Geri Dön

Palyatif bakım alan kanserli hastalara bakım verenlerin yaşam kalitesinin umut düzeylerine etkisi

The effect of quality of life on hope levels of caregivers of cancer patients receiving palliative care

PDF İndir

  1. Tez No: 848431
  2. Yazar: SUMRU ÇABUK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. RIZA ÇITIL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Palyatif Bakım, Bakım Veren, Yaşam Kalitesi, Umut, Kanser, Palliative Care, Caregiver, Quality of Life, Hope, Cancer
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Palyatif Bakım Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Kanser, umutsuzluk ve belirsizliklerle dolu, hasta ve yakınlarında panik ve kaygı uyandıran, kelime itibariyle de kötü hissettiren bir fonetiğe sahip olmasından dolayı ölümü çağrıştıran bir hastalık olarak algılanmaktadır. Kanserin kabullenilmesi ve tedavisi oldukça zor olduğu için hem tanı alan hastayı hem de bu sürecin en büyük tanığı olan bakım verenini her açıdan uzun ve yıpratıcı bir tedavi dönemi beklemektedir. Kanser, hastaları hem fiziksel hem de psiko-sosyal açıdan olumsuz etkilemektedir. Bu zorlu süreçte hastanın yanında olan ve bakımını üstlenen kişi de bu durumdan son derece etkilenmekte ve yaşam kalitesi düşmektedir. Son yıllarda palyatif bakımda umut kavramının önemi artmaktadır. Hastaların tanı almasından itibaren hasta kadar bakım verenin de psiko-sosyal açıdan değerlendirilmesini kapsayan bütüncül bir yaklaşım oldukça önemlidir. Bu çalışmada palyatif bakım alan kanser hastalarına bakım veren bireylerin yaşam kalitelerinin umut düzeylerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, 01.10.2022-30.06.2023 tarihleri arasında Bitlis Devlet Hastanesi Palyatif Bakım Biriminde yatan veya ayaktan tedavi edilen kanser tanısı almış bireylere bakım veren 164 hasta yakını üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara hastalara ve kendilerine dair sosyodemografik özelliklerini belirlemek amacıyla Hasta Tanıtım Formu, Hastaya Bakım Veren Tanıtım Formu, yaşam kaliteleri ve umut düzeylerini belirlemek amacıyla da Kanserli Hastalara Bakım Verenlerde Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programında yapılmıştır. İstatistiksel analizde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 164 hasta yakınının %77,4'ü kadın, %47,6'sı 30-50 yaş arasında, %68,3'ü evli, %61'inin çocuğu var, %57,3'ü üniversite ve üzeri mezunu, %51,2'si çalışmaktadır. %87,2'si sosyal güvencesi olduğunu, %92,1'i ailesiyle yaşadığını, %60,4'ü 0-1 yıl arası hasta bakımı verdiğini ifade etmiştir. %71,3'ü sorumluluk güçlüğü yaşadığını, %43,9'ü sağlığının etkilendiğini, %34,1'i aile ilişkilerinin etkilendiğini belirtmiştir. %23,8'i ruh sağlığı desteği aldığını, %15,2'si bakmakla yükümlü başka birisinin de olduğunu, %61,6'sı hastaneye kendi aracıyla ulaşım sağladığını, %96,3'ü hastanın tanısını bildiğini ifade etmiştir. Çalışmamızda hasta yakınlarının yaşam kalitesinin düşük olduğu (48,94±16,53), umutsuzluk düzeylerinin ise yüksek olduğu tespit edilmiştir (16,35±3,34). Kanserli hastalara bakım verenlerde yaşam kalitesinin kadınlarda, eğitim seviyesi düşük olanlarda, ekonomik durumu kötü olanlarda, sosyal güvencesi olmayanlarda, köy-kasabada oturanlarda, hastanın 1. derece yakını olanlarda, sorumluluklarını yerine getirmede güçlük yaşayanlarda, bakım sürecinde sağlığı ve aile ilişkileri etkilenenlerde, hastasına günlük bakım verme süresi fazla olanlarda ve bakım sürecinde yardım almayanlarda daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Umutsuzluk düzeyinin ise erkeklerde, eğitim seviyesi düşük olanlarda, ekonomik durumu kötü olanlarda, il /ilçede yaşayanlarda, hastaneye ulaşımda kendi aracı ve otobüs dışındaki diğer araçları kullananlarda, hastanın kardeşi olanlarda, sorumluluk güçlüğü yaşayanlarda ve bu süreçte ruh sağlığı uzmanından destek alanlarda daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Kanserli Hastalara Bakım Verenlerde Yaşam Kalitesi Ölçeği ile Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puanları arasında anlamlı korelasyon bulunmamıştır (r=-0,382, p>0,05). Ancak ölçeklerin alt boyutlarında umutsuzluk düzeyi yüksek olanların yaşam kalitesinin düşük olduğu saptanmıştır. Sonuç: Kanserli hastalara bakım verenlerde yaşam kalitesi oldukça düşük olup, umutsuzluk düzeyi ise oldukça yüksektir. Kanserli hastalara bakım verenlerde yaşam kalitesi ve umutsuzluk düzeyi toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak ölçeklerin alt boyutlarında beklenen şekilde yüksek umutsuzluk yaşayanların düşük yaşam kalitesine sahip olduğu söylenebilir.

