Türkmencede istem: Morfolojik süreçler
Valenz in Turkmen: Morphological processes
- Tez No: 850174
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMA ASLAN DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye Türkçesi gramer çalışmalarında, istem kavramı“fiil-tamlayıcı ilişkisi”ya da“yüklem-hal eki ilişkisi”gibi isimlendirmelerle ele alınmıştır. Bu tez çalışması, Türkmencede istemi etkileyen morfolojik süreçleri, Türkiye Türkçesiyle de karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezde morfolojik süreçler, istemi artıran süreçler ve istemi azaltan süreçler olarak kurgulanmıştır. İstemi artıran süreçler kendi içinde ettirgenleştirme, nesne eklenmesi olarak iki alt başlıkta, istemi azaltan süreçler de edilgenleştirme, karşıettirgenleştirme, dönüşlüleştirme, işteşleştirme, ad ve nesne geçişmesi olmak üzere beş alt başlıkta incelenmiştir. Veriler çeşitli türlerdeki Türkmence eserlerden elde edilmiştir. Tezin amacı; Türkmencede istemi, istemi etkileyen süreçleri de içeren daha kapsamlı bir yaklaşımla ele almak, ayrıca Türkmence ve Türkiye Türkçesinin aynı dil ailesinde olması nedeniyle istem konusunda birbirlerine benzerliklerinin yanı sıra farklılıklarını da ortaya koymaktır. Anahtar Sözcükler İstem, Türkmencede İstem, Söz dizim, Anlam bilim, Morfolojik Süreçler.
Özet (Çeviri)
In Turkish grammatical studies, the notion of valenz has been analysed in terms of“verb-complement relation”or“predicate-case suffix”relation. This thesis aims to present the morphological processes affecting the valenz in Turkmen and a limited comparative analysis of the valenz with Turkish. In the thesis, morphological processes are constructed as the processes that increase the valenz and the processes that decrease the valenz. The processes that increase the valenz are handled under two subheadings as causativization and object addition. The processes that decrease the valenz are analysed under five subheadings: passivisation, anticausativization, reflexivisation, reciprocal, accusative, noun and object incorporation. The processes affecting the valenz of the verbs are discussed on the propositions scanned from various types of Turkmen works. The purpose of the thesis; Instead of the limited perspective of a comprehensive issue such as valenz, it is to make an examination through various categories that affect the request and operate the process. In addition, since Turkmen and Turkish are related languages, it is to show off their similarities as well as their differences. Key Words Valenz, Valenz in Turkmen, Syntax, Semantics, Morphological Processes.
Benzer Tezler
- Oğuz grubu Türk dillerinin karşılaştırmalı fonolojisi
Başlık çevirisi yok
HYOJOUNG CHOİ
Doktora
Türkçe
1992
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALAT TEKİN
- Baytaratü'l Vazıh'ın Kıpçakça ve Türkmence yazmalarına göre Kıpçakçanın Oğuzcalaşması (Türkmenceleşmesi) üzerine bir dil araştırması
Başlık çevirisi yok
CAN ÖZGÜR
Doktora
Türkçe
1994
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN FİKRİ SERTKAYA
- Türkmencenin morfolojisi
Başlık çevirisi yok
ÖZCAN TABAKLAR
Doktora
Türkçe
1994
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiEski Türk Dili Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ YÜCE
- Nuhun Tupanı Türkmen Türkçesi romanı: Dil incelemesi-metin-çeviri-sözlük
Başlık çevirisi yok
NESRİN KAHTALI SİS
Doktora
Türkçe
1995
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ŞERİF ALİ BOZKAPLAN