Nesîmî'nin Türkçe Divan'ının tahlili
Analysis of Nesimi's Turkish Divan
- Tez No: 857377
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Nesîmî, divan tahlili, Hurufilik, klasik Türk edebiyatı, Azeri sahası Türk edebiyatı, Nesîmî, divan analysis, Hurufism, classic Turkish literature, Azerbaijani field Turkish literature
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
14-15. yüzyıl Azeri sahası klasik Türk edebiyatı şairi Nesîmî yaşadığı dönemden bugüne dek severek okunmuş, örnek alınmış ve sanattaki başarısı takdir edilmiş biri olarak Türk edebiyatının önde gelen sanatçılarındandır. Klasik Türk edebiyatı geleneğinin oluşmasında katkısı bulunan şair, Fazlullah Esterabadi tarafından kurulan Hurufiliğe bağlılığı ve bu düşünceyi şiirlerinde yoğun bir şekilde anlatması bakımından diğer şairlerden ayrılmaktadır. Ortak İslam kültürü çerçevesinde gelişen edebî anlayışın bir şairi olarak Nesîmî, şiirlerinde önemli ölçüde dinî ve tasavvufi düşüncelerini anlatmıştır. Klasik Türk edebiyatı geleneği, İslam kültürü, Kur'an, hadis, tasavvuf ve Hurufilik bilinmeden Nesîmî'yi anlamak mümkün değildir. Bundan dolayı, Türk edebiyatının en önemli şairlerinden biri olan Nesîmî'yi anlayabilmek için onun şiirlerini bahsi geçen unsurlar ışığında incelemek bir zorunluluktur. Bu amaçla Nesîmî'nin Türkçe Divan'ı; Ali Nihat Tarlan tarafından amaçları belirlenip ilk örneği ortaya konulan, Mehmet Çavuşoğlu tarafından tasnif ve inceleme usulü belirlenen, Harun Tolasa ve Cemal Kurnaz tarafından geliştirilen tahlil yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda Nesîmî'nin estetiği Allah'a ulaşmak için bir araç olarak kullandığı, insana Allah'ın tecelli yeri olması dolayısıyla büyük önem verdiği, eserlerinde genellikle Hurufiliğe has vahdet anlayışını anlattığı görülmüştür. Şair, klasik Türk edebiyatı geleneği içerisinde, Kur'an'ı ve Cavidanname'yi temel alarak oluşturduğu sanat evreniyle diğer şairlerden farklı bir yerde durmaktadır. Onun orijinal eserleri pek çok şairi etkilemiş, halk tarafından günümüze dek okunmaya devam etmiştir. Nesîmî'nin şiirlerini anlayabilmek için onları Hurufi metinlerinin ışığında okumanın zorunluluğu bu çalışmayla ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Nesîmî, the poet of classical Turkish literature of the 14-15th century Azeri field, is one of the leading artists of Turkish literature, as someone who has been read fondly, taken as an example and appreciated for his success in art. The poet, who contributed to the formation of the tradition of classical Turkish literature, differs from other poets in terms of his commitment to Hurufism, founded by Fazlullah Esterabadi, and his intense expression of this idea in his poems. As a poet of the literary understanding that developed within the framework of the common Islamic culture, Nesîmî explained his religious and Sufi thoughts to a great extent in his poems. It is not possible to understand Nesîmî without knowing the tradition of classical Turkish literature, Islamic culture, the Quran, hadith, Sufism and Hurufism. Therefore, in order to understand Nesîmî, one of the most important poets of Turkish literature, it is necessary to examine his poems in the light of the mentioned elements. For this purpose, Nesîmî's Turkish Divan examined with the analysis method developed by Mehmet Çavuşoğlu, Harun Tolasa and Cemal Kurnaz, whose aims were determined and the first example was presented by Ali Nihat Tarlan. As a result of the study, it was seen that Nesîmî used aesthetics as a tool to reach God, gave great importance to humans as they are the place of God's manifestation, and generally described the understanding of unity specific to Hurufism in his works. The poet stands in a different place from other poets within the tradition of classical Turkish literature with the artistic universe he created based on the Quran and Cavidanname. His original works influenced many poets. Poet continue to be read by the public until today. In order to understand Nesîmî's poems, importance of Hurufi texts has been revealed in this study.
Benzer Tezler
- Klasik Türk şiirinde Gül-i Ra'na
Classic Turk in the poem Gul-i Ra'na
ZEHRA TEKBIYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. NAMIK ASLAN
- A Simulation application in a flow shop
Başlık çevirisi yok
A.CELAL KAPLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. NESİM ERKİP
- Türkiye'de özel video işletmelerinin teknoloji üretim ve personel açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEDİM GÜRSES
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEZBAN TAMER
- Sanayi işletmelerinde maliyet yerleri ayırımı ve maliyetlerin mamullere yüklenmesi
Başlık çevirisi yok
AHMAD FAYEZ MATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İşletmeİstanbul ÜniversitesiMuhasebe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL FAHİR BİLGİNOĞLU
- Inventory problems under seasonal stochastic demand pattern
Başlık çevirisi yok
ENİS BEHÇET DOĞUSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
1988
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. NESİM ERKİP