Özet (Çeviri)

Purpose: Cancer is perceived as a disease that is full of hopelessness and uncertainty, that arouses panic and anxiety in patients and their relatives, and that evokes death because it has a phonetics that makes you feel bad. Since cancer is very difficult to accept and treat, both the patient who is diagnosed and the caregiver who is the biggest witness of this process await a long and exhausting treatment period in every aspect. Cancer negatively affects patients both physically and psycho-socially. In this difficult process, the person who is with the patient and takes care of the patient is also affected by this situation and the quality of life decreases. In recent years, the importance of the concept of hope in palliative care has been increasing. A holistic approach that includes the psycho-social evaluation of the caregiver as well as the patient from the time of diagnosis is very important. In this study, it was aimed to determine the effect of quality of life on hope levels of caregivers of cancer patients receiving palliative care. Method: This descriptive and cross-sectional study was conducted between 01.10.2022 and 30.06.2023 on 164 relatives of patients who care for individuals diagnosed with cancer who were inpatients or outpatients in the Palliative Care Unit of Bitlis State Hospital. The participants were administered the Patient Introduction Form and Caregiver Introduction Form to determine their sociodemographic characteristics about the patients and themselves, and the Quality of Life Scale and Beck Hopelessness Scale in Caregivers of Cancer Patients to determine their quality of life and hope levels. Data were analyzed using SPSS 22.0 package program. Independent sample t test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson correlation analysis were used in statistical analysis. Statistical significance level was taken as p<0.05. Results: Of the 164 patient relatives included in the study, 77.4% were female, 47.6% were between the ages of 30 and 50, 68.3% were married, 61% had children, 57.3% had a university degree or higher, 51.2% were employed, 87.2% had social security, 92.1% lived with their families, 60.4% provided patient care for 0-1 year. 71.3% stated that they had difficulty with responsibility, 43.9% stated that their health was affected, 34.1% stated that their family relationships were affected. 23.8% stated that they received mental health support, 15.2% stated that they had another dependent, 61.6% stated that they had their own transportation to the hospital, 96.3% stated that they knew the diagnosis of the patient. In our study, it was found that the quality of life of the patient's relatives was low (48.94±16.53) and their hopelessness level was high (16.35±3.34). It was found that the quality of life in caregivers of patients with cancer was lower in females, those with low education level, those with poor economic status, those without social security, those living in villages and towns, those who were first-degree relatives of the patient, those who had difficulty in fulfilling their responsibilities, those whose health and family relationships were affected in the care process, those who had more daily caregiving time and those who did not receive help in the care process (p<0.05). The level of hopelessness was found to be higher in males, those with low education level, those with poor economic status, those living in the province/district, those who used vehicles other than their own vehicle and buses to reach the hospital, those who had siblings, those who had difficulty in responsibility and those who received support from a mental health specialist in this process (p<0.05). There was no significant correlation between the total scores of the Quality of Life Scale and Beck Hopelessness Scale in Caregivers of Patients with Cancer (r=-0.382, p>0.05). However, it was found that those with high levels of hopelessness in the sub-dimensions of the scales had low quality of life. Conclusion: The quality of life in caregivers of patients with cancer is quite low and the level of hopelessness is quite high. No significant relationship was found between the total scores of quality of life and hopelessness level in caregivers of patients with cancer. However, as expected in the sub-dimensions of the scales, it can be said that those who experience high hopelessness have low quality of life.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    431890

    Palyatif bakım alan kanser hastalarında aromaterapi sırt masajının ağrı şiddeti ve plazma beta endorfin düzeyine etkisi

    Effect of aromatherapy massage on pain and plasma beta-endorphine levels in palliative cancer patients

    GİZEM GÜRAKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YASEMİN YILDIRIM

  2. Tez No

    561748

    Kanser hastalarının yakınlarının psiko-sosyal durumlarının değerlendirilmesi: Eyüpsultan Devlet Hastanesi Palyatif Bakım Merkezi örneği

    Evaluation of psycho-social situations of relatives of cancer patients: A case of Palliative Care Center of Eyüpsultan State Hospital

    ESİN ÖZHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Sosyal HizmetSakarya Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    PROF. MEHMET ZAFER DANIŞ

  3. Tez No

    510370

    Palyatif bakım hastalarının bakıcılarında tükenmişlik düzeylerinin sosyal yaşamları üzerindeki etkisi

    Effects on the soci̇al li̇fe of balanced levels i̇n care of palliative care patients

    HATİCE İLHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    İlk ve Acil YardımTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ESEN

  4. Tez No

    588631

    Metastatik solid tümörlü kanser hastalarında bisfosfonat tedavisinin sarkopeni gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi

    The effect of bisphosphonate treatment on the development of sarcopenia in cancer patients with metastatic solid tumors

    EDA KARAPELİT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    OnkolojiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. MEHMET ALİ NAHİT ŞENDUR

  5. Tez No

    729082

    Meme kanserli kadınlarda öz yeterlilik, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi

    Investigation of self-efficacy, health related quality of life and affecting factors in women with breast cancer

    DUMOOA GHENI SHANAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    HemşirelikÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER GÖNEN ŞENTÜRK

Geri Dön