I. Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi'nde tifüsle mücadele
War against typhus in Caucasian Front in First World War
- Tez No: 86949
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEBRURE DEĞER, PROF. DR. AYTEN ALTINTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Medical History and Ethics
- Anahtar Kelimeler: Dünya Savaşı I, Tifüs-epidemik-bitle geçen, World War I, Typhus-epidemic-louse borne
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
V.OZET Tifüs özellikle savaş yıllarında salgınlar yapmış bir infeksiyon hastalığıdır. Hastalık salgın dönemlerinde binlerce insanın ölümüne neden olmuştur. 1853 yılında Kırım Savaşı'nda tifüs'den ölenler çatışmada ölenlerden daha fazladır. Fransız hekim Charles Nicolle tifüs hastalığını, insandan insana bitlerin taşıdığını 1909 yılında keşfetti. Nicolle bu çalışmasıylas 1928 yılı Nobel Tıp Ödülü'nü kazandı. I.Dünya Savaşı yıllannda da Avrupa ve Osmanlı Ordulannda tifüs salgınlan görüldü. Osmanlı Ordusu'ndaki tifüs salgınlannın en şiddetlisi Kafkas Cephesinde ortaya çıkü. 1914-1915 kışında asker ve sivil pek çok insan tifüsten öldü. Salgınları önlemek için bitleri öldürmek gerekiyordu. Ancak Kafkas Cephesinde bulunan 3. Orduda etüv makinalan çok azdı. Dr.Abdülkadir Noyan tarafından önerilen yöntem kullanılarak elbiseler fırınlarda temizlendi. Dr. Tevfik Salim Sağlam tifüs hastalarının kanlanndan elde ettiği tifüs aşısını ilk kez 28 Mart 1915 günü uyguladı. İlk kez aşı yapılan 9 kişiden 5'i gönüllü hekimlerdi. 1916 yılında Dr. Ahmet Fikri Tüzer, buğu sandığı adını verdiği bir dezenfeksiyon cihazı yaptı. Buğu sandıklan 1917 yılından itibaren Kafkas Cephesinde yaygın olarak kullanıldı. Buğu sandıklarının kullanılmaya başlamasıyla tifüs salgınları kontrol altına alındı. Kafkas Cephesinde 1915 yılı Mart ayından savaşın sonuna kadar 7310 asker öldü. 1914-1918 yıllan arasında Kafkas Cephesinde 164 sağlık subayı tifüse yakalanarak vefat etti. 81
Özet (Çeviri)
VLSUMWARY As an infectious disease, typhus has triggered many epidemics specifically in the course of wars and caused thousands of death all through the ages. The French physician Charles Nicolle (1886-1936) defined its agent as a louse transferring the disease from man to man in 1909 and was awarded with the Nobel Prize in 1928. So many cases were reported during the First World War both in the European and the Ottoman armies ;and one of the most severe epidemics broke out at Caucasian Front; a lot civilians and soldiers died in 1914-1915 winter. It had to destroy lice to prevent the epidemic but etuves in the afore mentioned front was so few to achieve that. All the clothes were cleansed in ovens by means of a methods proposed by Dr. Abdiilkadir Noyan (1886-1977). On March 28 th 1915 the first typhus vaccination was applied by Dr.Tevfik Salim (Sağlam) (1882-1963) procured out of the infected blood of the patients. In 1916 Dr. Ahmet Fikri Tüzer discovered a disinfection apparatus called“buğu sandığı”(vapour box) which was widely used in the Caucasian Front after 1917. This apparatus helped a great deal to control the typhus epidemics. 164 health officers were lost at Caucasian between 1914-1918 as well as 7310 military casualties from 1915 up to the end of the war. 82
Benzer Tezler
- Birinci Dünya Savaşı`nda Kafkasya`da Türk-Alman rekabeti
The Struggle between Germany and the Ottoman Empire in caucasus during the World War I
FUAT YILDIRIM
- Birinci Dünya Savaşı'nda Kafkas İslam Ordusu'nun Azerbaycan ve Dağıstan harekatı
Başlık çevirisi yok
NASIR YÜCEER
- Asker, kumandan, devlet adamı ve siyasetçi İsmet İnönü
Başlık çevirisi yok
AYKUT ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk İnkılap Tarihiİstanbul ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL CİHAN