Aldatma eğilimi, affetme eğilimi, reddedilme duyarlılığı, öfke tarzları ve kişilik özelliklerinin şema modeli bağlamında incelenmesi
Examination of deceipting tendency, forgiving tendency, rejection sensitivity, anger styles and personality traits in the context of the schema model
- Tez No: 859151
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Affetme eğilimi, Aldatma Eğilimi, Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar, Kişilik Özellikleri, Reddedilme Duyarlılığı, Öfke Tarzları, Şema Terapi, Forgiveness Tendency, Infidelity Tendency, Early Maladaptive Schemas, Personality Traits, Rejection Sensitivity, Anger Styles, Schema Therapy
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlişki, tüm insanlar için temel ihtiyaçlardan biridir ve iyi ilişkiler, bireylerin yaşam doyumunu artırmada önemli rol oynarlar. Ancak tüm ilişki türlerinde ortaya çıkması ve ilişkiyi yıpratması olası bazı olay, durum ve olgular vardır. Aldatma, affetme, reddedilme, Öfke gibi konular ilişkilerde karşımıza çıkan, yoğun duygular ve işlevsiz davranışlar ortaya çıkarabilen durumlardır. Yapılan bu çalışmanın amacı aldatma eğilimi, affetme eğilimi, reddedilme duyarlılığı, Öfke tarzları ve kişilik özelliklerinin erken dönem uyum bozucu şema bağlamında incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olacak şekilde hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında sosyodemografik özellikler fark etmeksizin gönüllülük esasına dayalı 1359 kişiden oluşmakta olup örnekleme seçkisiz olarak ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında, Kişisel Bilgi Formu, Aldatma Eğilimi Ölçeği (AEÖ), Heartland Affetme Ölçeği (HAÖ), Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği (RDÖ), Sürekli Öfke (SL-Öfke) ve Öfke İfade Tarzları Ölçeği (Öfke-Tarz), Uluslararası Kişilik Envanteri (IPI) ve Young Şema Ölçeği (YSÖ-KF3) kullanılmıştır. Çalışmada sosyal bilimler için istatistik programı (SPSS 27) ile tüm istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Bulgulara ilişkin sonuçları değerlendirdiğimizde, kusurluluk ve sosyal izolasyon/güvensizlik şemalarının, aldatma eğilimi için anlamlı düzeyde yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, sosyal izolasyon/güvensizlik, başarısızlık ve karamsarlık şemalarının, affedicilik için anlamlı düzeyde yordayıcı olduğu bulunmuştur. Ayrıca, Uluslararası Kişilik Envanteri'nin alt boyutlarının şema bağlamında duyguları bastırma ve başarısızlık şemalarının dışa dönüklük için anlamlı düzeyde yordayıcı olduğu tespit edilirken; yumuşak başlılık alt boyutu incelendiğinde duyguları bastırma ve kusurluluk şemalarının anlamlı düzeyde yordayıcı rolü saptanmıştır. Sorumluluk alt boyutunda ise başarısızlık ve içi içe geçmişlik /bağımlılık şemalarının sorumluluğu yordadığı görülmüştür. Bir diğer değişken olan Öfke ve Öfkenin alt boyutlarına ilişkin veri analizlerinde, onay arayıcılık, karamsarlık, yüksek standartlar ve sosyal izolasyon şemalarının sürekli Öfkeyi; sosyal izolasyon, duyguları bastırma, onay arayıcılık ve karamsarlık şemalarının içe Öfkeyi; karamsarlık, yüksek standartlar, ayrıcalıklılık/yetersiz özdenetim, sosyal izolasyon ve onay arayıcılık şemalarının da dışa Öfkeyi anlamlı düzeyde yordayıcı rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kullanılan değişkenler cinsiyet rolü üzerinden ele alındığında, Heartland Affedicilik ölçeğinin alt boyutu olan kendini affetme ile cinsiyet arasında anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu görülmektedir. Cinsiyet ile Aldatma Eğilimi ölçeği kıyaslandığında ise ortalamalara göre erkekler, kadınlara göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu saptanmıştır. Cinsiyet ile Sürekli Öfke ve Öfke Tarzları ölçeği karşılaştırıldığında, dışa Öfke ve Öfke kontrolü ile cinsiyet arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. Cinsiyet ile Uluslararası Kişilik Envanteri incelendiğinde, alt boyutlar ile anlamlı bir ilişki olduğu ve kadınların erkeklere göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu bulunmuştur. Çalışmanın sonucunda, aldatma eğilimi, affetme eğilimi, reddedilme duyarlılığı, Öfke tarzları ve kişilik özelliklerinin erken dönem uyum bozucu şemaları anlamlı şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Relationship is one of the basic needs for all humans, and good relationships play an important role in increasing individuals' life satisfaction. However, there are some events, situations and facts that are likely to occur in all types of relationships and wear out the relationship. Issues such as