The impact of design and non-design elements on the restorative potential of home environments
Tasarım ve tasarım dışı unsurların ev ortamlarının onarıcı potansiyeli üzerindeki etkisi
- Tez No: 844935
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞRI İMAMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Mimarlık, Interior Design and Decoration, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Onarıcı ortamlar üzerine yapılan araştırmalar, doğal ortamların stresi düzenlemede ve olumlu deneyimleri teşvik etmede faydalı etkileri olduğunu göstermesine rağmen, özellikle konut bağlamında iç mekan ortamlarının onarıcı potansiyeli mevcut literatürde kapsamlı bir şekilde araştırılmamıştır. Bu araştırma, onarıcı ortamların kuramsal temeline ve refahı etkileyen mimari unsurlara dayanarak ev ortamlarının onarıcı potansiyelini anlamayı amaçlamıştır. Çalışma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk olarak, kadınların deneyimlerini baz alarak ev iç mekanlarında onarım (restorasyon) sürecini belirlemede rol oynayan unsurları kapsamlı bir şekilde ortaya çıkarmak için, fotografik uyarım yöntemiyle 11 yetişkin kadınla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İkinci olarak, görsel uyaranlar aracılığıyla, ilk aşamada ortaya çıkan seçilmiş unsurların restorasyondaki rollerini doğrulamak için, algılanan onarıcılık, karmaşıklık ve aşinalık arasındaki ilişkiler 72 katılımcı ile değerlendirilmiştir. İlk aşamada toplanan verilerin tematik analizi, mekanların mimari özelliklerinin restorasyon sürecini kolaylaştırmada önemli olduğunu ortaya koymuştur. Mimari özelliklerin yanı sıra aile ve yakınlarla etkileşimde bulunmanın ve sevilen faaliyetler ile ilgi alanlarını gerçekleştirmenin de onarıma (restorasyon) katkıda bulunabileceği keşfedilmiştir. Ayrıca, çalışmanın keşifsel niteliği, evin onarıcı potansiyelini belirlemede bireysel özelliklerin ve kişisel anlamların da değerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, algılanan onarıcılık, karmaşıklık ve aşinalık ile tasarıma ilişkin unsurlar arasındaki ilişkileri araştırmak için istatistiksel testler de yapılmıştır. Analizler, algılanan onarıcılık, karmaşıklık ve aşinalık arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yakın çevreyle görsel bağlantısı olan mekanlar daha onarıcı olarak tanımlanırken, doğal bileşenler içeren mekanlar daha yüksek karmaşıklıkla ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, görsel erişim veya doğal unsurların bulunduğu ortamlar aşinalık algısı daha yüksek olarak rapor edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, mimari ve iç tasarım uygulamalarında onarıcı deneyimler yaratmaya yönelik bir yaklaşım önermek üzere tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The restorative potential of indoor settings, particularly in the residential context, has not been extensively investigated in the existing literature, despite research on restorative environments indicating that natural environments have beneficial effects in regulating stress and encouraging pleasant experiences. The present research sought to comprehend the restorative potential of home environments based on the theoretical basis of restorative environments and architectural elements affecting well-being. The study was carried out in two stages. First, the interviews were conducted with 11 adult women, employing the photo-elicitation method to thoroughly reveal the elements that have a role in determining the restoration process in home interiors regarding women's experiences. Second, through visual stimuli, the effects of selected elements that emerged from the first stage were assessed with 72 respondents regarding their relationships between perceived restorativeness, complexity, and familiarity to validate their role in restoration. A thematic analysis of the data gathered in the first stage suggested that places' architectural characteristics may be essential in facilitating the restoration process. It was discovered that in addition to architectural features, interacting with family and intimates and performing favorite activities and interests can contribute torestoration. Moreover, the exploratory character of the study identified the value of individual characteristics and personal meanings in determining the restorative potential of the home. The statistical tests were also conducted to explore the relationships between design-related elements regarding perceived restorativeness, complexity, and familiarity. The analyses showed a moderate positive association between perceived restorativeness, complexity, and familiarity. While the spaces with a visual connection to the nearby environment were identified as more restorative, those including natural components were associated with higher complexity. Moreover, the presence of visual access or natural elements contributed to improving the perception of familiarity with the settings. The implications of this study were discussed to propose an approach to creating restorative experiences within architecture and interior design practices.
Benzer Tezler
- The effects of visual design principles on game experience: The case of Royal Match and Candy Crush Saga
Görsel tasarım prensiplerinin oyun deneyimi üzerine etkileri: Royal Match ve Candy Crush Saga örneği
SELEN KOYUNOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Güzel Sanatlarİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR EMGİN ŞAVK
- Yapısal ve maddesiz öğelerin Mimar Sinan'ın cami tasarım diline etkileri
The effects of structural and immaterial elements on Mimar Sinan's mosque design language
SERHAN TUNCER
Doktora
Türkçe
2022
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL BAĞCI
- Perakende mobilya mağazacılığında içmimari tasarım unsurlarının mağaza atmosferine etkisinin incelenmesi: Weltew Home Lore Concept Bayisi örneği
Examining the effect of interior architectural design elements on store atmosphere in retail furniture merchandising: Weltew Home Lore Concept Dealer example
ECE DENİZ KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç Mimari ve DekorasyonKırıkkale Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KURT ORKUN AKTAŞ
- Deprem sürecinde yapısal olmayan elemanların neden olduğu tehlike ve risklere yönelik eğitim modelinin önerilmesi
Proposing a education model on the hazards and risks caused by non-structural elements in the earthquake process
ŞEYMA DERECİ DALBASTI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İç Mimari ve DekorasyonAkdeniz Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEBNEM ERTAŞ BEŞİR
- Kamusal açık alanlarda akıllı kentsel donatı elemanlarının kullanımı ve bursa için bir tasarım önerisi
The use of smart urban furniture elements in public open spaces and a design proposal for Bursa
HAIA MALHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Peyzaj MimarlığıBursa Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHŞİD MİKAİLİ