Yüksek riskli gebelerde bilişsel-davranışçı yaklaşım temelli stres azaltma programının gebelik süreci ve ruh sağlığına etkisi
The effect of stress reduction program based on cognitive behavioral approach on pregnancy process and mental health in high risk pregnant women
- Tez No: 843694
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİL YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Psikiyatri, Hemşirelik, Obstetrics and Gynecology, Psychiatry, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel davranış terapileri, Gebelik, Gebelik-yüksek riskli, Ruh sağlığı, Stres, Stres yönetimi, Cognitive behaviour therapy, Pregnancy, Pregnancy-high-risk, Mental health, Stress, Stress management
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışma, yüksek riskli gebeliklerde bilişsel davranışçı yaklaşıma temelli stres azaltma programının anne ruh sağlığı, gebelik ve doğum süreci üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, İstanbul'da bir üniversite hastanesinin ''Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Riskli Gebelikler ve Doğum Servisi'nde“ Haziran 2022-Temmuz 2023 tarihlerinde yürütüldü. Randomize kontrollü deneysel tipteki araştırmanın örneklemini yüksek riskli gebelik sürecindeki 31'i deney, 29'u kontrol grubu olmak üzere toplam 60 gebe oluşturmuştur. Deney grubuna rutin hemşirelik bakımı yanında bilişsel davranışçı yaklaşıma temelli stres azaltma programı uygulandı. Uygulama öncesi, uygulama sonrası, postpartum 4-6 hafta ve postpartum üçüncü ayda olmak üzere toplamda dört değerlendirme yapıldı. Bu amaçla; ”Bilgi Formu, Depresyon, Anksiyete, Stres (DASS-21) Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ) ve Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EPPDÖ) uygulandı. Bulgular: Deney ve kontrol gruplarının sosyo-demografik, gebelik süreci ve psikososyal özellikleri ve ön testte uygulanan DASS-21, PİOÖ, BTÖ ölçeklerinden aldıkları puanlar benzerdi (p>0,05).Stres azaltma programı sonrası tüm ölçümlerde DASS-21, EPPDÖ ve BTÖ ölçeği toplam ve alt boyut puanları deney grubundaki gebelerde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük (p< 0,05) bulunurken, PİOÖ ölçeği toplam puanı ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p< 0,05) ve bu farkın etkisinin çoğunlukla yüksek olduğu belirlendi. Doğum sonuçları açısından ise her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlendi (p>0,05). Sonuç: Yüksek riskli gebelere uygulanan bilişsel davranışçı yaklaşım temelli stres azaltma programı, tedavi süreci ve doğum sonu dönemde anne ruh sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu görüldü. Bilişsel davranışçı yaklaşıma temelli stres azaltma programının yüksek riskli gebelere uygulanan standart tedavi ve izleme eklenmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The study was conducted to examine the effect of a cognitive behavioral approach-based stress reduction program on maternal mental health, pregnancy and birth process in high-risk pregnancies. Method: The research was conducted between June 2022 and July 2023 in the“Risky Pregnancies and Birth Service of the Department of Obstetrics and Gynecology”of a university hospital in Istanbul. The sample of the randomized controlled experimental type study consisted of a total of 60 pregnant women in high-risk pregnancy, 31 in the experimental group and 29 in the control group. In addition to routine nursing care, a stress reduction program based on cognitive behavioral approach was applied to the experimental group. A total of four evaluations were made: before the application, after the application, at 4-6 weeks postpartum and in the third month postpartum. To this end; "Information Form, Depression, Anxiety, Stress (DASS-21) Scale, Psychological Well-Being Scale (PWBS), Intolerance of Uncertainty Scale (IUS) and Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS) were applied. Results: The socio-demographic, pregnancy process and psychosocial characteristics of the experimental and control groups and the scores they received from the DASS-21, PWBS, IUS scales applied in the pre-test were similar (p>0.05). In all measurements after the stress reduction program, DASS-21, EPDS and IUS scale total and subscale scores were found to be statistically significantly lower (p< 0.05) in the pregnant women in the experimental group, while the PWBS scale total score was found to be statistically significantly higher (p< 0.05) and the effect of this difference was mostly high. It was determined that there was no statistically significant difference between the two groups in terms of birth outcomes. (p>0.05) Conclusion: The cognitive behavioral approach-based stress reduction program applied to high-risk pregnant women has been shown to have positive effects on maternal mental health during the treatment process and postpartum period. It is recommended that a cognitive behavioral approach-based stress reduction program be added to the standard treatment and monitoring applied to high-risk pregnant women.
Benzer Tezler
- Health risk behaviors and perceived loneliness Among University students in Kirkuk/Iraq
Kerkük/Irak'ta üniversite öğrencileri arasında sağlık açısından riskli davranışlar ve algılanan yalnızlık
KHALAF MHAIMEED TAWFEEQ TAWFEEQ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Halk SağlığıÇankırı Karatekin ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ERGÜL TOPÇU
- Gebelere uygulanan bilişsel davranışçı tekniklere dayalı doğum korkusuyla başetme eğitim programının doğum korkusu ve doğum sürecine etkisi
The effect of based on cognitive behavioral techniques coping with fear of childbirth education program on pregnant women's birth fears and birth process
TUBA UÇAR
Doktora
Türkçe
2014
Kadın Hastalıkları ve DoğumCumhuriyet ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
- Karşıt olma karşı gelme bozukluğu tanısı konan çocuk ve ergenlerin empati ve duygusal yüz ifadelerini tanıma becerileri
Empathy and emotional facial expressions recognitionskills of children and adolescents that diagnosed withoppositional defiant disorder
HİLAL AYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ÇÖP
- Pediatrik bipolar bozukluk ve yıkıcı duygudurumu düzenleyememe bozukluğu tanıları olan çocuk ve ergenlerin klinik fenotipik özelliklerinin ve nörokognitif işlevlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical phenotypic features and neurocgnitive functions of children and adolescents with pediatric bipolar disorder and disruptive mood dysregulationdisorder
İSRANUR YENEN SİVRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA ÇÖP
- Yüksek riskli gebelerde algılanan stres düzeyi, eş desteği, paternal ve maternal bağlanma arasındaki ilişki
The relationship between perceived stress level, spousal support, paternal and maternal attachment in high-risk pregnant women
ŞİLAN YAVUZ