Palyatif bakım alan onkoloji hastalarının malnütrisyon durumları ile yaşam kalite düzeylerinin belirlenmesi
Determination of malnutrition status and quality of life levels of oncology patients receiving palliative care
- Tez No: 852667
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: kanser, malnütrisyon, yaşam kalitesi, palyatif bakım, cancer, malnutrition, quality of life, palliative care
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kanser, hastaların yaşam kalitelerini etkilemekte ve beslenme bozukluğuna neden olabilmektedir. Bu araştırma, palyatif bakımın kanser hastalarının beslenme durumları ve yaşam kaliteleri üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışma Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Palyatif Bakım Merkezine başvuran ve dahil edilme kriterlerine uygun 28 erkek ve 26 kadın kanser hastası ile yürütülmüştür. Hastalara demografik özellikleri, genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, malnütrisyon durumları ve yaşam kalitelerinin ölçülmesini içeren anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Malnütrisyon durumları, Nütrisyonel Risk Skoru (NRS-2002) ve Malnütrisyona Yönelik Küresel Liderlik Girişimi (GLIM) kriteleri ile belirlenmiştir. Yaşam kaliteleri ise KATZ günlük yaşam aktiviteleri ve kronik hastalıklar tedavisinin fonksiyonel değerlendirilmesi palyatif bakım ölçeği (FACIT-Pal) ile değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler araştırmacı tarafından alınmıştır. Kanser hastalarından sabah aç karnına kan örneği alınarak rutin biyokimyasal parametreler analiz edilmiştir. Kanser hastalarında ortalama yaş 65.2±13.4 yıl olarak bulunmuştur. Hastaların %24.1'inde mide, %13'ünde prostat, kolon ve mesane, %11,1'inde de akciğer ve meme kanserleri en sık görülen kanser türü olarak saptanmıştır. Erkek hastalarda %21.4 ile prostat kanserinin, kadınlarda ise %23.1 ile meme kanserinin en sık görüldüğü tespit edilmiş olup kanser türü ile cinsiyet arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Hastaların on beş gün içinde iki kez (başlangıç ilk yatış, çıkış 15. gün) değerlendirilen BKİ değerleri ortalamaları erkek ve kadınlarda benzer olarak saptanmış ve anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Hastaların palyatif bakım merkezinde kaldıkları on beş günlük süre içerisindeki tekrarlı olarak değerlendirilen NRS-2002'ye ve GLIM kriterlerine göre malnütrisyon risk değişimleri toplam hasta grubunda anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). KATZ ölçeğine göre, erkek hastaların %78.6'sı bağımsızken, bu sıklık kadınlarda %65.4 olarak saptanmıştır. Kadınların %26.9'unun, erkeklerin %10.7'sinin yarı bağımlı; erkeklerin %10.7'sinin ve kadınların %7.7'sinin ise bağımlı oldukları belirlenmiştir. KATZ sınıflamasına göre cinsiyetler arası fark istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır (p>0.05). FACIT-Pal yaşam kalitesi ölçeğine göre ise, erkek hastaların %64.3'ünün kadınların ise %57.7'sinin yaşam kalitesinin yüksek olduğu saptanmıştır. Yaşam kalitesi düşük olarak sınıflandırılan erkek hastaların sıklığı %35.7, kadınların sıklığı %42.3 olarak saptanmış olup cinsiyetler arası fark istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır (p>0.05). Kanser hastaları tedavi sırasında beslenme bozuklukları yaşayabilmektedir. Bu sebeple tanı konulduğu andan itibaren malnütrisyon gelişiminin engellenmesi için gerekli önlemler alınarak, bireyselleştirilmiş beslenme destek planları yapılmalı, takip edilmeli ve yaşam kalite düzeyleri artırılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Cancer affects patients quality of life and can cause malnutrition. This research was planned to examine the effect of palliative care on the nutritional status and quality of life of cancer patients. The study was conducted with 28 male and 26 female cancer patients who applied to Ankara Bilkent City Hospital Palliative Care Center and met the inclusion criteria. A survey form, including demographic characteristics, general information, nutritional habits, malnutrition status and quality of life measurement, was applied to the patients by face-toface interview method. Malnutrition statuses were determined by the Nutritional Risk Score (NRS-2002) and the Global Leadership Initiative on Malnutrition (GLIM) criteria. Quality of life was evaluated with the KATZ daily living activities and functional evaluation of chronic diseases treatment palliative care scale (FACIT-Pal). Anthropometric measurements were taken by the researcher. Routine biochemical parameters were analyzed by taking blood samples from cancer patients in the morning on an empty stomach. The average age of cancer patients was found to be 65.2±13.4 years. The most common cancer type was found to be stomach cancer in %24.1 of the patients, prostate, colon and bladder cancer in %13, and lung and breast cancer in %11.1. It was determined that prostate cancer was the most common in male patients with %21.4, and breast cancer was the most common in women with %23.1, and a significant difference was found between cancer type and gender. (p<0.05). The average BMI values of the patients, evaluated twice within fifteen days (start first hospitalization, discharge 15th day), were found to be similar in men and women, and no significant difference was found (p>0.05). Malnutrition risk changes according to NRS-2002 and GLIM criteria, which were evaluated repeatedly during the fifteen-day period during which the patients stayed in the palliative care center, were found to be significant in the total patient group (p<0.05). According to the KATZ scale, %78.6 of male patients were independent, while this frequency was found to be %65.4 in females. %26.9 of women and %10.7 of men are semi-dependent; It was determined that %10.7 of men and %7.7of women were addicted. According to KATZ classification, the difference between genders was not statistically significant (p>0.05). According to the FACIT-Pal quality of life scale, it was determined that %64.3 of male patients and %57.7 of female patients had high quality of life. The frequency of male patients classified as having low quality of life was %35.7, and the frequency of female patients was %42.3, and the difference between genders was not found to be statistically significant (p>0.05). Cancer patients may experience nutritional disorders during treatment. For this reason, from the moment of diagnosis, necessary precautions should be taken to prevent malnutrition and individualized nutritional support plans should be made and followed and quality of life levels should be increased.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım hastalarında beslenme destek ürünleri kullanımının hasta laboratuvar sonuçları ile değerlendirilmesi
Evaluation of the use of nutritional support products in palliative care patients with patient laboratuary results
ONUR POLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT GÖK BALCI
- Palyatif bakım servisinde yatan 65 yaş ve üzeri hastalarda malnütrisyon ve yaşam kalitesi ile mortalite arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between malnutrition and quality of life and mortality in patients 65 years and over hospitalized in palliative care service
MERVE LEHİMCİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıKırıkkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN ÇİFCİ
- Palyatif dönem onkoloji hastalarının kötü haberle ilgili algıları, beklentileri ve ölüme ilişkin tutumları
The perceptions and expectations of pallative period oncology patients about bad news and their attitudes to death
EZGİ TANIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPrevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLER BAHADIR
- Palyatif dönemdeki onkoloji hastalarının yakınlarının kötü haberle ilgili algıları, beklentileri ve ölüme ilişkin tutumları
The perceptions, expectations of relatives of oncology patients in the palliative period about bad news and attitudes toward death
GAMZE BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Onkolojiİstanbul ÜniversitesiPrevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLER BAHADIR
- Palyatif bakım alan kanser hasta yakınlarının bakım yükü ve tükenmişlik düzeyleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Relationship between care burden, burnout levels andquality of life of relatives of cancer patients receivingpalliative care
BETÜL ÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
OnkolojiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiPalyatif Bakım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RIZA ÇITIL