Palyatif bakım servisinde yatan bası yarası mevcut hastalarda mortalite ve morbidite üzerine etki eden faktörlerin retrospektif analizi
Retrospective analysis of factors influencing mortality and morbidity in patients with pressure ulcers admitted to palliative care services
- Tez No: 872601
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA, DR. SİBEL BAKTIR ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bası yaraları birçok faktörün bir araya gelmesiyle oluşan multifaktöriyel bir durumdur ve yaşlı erişkin hastalarda önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Palyatif bakım hastaları da genellikle birden fazla sorunu olan hastalardır ve bası yarası görülme oranı diğer hasta gruplarına göre daha fazladır. Bu çalışmanın amacı bası yarası olan hastaların demografik verileri ve bası yarasına etki ettiği düşünülen faktörlerin mortalite ve morbidite üzerine etkilerini araştırmaktır. Bu çerçevede, hasta ve hasta yakınlarının yaşam kalitesinin artırılması, sağlık hizmetlerinden kaynaklanan maliyetlerin düşürülmesi ve sağlık personelinin iş gücünü daha etkin bir şekilde kullanılması hedeflenmektedir. Bu çalışma ayrıca, ülkemizde palyatif bakım alanında yapılan araştırmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma 1 Kasım 2023-31 Ocak 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Kesitsel ve retrospektif olarak planlanan araştırmamız materyalini 01.04.2021 ile 31.07.2023 tarihleri arasında SBÜ Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Palyatif Bakım Servisinde yatarak tedavi gören, bası yarası olan, 18 yaşından büyük ve verilerine ulaşılabilen 223 hasta oluşturmaktadır. Hastaların yaşları, cinsiyetleri, yatış süresi, nakil alındığı yer bilgisi, taburculuk şekli, primer tanıları, eşlik eden komorbid hastalıkları, kullandıkları ilaç sayıları, vizüel ağrı skalası ve laboratuvar bulguları kaydedilmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS sürüm 25.0 (SPSS Inc., Chicago, Illinois,ABD) programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmada yer alan hastaların yaş ortalaması 68,88±16,25 minimum yaşı 18, maksimum yaşı 97 olup %66,4'ünün (n=148) 65 yaş ve üstü olduğu, %53,8'inin (n=120) erkek, %41,7'sinin (n=93) primer hastalığının nörolojik olduğu, nörolojik nedenler arasında da %34,1'inin (n=76) SVO olduğu, ek hastalıklardan en çok %31,5'inin (n=115) hipertansiyon olduğu görülmüştür. Hastalarda mevcut olan bası yarası evresi ile bası yarası sayısı arasında (p<0.001), WBC (p=0.012), RBC (p=0.018), NEU (p=0.004), LYM (p=0.021), NLR (p=0.048), albümin (p<0.001), prealbumin (p=0.008), demir (p=0.035), HbA1c (p=0.016) değerleri arasında istatiksel anlamlı farklar bulunmuştur. Hastaların yatış süresi yaş grupları (p=0.013), primer hastalık (p=0.011), taburculuk yeri (p=0.021), risk ölçeği analiz sonucu (p=0.030) ile anlamlı bulunmuştur. Bası yarası sayısı ile hastanın alındığı yer (p=0.034) ve hastanın taburcu edildiği yer arasında (p=0.017) istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Yoğun bakımdan alınan hastaların ve yoğun bakıma sevk edilen hastaların diğer gruplara kıyasla bası yarası sayısının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bası yarası evreleri arasında en sık görülen bası yarası evre 2 bası yarasıdır. Bunu evrelendirilemeyen evre ve evre 1 bası yarası takip etmektedir. Bası yarası evresi RBC, PLT, demir düzeyi ile ilişkilidir. Anemi bası yarası şiddetini arttırır, bası yarası ile ilişkilidir. Bası yarası sayısı morbidite için risk faktörüdür. Palyatif serviste bası yarası nedeni ile takip edilip ex olan hastaların çoğunluğu erkek, evden alınan, primeri malignite olan, yaş ortalaması daha yüksek, çoğunlukla ağrı tarifleyen, malnütre hastalardır. Bası yarası oluşumunda etkili olarak görülen ileri yaş, komorbid hastalıkların sayısının fazla olması, yoğun bakım yatış öyküsü, malnütrisyon, NEU, NLR, albumin ve prealbumin düşüklüğü bu hastalarda mortalite ve morbiditeyi de arttırmaktadır. D vitaminin bası yarası olan hastalarda morbidite ve mortalite üzerinde etkilidir. Üre, kreatin, ferritin yüksekliği mortalite ile ilişkilidir. Birçok faktörün bası yarası oluşumu ve gelişiminde katkısı olduğu gibi, bası yarası olan hastalarda bu faktörlerin mortalite ve morbidite üzerine de etkisi olduğunu göstermektedir. Bu nedenle hastaların palyatif bakıma yatışı esnasında tüm risklerin detaylıca değerlendirilerek, eksik olan faktörlerin desteklenmesi bası yarası oluşmaması için veya var olan bası yarasının ilerlemesini engellemek için önemlidir. Böylelikle hastaların mortalite ve morbidite oranlarında azalma görülebilir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Pressure ulcers are a multifactorial condition resulting from the convergence of various factors and represent a significant cause of mortality and morbidity in elderly adult patients. Patients receiving palliative care typically present with multiple comorbidities, and the incidence of pressure ulcers is higher compared to other patient groups. The aim of this study is to investigate the effects of demographic characteristics of patients with pressure ulcers and factors believed to influence pressure ulcers on mortality and morbidity. Within this framework, the objectives include enhancing the quality of life for patients and their families, reducing healthcare-related costs, and optimizing the utilization of healthcare personnel. Additionally, this study aims to contribute to the body of research conducted in the field of palliative care in our country. Materials and Methods: The