17. yüzyıl Osmanlı fetva mecmualarında had ve kısas uygulamaları
17 th century hadd and qisas practices in Ottoman fatwa compilations
- Tez No: 864784
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRULLAH DUMLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fetva, İslâmiyet'in ilk yıllarından itibaren toplumsal bir ihtiyacın sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Fetva mecmuaları da bu ihtiyaç doğrultusunda ortaya çıkmış önemli kaynaklardır. Bu mecmualar, yazıldığı dönemin hukuki, dini, siyasi ve sosyal hayatı hakkında bizlere önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmada 17. yüzyıldaki şeyhülislâmlara ait fetva mecmualarının“had”,“kısas”ve“diyet”bölümleri ele alınmıştır. Çalışmamızda öncelikle fetva müessesesi ve şeyhülislâmlık kurumu hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra 17. yüzyıl şeyhülislâmlarının hayatlarından kısaca bahsedilmiştir. Ardından İslam hukukunda had ve kısas suçları için öngörülen cezaların mahiyeti hakkında bilgi verilmiş, sonrasında ise 17. yüzyıldaki şeyhülislâmların günümüze ulaşan fetva mecmularından hareketle Osmanlı toplumundaki had ve kısas uygulamaları incelenmiştir. Bu çalışmanın, Osmanlı ceza hukuku üzerine yapılacak olan çalışmalara ışık tutucu bir kaynak olması amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Fatwa, emerged as a result of a societal need from the early years of Islam. Fatwa compilations are also important sources that have emerged in line with this need. These compilations provide us with significant information about the legal, religious, political, and social life of the era in which they were written. In this study, the“hudud,”“qisas,”and“diyah”sections of the fatwa compilations belonging to the Shaykh al-Islams of the 17th century have been addressed. Initially, information is provided about the institution of fatwa and the office of the Shaykh al-Islam. Subsequently, a brief overview of the lives of the Shaykh al-Islams of the 17th century is presented. Following this, the nature of the penalties prescribed for“hudud”and“qisas”offenses in Islamic law is explained, and then an examination is conducted of the applications of“hudud”and“qisas”within Ottoman society through the surviving fatwa compilations of the 17th-century Shaykh al-Islams. The aim of this study is to serve as an illuminating source for future research on Ottoman criminal law.
Benzer Tezler
- XVII. yüzyıl Osmanlı merkez ve taşrasında fetva“Kitabu's-Siyer örneği”
Fatwa in the seventeenth-century Ottoman centre and rural areas: The example of Kitab al-Siyar
AHMET FARUK ÇELİK
- 17. yüzyıl ikinci yarısında Osmanlı fetva mecmualarında çocukluk
Childhood in Ottoman fatwa collections in the second half of the 17th century
HATİCETÜL KÜBRA ESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAMİ DANIŞ
- Osmanlı dönemi fetva mecmualarında ceninle ilgili hükümler
Provisions regarding fetus in Ottoman period fatwa collections
ZEİNEP PADALI MEMET
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYİT MEHMET UĞUR
- Şeriye sicillerine göre Manisa'da sosyal değişim ve evlilik kalıpları (1710-1750)
Marriage patterns and social change in Manisa as reflected in ottoman court records (1710-1750)
MAHMUT TAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Tarihİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İRFAN KOKDAŞ
- Osmanlı ceza hukukunda cinsel şiddet: Teori ve pratik (17. ve 18. yüzyıl)
Sexual violence in Ottoman criminal law: Theory and practice (17th and 18th century)
MERYEM BEKTAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Dinİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BARDAKOĞLU