cheating, forgiveness, rejection, and anger are situations that we encounter in relationships and can cause intense emotions and dysfunctional behaviors. Purpose of this study to examine infidelity tendency, forgiveness tendency, rejection sensitivity, anger styles, and personality traits in the context of early maladaptive schema. The study was prepared in accordance with the relational screening model. Within the scope of the study, the sample consists of 1359 people regardless of sociodemographic characteristics, and the sample was formed by simple random and voluntary sampling. The participants were included in the study on a voluntary basis. Personal Information Form, Deception Tendency Scale, Heartland Forgiveness Scale, Rejection Sensitivity Scale, Anger Styles Scale, International Personality Inventory, and Young Schema Scale were used. In the study, all statistical analyses were performed with the Statistical Program for Social Sciences (SPSS 27) package. When evaluating the results of the findings, it was determined that defectiveness and social isolation schemas were significant predictors of the tendency to cheat. In the study, social isolation/insecurity, failure, and pessimism schemas were found to be significant predictors of forgiveness. In addition, in the context of schema in the sub-dimensions of the International Personality Inventory, suppression of emotions and defectiveness schemas were found to be significant predictors for extraversion, while suppression of emotions and imperfection schemas were found to be significant predictors when the sub-dimension of agreeableness was examined. In the responsibility sub-dimension, it was observed that failure and introversion/dependency schemas predicted a sense of responsibility. In the data analysis of another variable, anger and its sub-dimensions, it was found that approval-seeking, pessimism, high standards, and social isolation schemas had a significant predictive role in aggression. Social isolation, suppression of emotions, approval seeking, and pessimism schemas predicted internalized anger; pessimism, high standards, insufficient self-control, social isolation, and approval seeking schemas predicted externalized anger. In a comparative evaluation of different genders as potential predictors of self-forgiveness, which is a subdimension of the Heartland Forgiveness scale, being a male predicted a high score in self-forgiveness significantly more than being a female. When the relationship between gender and the tendency to cheat is studied, men are found to have a higher likelihood of cheating than women. When gender is compared with the State-Trait Anger Scale, it is seen that there is a significant relationship between external anger and anger control on gender. When the International Personality Inventory is studied in relation to gender, gender is found to be influential in all sub-scales of inventory. As a result of the research, it was concluded that the tendency to cheat, tendency to forgive, rejection sensitivity, anger styles and personality traits significantly predicted early maladaptive schemas.
Benzer Tezler
- Evli bireylerin aldatma eğilimleri ve affetme düzeylerinin bağlanma stillerine göre incelenmesi
Investigation of the infidelity tendency and forgiveness level depending on attachment style in married couples
SEYRAN SEYFİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. METEHAN ÇELİK
- Yakın ilişkilerde aldatma ve affetme eğiliminin şema terapi modeli çerçevesinde incelenmesi
Examination of infidenlity and forgiveness tendency in close relationship based on schema therapy model
İLKNUR GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE BİLGE UZUN
- Understanding the role of dispositional mindfulness on infidelity, and forgiveness tendencies in close relationships
Mizaçsal farkındalık sahibi olmanın yakın ilişkilerde aldatma ve affetme eğilimleri üzerindeki rolünün anlaşılması
ESRA AKYAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
PROF. DR. RAZİYE BİLGE UZUN
- Romantik ilişkilerde aldatma ve affetme eğilimlerinin aşka ilişkin tutumlar bağlamında incelenmesi
Examining the tendencies of infidelity and forgiviness in romantic relations within the context of attitudes related to love
BERRİN GEÇİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAZİYE BİLGE UZUN
- Romantik ilişkilerde aldatma ve affetme: Empatinin rolü
Infidelity and forgiveness in romantic relationships: Role of empathy
ÖMER BAYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CEMAL ONUR NOYAN