study was conducted between November 1, 2023, and January 31, 2024. Our cross-sectional and retrospective study included 223 patients admitted to the Family Medicine Palliative Care Service at SBÜ Başakşehir Çam ve Sakura City Hospital between April 1, 2021, and July 31, 2023, who were aged 18 years and above, and whose data were accessible. Patients' ages, genders, length of stay, transfer information, discharge status, primary diagnoses, accompanying comorbidities, number of medications used, visual pain scale, and laboratory findings were recorded. The data obtained were analyzed using IBM SPSS version 25.0 (SPSS Inc., Chicago, Illinois, USA). Results: The mean age of the patients included in the study was 68.88±16.25, with a minimum age of 18 and a maximum age of 97. It was observed that 66.4% (n=148) were aged 65 and above, 53.8% (n=120) were male, 41.7% (n=93) had a neurological primary diagnosis, and among neurological causes, 34.1% (n=76) had cerebrovascular accidents. Hypertension was the most common comorbidity, observed in 31.5% of patients (n=115). Statistically significant differences were found between the stage of pressure ulcers and the number of pressure ulcers (p<0.001), as well as WBC (p=0.012), RBC (p=0.018), NEU (p=0.004), LYM (p=0.021), NLR (p=0.048), albumin (p<0.001), prealbumin (p=0.008), iron (p=0.035) and HbA1c (p=0.016) values. The length of stay of patients was found to be significant concerning age groups (p=0.013), primary diagnosis (p=0.011), discharge location (p=0.021), and risk scale analysis result (p=0.030). A statistically significant difference was observed between the number of pressure ulcers and the location of admission (p=0.034), as well as between the location of discharge (p=0.017). It was determined that patients admitted to the intensive care unit and those referred to the intensive care unit had a higher number of pressure ulcers compared to other groups. Conclusion: Among the stages of pressure ulcers, stage 2 pressure ulcers are the most commonly observed, followed by unstageable ulcers and stage 1 ulcers. The stage of pressure ulcers is associated with RBC, PLT and iron levels. Anemia exacerbates the severity of pressure ulcers and is associated with their occurrence. The number of pressure ulcers is a risk factor for morbidity. Most of the patients followed up for pressure ulcers in the palliative care service, who eventually expired, are male, discharged from home, have a primary diagnosis of malignancy, are older on average, frequently report pain, and are malnourished. Advanced age, a high number of comorbidities, a history of intensive care unit admission, malnutrition, low NEU, NLR, albumin, and prealbumin levels are effective factors in the formation of pressure ulcers and increase mortality and morbidity in these patients. Vitamin D affects morbidity and mortality in patients with pressure ulcers. Elevated levels of urea, creatinine, and ferritin are associated with mortality. Many factors contribute to the formation and development of pressure ulcers, and it is evident that these factors also have an impact on mortality and morbidity in patients with pressure ulcers. Therefore, it is important to thoroughly evaluate all risks during patients' admission to palliative care, and to support deficient factors to prevent the formation of pressure ulcers or to prevent the progression of existing ones. This way, a decrease in mortality and morbidity rates in patients can be observed.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım servisinde takip edilen hastalardaki düşük T3 düzeyinin morbidite ve mortalite ile korelasyonunun araştırılması
Investigation of the correlation between low T3 levels and morbidity and mortality in patients followed in the palliative care unit
FATMA DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Dicle Üniversitesi Tıp Fakultesi Hastanesi Aile Hekimliği Palyatif Bakım Servisinde yatan hastaların klinik özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of clinical characteristics of patients in Dicle University Medical Faculty Hospital Family Medicine palyative care service
EMRULLAH TURHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiDicle ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ
- Üçüncü basamak bir hastanenin palyatif bakım servisindeki hastaların yatış süresi ve taburculuk durumlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of term of hospitalization and di̇scharge status of patients in the palliative care service of A third step Hospital
FULYA TARAKÇI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA PARILDAR
- Palyatif bakım servisinde farklı tanılarla yatan hastalarda bası yarası sıklığı ve mortalite riskinin belirlenmesi
Determination of the frequency of pressure injury and mortality risk in different diagnosed patient groups hospitalized in a palliative care service
MERVE DUYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
GeriatriSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMUT SAFER
DR. NEZAHAT MÜGE ÇATIKKAŞ
- Palyatif bakım servisinde yatan hastalardakateter ilişkili idrar yolu enfeksiyonu vebası yarası önleme demetlerinin etkinliğininaraştırılması
Investigation of the effectiveness ofcatheter-related urinary tract infection andpressure sore prevention bundlesin patients hospitalized in the palliative care service
GÜZEL CEYLAN KARAAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiErciyes ÜniversitesiKlinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL ULU KILIÇ