Sosyal dışlanmanın sosyal izleme sistemi teorisi çerçevesinde incelenmesi
Examining social exclusion within the frame of social monitoring system theory
- Tez No: 848034
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM MERT TEKÖZEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Sosyal psikoloji, Social psychology
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal dışlanma her bireyin hayatının bir noktasında deneyimlediği ve agresyondan prososyal davranışlara, yalnızlık arayışından ilişki arayışına uzanan çok çeşitli tepkilere neden olan bir olgudur. Sosyal İzleme Sistemi Teorisi, bireylerin sosyal dışlanma deneyiminin ardından zedelenen aidiyet ihtiyaçlarını yeniden tatmin etmek üzere bir zihin durumu geliştirdiğini ve potansiyel yeni bağlantıları/ilişkileri yakalayabilmek için bir dizi sosyal bilişsel etkinin ortaya çıktığını öne sürmektedir. Bugüne dek yapılan çalışmalar, insanların sosyal dışlanma deneyiminden sonra sosyal olaylara yönelik bellek performanslarının, otomatik taklit davranışlarının, duygu tanıma performanslarının arttığını göstermektedir. Bu tezde, sosyal dışlanma deneyiminin ardından bireylerin kendini diğerlerine sunma davranışları yani izlenim yönetimi stratejilerine etkisi ve bireylerin kendini ayarlama düzeylerinin bu etkideki düzenleyici rolünü incelemek amacıyla dört deneysel ve bir korelasyonel çalışma yer almaktadır. Çalışma 1 (çevrimiçi çalışma) ve 2'de (laboratuvar çalışması) Sanal Top Oyunu ile dışlanma manipülasyonu sağlanmış, kendini ayarlama düzeyleri düzenleyici değişkenler olarak kullanılmış ve izlenim yönetimi Kalıpyargı İçeriği Modeli ile ele alınmıştır. Çalışma 3'te Yeniden Yaşama Paradigması vasıtasıyla dışlanma manipülasyonu sağlanmış, kendini ayarlama düzeyleri düzenleyici değişkenler olarak kullanılmış ve izlenim yönetimi Ahlaklılık Önceliği Modeli çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışma 4'te katılımcıların izlenim yönetimi stratejilerine ilişkin temel ölçüm alınarak, Sanal Top Oyunu ve Ahlaklılığın Önceliği Modeli kullanılmış, kendini ayarlama düzeyleri düzenleyici değişkenler olarak ele alınmıştır. Dört deneysel çalışmanın sonuçları sosyal dışlanmanın izlenim yönetimi stratejilerinde anlamlı bir farklılaşmaya yol açmadığını göstermiştir. Kendini ayarlama düzeylerinin ise tutarlı bir düzenleyici etkisi olmadığı görülmüştür. Çalışma 5'te ise dışlanma deneyimi, kendini ayarlama düzeyleri ve izlenim yönetimi stratejileri korelasyonel olarak incelenmiştir. Sonuçlara göre sosyal dışlanma deneyimi üç boyutta da (ahlaklılık, sosyallik, yetkinlik) izlenim yönetimi değerlendirmelerini olumsuz yönde yordamaktadır. Bulgular, Sosyal İzleme Sistemi Teorisi, izlenim yönetimi stratejileri ve yalnızlığa ilişkin modeller çerçevesinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Social exclusion, an experience common to every individual at some point in their lives, triggers a wide array of reactions, spanning from aggression to prosocial behavior and from seeking solitude to seeking reafilliation. The Social Monitoring System Theory posits that individuals develop a mental state to fulfill their damaged need for belonging after encountering social exclusion, leading to various social cognitive effects aimed at establishing potential new connections or relationships. Previous studies indicate an increase in people's memory performance for social events, automatic imitation behavior, and emotion recognition following experiences of social exclusion. This thesis aims to examine the effect of individuals' self-presentation behaviors to others, that is, their impression management strategies, after the experience of social exclusion, and the moderating role of individuals' self-monitoring levels in this effect. For this aim, four experimental and one correlational study were conducted. In Studies 1 and 2, ostracism was induced using the Cyberball, employing dimensions of self-monitoring as moderators, and addressing impression management via the Stereotype Content Model. Study 3 utilized the Reliving Paradigm for exclusion induction, focusing on impression management within the Moral Primacy Model and employing dimensions of self-monitoring as moderators. In Study 4, baseline measurements of impression management were included in design, Cyberball and Moral Primacy Model were utilized, while dimensions of self-monitoring were considered as moderators. Contrary to expectations, the results of the four experimental studies did not show a significant impact of social exclusion on impression management strategies. Moreover, the moderating effects of dimensions of self-monitoring were inconsistent. In Study 5, findings of the correlational study revealed that social exclusion negatively predicted impression management evaluations across dimensions—morality, sociability, and competence. These findings are discussed within the context of the Social Monitoring System Theory, impression management strategies, and models of loneliness.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU