5'i (n=73) kadın, %55,5'i (n=91) erkektir. Bireylerin ortalama sigaraya başlama yaşı 19,11±5,37 olup bireyler ortalama 17,67±11,57 yıldır sigara kullanmaktadır. FBNT Sınıflamasına göre bireylerin sigaraya başlama yaşları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (χ2=19,510, p=0,001). Sigarayı bırakmak isteme nedenleri arasında 'çok etkili' ilk üç neden %50,0 (n=82)“İleride hastalanma endişesi”, %32,3 (n=53)“Ekonomik nedenler”, %23,8 (n=39)“Çevreye zarar verme'' olmuştur. Sigara bırakmada karşılaşılan güçlüklerden çok etkili nedenler arasında ilk üç neden %56,0 (n=70) ”Aşırı sigara içme isteği“, %45,6 (n=57),”Sinirlilik“,%22,4 (n=28) ”İştah artışı" olarak bulunmuştur. FBNT'ye göre bireylerin %18,9'u (n=31) çok hafif bağımlı, %23,2'si (n=38) hafif bağımlı, %11,6'sı (n=19) orta derece bağımlı, %25,6'sı (n=42) ileri derece bağımlı, %20,7'si (n=34) çok ileri derece bağımlıdır. TKTÖ Sınıflaması'na göre bireylerin sırasıyla; %15,6'sı (n=23) Başaran-Motivatör, %14,4'ü (n=21) Traji Romantik (özgün), %13,6'sı (n=20) Yardımsever, %12,2'si (n=18) Mükemmeliyetçi-Reformcu, %12,2'sinin (n=18) Barışçı, %10,9'nun (n=16) Ehli-Keyf Rahatına Düşkün, %10,2'si (n=15) Gözlemci, %7,5'nin (n=11) Reis-Lider, %3,4'ü (n=5) Sadık-Sorgulayan olduğu belirlenmiştir. TKTÖ Sınıflaması'na göre kişilik tipleri ile FNBT bağımlılık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p=0,578). Sonuç: Çalışmamızda, sigara başlama yaşının küçük olması ve sigara paket/ yıl kullanımının fazla olmasının bağımlılık derecesini arttırdığı belirlenmiş, ancak bağımlılık düzeyleri ile kişilik özellikleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Sigara başlama yaşı ve sigara bağımlılığı arasındaki ilişki göz önünde bulundurulacak olursa, bu konuda toplum bilincinin artırılması için eğitimler düzenlenmesi fayda sağlayabilir. Çalışmamızda sigarayı bırakma nedenleri arasında doktor önerisinin son sıralarda yer aldığı görülmüştür. Tüm branşlarda sigara kullanımı her hasta için sorgulanmalı ve uygun hastalara danışmanlık hizmeti verilip sigarayı bıraktırmak için hastaların ilgili merkezlere yönlendirilmesi sağlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
EVALUATION OF THE EFFECT OF PERSONALITY TRAITS ON CIGARETTE ADDICTION Aim: Bu çalışmada sigara bağımlılığı ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve sigara bağımlılığına etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materials and Methods: This prospective, descriptive, and cross-sectional study was conducted between 01.08.2023 and 30.09.2023 at the Smoking Cessation Clinics of SBU Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital. A total of 164 individuals aged 18 and over who applied to the clinics during this period participated in the study. Consent was obtained from the participants, and a face-to-face survey method was used to fill out the forms. The survey consisted of Personal Information Questions, the Fagerstrom Test for Nicotine Dependence (FTND), and the Taştan Personality Types Scale (TPTS). Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 21.0, with significance accepted at p<0.05. Results: The mean age of the participants was 37.06±12.46 years. Of the participants, 44.5% (n=73) were female and 55.5% (n=91) were male. The average age at which individuals started smoking was 19.11±5.37 years, and they had been smoking for an average of 17.67±11.57 years. A statistically significant difference was found in the age of starting smoking according to the FTND classification (χ2=19.510, p=0.001). The top three reasons for wanting to quit smoking, rated as“very effective,”were“fear of getting sick in the future”at 50.0% (n=82),“economic reasons”at 32.3% (n=53), and“harm to the environment”at 23.8% (n=39). The top three very effective reasons for difficulties in quitting smoking were“strong desire to smoke”at 56.0% (n=70),“irritability”at 45.6% (n=57), and“increased appetite”at 22.4% (n=28). According to the FTND, 18.9% (n=31) of the participants were classified as very light dependent, 23.2% (n=38) as light dependent, 11.6% (n=19) as moderately dependent, 25.6% (n=42) as heavily dependent, and 20.7% (n=34) as very heavily dependent. According to the TPTS classification, the distribution of personality types was as follows: 15.6% (n=23) Achiever-Motivator, 14.4% (n=21) Tragic Romantic (original), 13.6% (n=20) Helper, 12.2% (n=18) Perfectionist-Reformer, 12.2% (n=18) Peaceful, 10.9% (n=16) Pleasure-Seeker, 10.2% (n=15) Observer, 7.5% (n=11) Leader, and 3.4% (n=5) Loyal-Questioner. No statistically significant difference was found between personality types and FTND dependence levels according to the TPTS classification (p=0.578). Conclusion: Our study determined that a younger age of starting smoking and higher pack/year usage increases the degree of dependence. However, no significant difference was found between dependence levels and personality traits. Considering the relationship between the age of starting smoking and nicotine dependence, it may be beneficial to organize educational programs to raise public awareness on this issue. In our study, it was observed that physician recommendation ranked low among the reasons for quitting smoking. Smoking use should be queried for every patient in all branches, and appropriate patients should be provided with counseling services and directed to relevant centers to help them quit smoking.
Benzer Tezler
- Nikotin bağımlılığı ve sigara bırakma davranışının kişilik özellikleriyle ilişkisi
The relationship between nicotine dependence and smoking cessation behaviour with personality traits
EMRE GÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA AKBIYIK
- Üniversite öğrencilerinin bağımlılık yapıcı maddelere yönelik tutumları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study on the relationship between university students' attitudes toward addictive substances and personality characteristics
FATİMA KHUDİYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT TANSEL
- İngiltere'deki birinci ve ikinci kuşak göçmenlerin psikolojik dayanıklılık ve madde kullanım özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of resilience and substance use characteristics of the first and second generation migrants in england
ZEHRA BEKİŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiEge ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT KAYAHAN
- Nikotin bağımlılığı olan bireylerde duygusal yeme ve dürtüsellik ile nikotin bağımlılığı olmayan bireylerde duygusal yeme ve dürtüselliğin karşılaştırılması
Comparing impulsivity and emotional eating with nicotine addicted inviduals and inviduals with no-nicotine addiction
GÜLSÜM TUĞCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER EVRENSEL
- Lisans düzeyinde turizm işletmeciliği eğitimi alan öğrencilerde mesleki damga bilincinin mesleki bağlılık üzerindeki etkisi: Mesleki benlik saygısının aracı ve düzenleyici rolü
The impact of occupational stigma consciousness on occupational commitment amongst undergraduate tourism management students: The role of occupational self esteem as mediator and moderator
HEDİYE KUŞLUVAN
Doktora
Türkçe
2020
Turizmİstanbul ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN AKOVA