Rize-İkizdere-Ilıcaköy sıcaksu sahası hidrojeoloji incelemesi
Hydrogeological investigation of Rize-İkizdere-Ilıcaköy's geothermal area
- Tez No: 84221
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞAKİR ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Hidrojeoloji, Rize-İkizdere-Ilıcaköy, Su kimyası, Sıcak su, Hydrogeology, Rize-İkizdere-Ilıcaköy, Water chemistry, Hot water
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji (hidrejeoloji) Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Rize-İkizdere Ilıcaköy Sıcaksu Sahası Hidrojeoloji İncelemesi başlıklı yüksek mühendislik tez çalışmasında, Rize 11 sınırlan içerisinde yer alan 252 kmz'lik Cimildere Havzası ve bu havza içerisinde yeralan Ilıcaköy sıcaksu sahasının jeolojisi, hidrolojisi, hidrojeolojisi ve su kimyası konulan üzerinde çalışılmıştır. Bölgenin 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli jeoloji ve hidrojeoloji haritalan hazırlanmıştır. Hidroloji çalışmalarıyla; bölgeye ait yağış, gerçek buharlaşma-terleme ve ortalama akım değerleri hesaplanmıştır. Bu veriler kullanılarak bölgeye ait hidrolojik ve yeraltısuyu bütçeleri oluşturulmuştur. Hidrojeoloji çalışmalarında; bölgede yer alan birimlerin geçirimlilikleri ayırtlanmış ve inceleme sahası ile civardaki önemli soğuk ve sıcaksu kaynaklarının hidrodinamik yapısı açıklanmaya çalışılmıştır. İnceleme sahasındaki sıcaksu kaynaklan Ilıcaköy bölgesinde yer almaktadır. Sıcaksuyun beslenme bölgesinde bulunan litolojik birimler, Berdiga KIreçtaşları (Üst Jura-Alt Kretase) ve Kaçkar Granitoyidleri (Üst Eosen) dir. Sıcaksu kaynaklan, bu birimlerden kırık hatları boyunca derine sızan meteorik suların derinlerde başlıca jeotermal gradyan etkisiyle ısınarak, Ilıcaköy yöresinde granitin kırık zonları boyunca yüzeye çıkması ile oluşmuştur. Sistemin örtüsünün, hidrotermal alterasyon sonucu gelişen, kırık ve çatlakları tıkayan dolgu ve çökeltilerle (self sealing) gerçekleşmiş olabileceği düşünülmektedir. Bölgede yapılan çalışmalara ilaveten, jeofizik ve uzaktan algılama yöntemlerinden de faydalanılmış, tespit edilen lokasyonlarda yapılan sondajlar (Ilıcaköy- 1 ve 2) sonucunda, toplam ortalama 8.6 l/s debi ve en yüksek 70 °C sıcaklıkta gayzer şeklinde akışkan elde edilmiştir. Sıcaksu sahasının I., II. ve III. derece koruma alanları tespit edilerek, alınacak önlemler belirtilmiştir. Mevcut sıcak ve soğuk su kaynaklan ile dere sulan ve kuyu sularından örnekler alınarak analizleri yaptırılmıştır. Analiz ve değerlendirmeler sonucunda bölgede mevcut sıcaksu kaynaklarının 'sodyumlu, kalsiyumlu, bikarbonattı, klorlu sıcaksu' tipinde olduğu belirlenmiştir. Yapılan doygunluk analizi çalışmaları sonucunda Ilıcaköy'deki sıcaksu kaynaklarının kalsit, aragonit ve dolomite doygun olduğu tesbit edilmiştir, jeotermometre uygulamaları sonucu rezervuar sıcaklığı 66-141 °C tesbit edilmiştir. Sonuçta, Karadeniz bölgesi gibi sıcaksu çıkışının ender olarak görüldüğü bölgede, böyle bir su en iyi şekilde değerlendirilmelidir. Sıcaksu çıkış sıcaklığı ve akım değeri açısından potansiyeli yüksek olan bu alanda, jeotermal enerjiden başta ısıtma ve balneolojik açıdan olmak üzere faydalanma imkanları araştırılmalı, ayrıca kuyularda üretimle birlikte zamanla kabuklaşma olacağı ve işletilmesinde sorunlar yaratacağı göz önüne alınarak önlemler alınmalıdır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Ilıcaköy geotermal area, located in the Cimildere Basin (252 km2) of the Rize county borders, has been investigated under the geology, hydrogeology and water chemistry items in this post-graduate study. 1/100.000 and 1/25.000 scaled geology and hydrogeology maps have been prepared. Hydrology: Precipitation, real evaporation-evapotranspitation and mean flow rates have been calculated. The hydrologic and groundwater budgets have been prepared using such data. Hydrogeology: Permeability characterictics of each lithological unit has been determined and the hydrodynamic structure of the cold and hot water springs are intended to be explained. The hotwater springs are located in the Ilıcaköy area. Recharge of the geothermal reservoir is from the Berdiga limestones (Upper Jurassic-Lower Cretaceous) and the Kaçkar Granitoites (Upper Eocene). Meteoric water penetrating downward along the fractured zones of above units had been heated by mainly geothermal gradient effect and travelled upward in Ilıcaköy region along the fractures of granite and caused the occurrence of hot groundwater. The cover is a self sealing feature. It has been considered that the probable occurrence of the cover of system developed by hydrothermal alteration and caused by the accumulation of sedimentary material the along fractures. Geophysical and remote-sensing methods have provided many facilities, which as a result of the wells drilled In the area having a discharge of 8.6 lt/sec and 70 °C of temperature was obtained. Primary, secondary and tertiary protection zones have been determined and preventions are also mentioned. Samples have been taken from the existing hot and cold water points as well as from rivers and wells for chemical analysis. As a result, it was seen that the existing hot water springs were Na-K-HC03-Cl in character. The hotwater potential of the Ilıcaköy area saturated for calcite, aragonite and dolomite. As a result of geothermometer applications the reservoir temperature was between 66 and 141 °C. Utilization of the Ilıcaköy geothermal area should be realized precisiously due to deficiency of hotwater springs in the Black Sea Region. Heating and balneological applications of the Ilıcaköy geotherrnal potential which has an important discharge and temperature values must be examined.
Benzer Tezler
- İkizdere(Rize) yöresindeki granitik kayaçların mermer olarak kullanılabilirliği
Usability of the granitic rocks around ikizdere (Rize) as dimentional stone (marble)
ŞULE TÜDEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİKRİ BULUT
- İkizdere (Rize) yöresi cevizlerinin (juglans regia L.) seleksiyonu
Selection of walnuts (juglans regia L.) grown in the district İkizdere (Rize)
İBRAHİM BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRİ BALTA
- Ovit yöresindeki (Rize-İkizdere) geçici yerleşmeler
Tempopary settlements in the Ovit vicinity
İSAK DAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
CoğrafyaOndokuz Mayıs ÜniversitesiCoğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEBAHAT UZUN
- İkizdere ve kollarında yaşayan Salmo trutta labrax (Pallas 1811)'ın bazı büyüme özelliklerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
HASAN OĞUZ İMAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
BiyolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF BAYSAL