Osmanlı sanatında kullanılan nahılların incelenmesi ve yeniden yorumlanması
Analysis nahils in ottoman art and reinterpred
- Tez No: 860448
- Danışmanlar: DOÇ. SERVET SENEM UĞURLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Halı-Kilim Eski Kumaş Desenleri Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk Kültüründe ağaç, kutsal kabul edilmiş, derin saygı duyulan sembolik bir anlama sahiptir. Şamanizm'le birlikte ağaç, günlük hayata geçerek, insanlarla ruhani dünya arasında bir bağ kuran iletişim aracı olarak kabul edilmiştir. Özellikle“Hayat Ağacı”figürü yaşamın sürekliliğini simgeleyen, Türklerin tarih boyunca, İslamiyet'ten önce ve sonrasında en çok kullandığı motif olmuştur. Osmanlı döneminde ise bu kültürel miras farklı bir boyuta taşınmış, düğün ve şenliklerde kullanılan üç boyutlu“nahıl”adı verilen geleneksel süslemelerle ağaç figürü yeniden hayat bulmuştur. Nahıl, düğün ve şenliklerde kullanılan, konik biçiminde yukarı doğru incelen, hurma ağacını andıran ve üzeri değerli süslerle bezenen, saltanatın gücünü yansıtan küçük ve büyük ölçekli nesnelerdir. Bu tez, Osmanlıların nahılları, nahıl geleneği, nahıl çeşitliliği hakkında o dönemde yazılmış ya da görselleştirilmiş nahıl örnekleri ile ilgili yazma eserleri, Osmanlı İmparatorluğu'ndan özellikle saray düğünleri, sünnet törenleri ve diğer önemli şenliklerde kullanılan nahılların tarihi, kültürel ve sanatsal boyutlarını incelemektedir. Tez çalışmasında, nahılların kökeni, yapım teknikleri, şenliklerdeki işlevi ve toplum üzerindeki etkisi arşiv belgeleri, minyatürler, dönemin surnameleri, kaynakları üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca Osmanlı İmparatorluğunun çöküşü ile unutulmaya başlayan nahıl geleneğinin zamanla geçirdiği değişimler ve günümüz yansımaları da ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
In Turkish Culture, trees have a symbolic meaning that is considered sacred and deeply respected. With Shamanism, trees have been accepted as a means of communication that has entered daily life and established a connection between people and the spiritual world. The“Tree of Life”figure in particular has been the most used motif by the Turks throughout history, before and after Islam, symbolizing the continuity of life. During the Ottoman period, this cultural heritage was carried to a different dimension, and the tree figure was revived with the traditional three-dimensional ornaments called“nahıl”used in weddings and festivities. Nahıl are small and large-scale objects used in weddings and festivities, tapering upwards in a conical shape, resembling a palm tree and adorned with precious ornaments, reflecting the power of art. This thesis examines the manuscripts about the nahıls of the Ottomans, the nahıl tradition, the diversity of nahıls and examples of nahıls written or visualized in that period, and the historical, cultural and artistic dimensions of nahıls used especially in palace weddings, circumcision ceremonies and other important festivities in the Ottoman Empire. In the thesis, the origin of nahıls, their production techniques, their function in festivals and their impact on society were evaluated through archive documents, miniatures, surnames of the period and their sources. In addition, the changes in the nahıl tradition, which began to be forgotten with the collapse of the Ottoman Empire, and its current reflections are also discussed.
Benzer Tezler
- Şâh-ı zinde yapılarından şirin bika aka, tuman aka ve emirzade makberelerinde kâşî / çini tezyinatı ve Osmanlı sanatına yansımaları
Kashi/tile decorations and reflections on Ottoman art of shirin beka oko, tuman oko and amirzoda mausoleum in the shah-i zinde complex
MERVE AKYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sanat TarihiMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZ DOĞANAY
- 19. yüzyıl Osmanlı resim sanatında kullanılan takılar
The jewellery used in Ottoman art in 19th century
REZZAN BORA
- 15 ve 16. yüzyıllarda Osmanlı tezhip sanatında kullanılan stilize edilmiş bitkisel motiflerin analizi
Analyze of stylzed vegetal motifs used in Ottoman illumation art during the 15th and 16th century
DİLARA DİNİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. ÖMER FARUK TAŞKALE
- Çini sanatında kullanılan naturalist çiçeklerin dini-tasavvufi sembolik anlamları
The religious and sufi symbolic meanings of naturalistic flowers used in cini art
HAVVA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FUNDA KOÇER
- Osmanlı cilt sanatında Saray Bosna'daki Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi'ndeki nadir eserlerin yeri, önemi ve korunması
The Importance of the precious books of Gazi Hüsrev Bey Library collection in Ottoman book binding art and their concervation
KAZIM HACIMEYLİÇ
Doktora
Türkçe
1997
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ SÖNMEZ