An approach for developing sustainable nuclear energy management models
Sürdürülebilir nükleer enerji yönetim modellerinin geliştirilmesine yönelik bir yaklaşım
- Tez No: 866889
- Danışmanlar: PROF. DR. SELİM LATİF SANİN, DR. LEVENT TÜRKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: SWOT analizi, Çevresel sürdürülebilirlik, SWOT analysis, Sustainable environment
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artan enerji ihtiyacı ile birlikte temiz ve sürdürülebilir enerji arayışı da arttığından, sürdürülebilirlik kavramının nükleer enerjideki yansımasının da değerlendirilmeyi gerektirir. Bir yandan nükleer enerji temiz ve sürdürülebilir bir alternatif enerji kaynağı olarak görülmekteyken, diğer yandan çevre için en büyük atık yönetim sorunlarından birini oluşturmaktadır. Türkiye'nin nükleer enerji sektörüne yeni giren bir ülke olarak sürdürülebilir nükleer enerji üretimi için ekolojik olarak güvenli yönetim stratejilerini geliştirmesi gerekmektedir. Bu anlamda, bu çalışma ile Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar ve Tehditler (SWOT) analiz metodolojisi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından geliştirilen INPRO Metodolojisi ile birleştirilerek sürdürülebilir nükleer enerji yönetim modelinin geliştirilmesine yönelik bir yaklaşım geliştirilmektedir. Ek olarak çalışmaya katkı sağlamak üzere seçilen uzmanlar tarafından, çalışmada kullanılan her bir kriter ağırlıklandırılmıştır. Geliştirilen metodoloji kullanılarak her bir INPRO kriteri için Türkiye'deki nükleer enerji sistemlerinin güçlü, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri belirlenmekte ve her biri sürdürülebilirliğe ulaşmaya olan katkılarına göre 1 ile 5 arasında (çok düşük etkiden çok yüksek etkiye kadar) ağırlıklandırılmaktadır. Sonuç olarak 87 kriterden 61'inin güçlü yön olarak belirlenmesinin Türkiye için iyi bir başlangıç olduğu düşünülmektedir. Zayıf yönlerin %16'sının çevresel etki alanında olduğu, çevresel açıdan sürdürülebilirliğin sağlanması için deniz suyundan uranyum çıkarılması veya atık ısının olumsuz etkilerinin azaltılmasına yönelik nükleer kojenerasyon gibi konularda bazı araştırma ve geliştirmelere ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde zayıf yönlerin %39'unun güvenlik alanında olduğu, dolayısıyla bu alandaki yapılacak araştırma ve geliştirmenin de hayati önem taşıdığı değerlendirilmektedir. Bu çalışma Türkiye'de INPRO Metodolojisi kullanılarak bütünsel sürdürülebilirlik yaklaşımının kullanıldığı ilk çalışma olup, çeşitli kamu kurumlarından, üniversitelerden, nükleer enerji sistemi işleticilerinden veya proje şirketlerinden oluşturulabilecek çok sayıda uzmanın katkısı ile gelecekte yapılacak çalışmalarda geliştirilebilir.
Özet (Çeviri)
As the quest for clean and sustainable energy increases with rising energy demand, the reflection of the sustainability concept on nuclear energy requires evaluation as well. On one side, nuclear energy is promoted as a clean and sustainable alternative energy source; on the other hand, it presents one of the biggest waste management problems in ecological management. Türkiye, as a country just entering the nuclear energy sector, needs to develop its ecological safety management strategies for sustainable nuclear energy production. By that sense an approach for developing sustainable nuclear energy management model is enhanced by combining the Strengths, Weaknesses, Opportunities, and Threats (SWOT) analysis methodology with INPRO methodology which is enhanced by International Atomic Energy Agency. Additionally weighing of each criteria is conducted by the experts who are selected for their contribution to the study. By using the developed methodology, strengths, weaknesses, opportunities and threats of the nuclear energy systems in Türkiye are determined for each INPRO criteria, and these strengths, weaknesses, opportunities and threats are weighted between 1 to 5 (very low impact to very high impact) according to their contribution to reach the sustainability. In conclusion it is found as having 61 strengths out of 87 criteria is a good beginning for Türkiye. 16% of the weaknesses are from environmental impacts area and in order to be environmentally sustainable, some research and developments are required in the topics as uranium extraction from seawater, or nuclear cogeneration for reducing the negative impacts of waste heat. Similarly 39% of the weaknesses are in safety area, as a result research and development in this area is also vital. This study is the first study using a holistic sustainability approach by using INPRO Methodology in Türkiye and it could be enhanced in future studies by the contribution of extended number of experts who might be from various governmental institutions, universities, operators or project companies.
Benzer Tezler
- Türkiye nükleer emniyet olaylarına müdahale planının acil durum yönetim sistemine entegrasyonu
Integration of Türkiye nuclear security response plan to emergency management system
ZEYNEB CAMTAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kazalarİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. DİDEM SALOĞLU DERTLİ
- Lıfe cycle assessment of green hydrogen productıon vıa electrolysıs
Elektroliz yoluyla yeşil hidrojen üretiminin yaşam döngüsü değerlendirmesi
HAKAN ÇAMUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ KARAOSMANOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI İŞLER KAYA
- Development of polymer based fibers with photovoltaic effect
Fotovoltaik etki oluşturan polimerik liflerin geliştirilmesi
KÜBRA İLGEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DEMİR
- Aspekte der nachhaltigkeit im urbanen wohnbau von schwellenländern entwicklung eines mehrgeschoßigen holzbauprototyps für die Türkei untersuchungen zur berücksichtigung von sozialverträglichkeit, wirtschaftlichkeit, bautechnik, ressourcen- u. umweltschonung
Gelişmekte olan ülkelerde kentsel konutlar ve sürdürülebilirlik Türkiye için çok katlı bir ahşap prototipin geliştirilmesi sosyal uyumluluk, rekabet gücü, teknolojik ve çevresel faktörlerin araştırılması
MELEK ELİF SOMER
Doktora
Almanca
2008
MimarlıkTechnısche Unıversıtat WıenMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DDI WOLFGANG WİNTER
- Integrating nuclear and renewable energy in Egypt: Insights from South Korea's industrial policy
Mısır'da nükleer ve yenilenebilir enerjinin entegrasyonu: Güney Kore'nin sanayi politikasına dayalı görüşler
MENNATALLAH MOUSTAFA SOLIMAN HASAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
EkonomiOstim Teknik ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜŞRA AĞAN ÇELİK