Factchecking in the postmodern era
Postmodern çağda gerçeğin kontrolü
- Tez No: 840542
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM AKKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Radyo-Televizyon, İletişim Bilimleri, Journalism, Radio and Television, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Dezenformasyon, eşik-bekçiliği, gündem belirleme, hakikat ötesi, postmodernite, söylem, Agenda-Setting, disinformation, discourse, fact-checking, gatekeeping, post-truth, postmodernity
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, iletişim kurmayı ve bilgiye ulaşmayı geçmişte hiçbir teknolojinin yapamadığı kadar kolaylaştırmıştır. Bugün akıllı cep telefonları ve internet erişimi sağlayan tablet ya da dizüstü bilgisayarlar aracılığıyla insanlar istediği içeriğe istediği zaman ulaşabilmekte ve dünyanın öbür ucundaki insanlarla anında iletişim kurabilmektedir. Bu durum daha önce medya karşısında pasif olan izleyicinin“aktif”bir izleyici olarak yer almasını sağlayıp sağlamadığı gibi medyanın rolü, gücü ve söylemi hakkında da birçok yeni tartışmaya kapı aralamıştır. Bu yeni toplumsal yapının bireylerin gözetim, mahremiyet ve özgürlüklerinin ihlali gibi birçok olumsuz durumu da beraberinde getirdiği düşünüldüğünde, yeni teknolojilerin iletişim ve enformasyon alanına kattığı kolaylıkların yanı sıra sosyal medya mecraları aracılığıyla kişiler hakkında başta mahrem bilgiler olmak üzere her türlü bilgiye ulaşmayı da bir o kadar kolaylaştırdığı söylenebilir. Dolayısıyla daha önce sadece hükümetleri hedef alan medya ve etik tartışması, bugün sosyal ağlara bağlanan herkesin meselesi haline gelmiştir. Ancak hem haber üretiminde hem de haber dolaşımında yaşanan enflasyon, yeni medyada yer alan içeriklerin doğrulanması kaygısını doğurmuş ve bu kaygı birçok haber ve bilgi“doğrulama”sitesinin kurulmasına yol açmıştır. Literatüre“fact-checking”olarak giren“doğrulama”kavramı aslında siyasi kampanya sürecinin içinde gelişen bir kavram olsa da günümüzde ulusal ve uluslararası birçok gazete“fact-checkers”adını verdikleri“haber, içerik, bilgi doğrulama”kanalları oluşturmuştur. Fact-checking siteleri, yanlış ya da sahte haber ve iddiaların çürütüldüğü yeni bir medya söylemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak hangi“gerçeklerin”“fact-check”edildiği, hangi“doğru olmayan”ya da“sahte”haberlerin seçilerek yalanlandığı ve bunun kamuoyunun görüşünü ne ölçüde etkilediği sorusu sıcaklığını korumaktadır. Fact-checking kavramı, post-truth kavramının ortaya çıkışıyla paralellik göstermektedir. Günümüzdeki anlamı ve kullanımıyla post-truth kavramı, factchecking kavramının medyadaki siyasi izdüşümü olarak değerlendirilmelidir. Post-truth kavramı, 2016 seçimlerinde Amerika Birleşik Devletleri Başkanı seçilen Donald Trump'ı iktidara taşıyan sosyo-politik ortam için kullanılmıştır. Zira Amerikan ana akım medyası Trump'ı“akıllara durgunluk veren”bir profil olarak resmetse de, onun başkan seçilmesi hem medyayı hem de siyaset bilimcileri“gerçeğin ötesinde”bir gerçeklik arayışına itmiştir. Baudrillard'ın (2011, s. 56) McLuhan'ın“araç mesajdır”mottosunun ötesine geçerek, medyanın kronik bir hastalık gibi içine yerleşerek gerçekliği değiştirmeye çalışan bir simülakr olduğunu vurgulayan çalışmasından esinlenerek, fact-checking ve post-truth kavramlarının da“yeni tellaklarımız”olduğu söylenebilir. Bu tezde fact-checking kavramındaki“fact”e odaklanacak ve“hangi fact”sorusuna cevap arayacağız. Her ne kadar fact-checking kavramı bir gazetecilik terimi olarak doğsa da hem ortaya çıkışı hem de iddiası onu hem epistemolojik hem felsefi hem de politik olarak ele almayı gerekli kılıyor. Bu nedenle bu tezde fact-checking kavramı postmodern düşünce ve praksis çerçevesinde incelenecektir. Kuşkusuz bu çerçevenin genişliği bu tezin sınırlarını aşsa da çalışmada bu yönde bir perspektif sunulması amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, developments in information and communication technologies have made it easier to communicate and access information than any technology has done in the past. Today, through smart mobile phones and tablet or laptop computers that provide internet access, human beings can access the content they want at any time and communicate instantly with people on the other side of the world. This situation has enabled the public, which previously existed as a passive audience in the face of the media, to take part as an“active”audience. At this point, it has opened the door to many new debates about the media's role, power, and discourse. Considering that this new social structure brings about many negative situations, such as the violation of the surveillance, privacy, and freedoms of individuals, it can be said that new technologies make it equally easier to access all kinds of information, especially confidential information about people through social media channels, as well as the conveniences they add to the field of communication and information. Therefore, the media and ethics debate, which previously only targeted the governments, has been an issue for everyone connecting to social networks today. However, the inflation experienced in both news production and news circulation has led to the concern of verifying the contents in the new media, and this concern has led to the establishment of many news and information“verification”sites. Although the concept of“verification”, which entered the literature as“factchecking,”was actually developed within by the political campaigning process, today, many national and international newspapers have created“news, content, information verification”channels, which they call“fact-checkers.”Fact-checking sites are emerging as a new media discourse where false or fake news and claims are debunked. However, the question of which“facts”are“fact-checked,”which“untrue”or“fake”news are selected and refuted, and to what extent they affect the opinion of the public remains hot. The concept of fact-checking is parallel to the emergence of the concept of post-truth. With its current meaning and use, the concept of post-truth should be considered as a political projection of the concept of fact-checking in the media. The concept of post-truth was used for the socio-political environment that brought Donald Trump, elected President of the United States in the 2016 elections, to power. It was because although the American mainstream media portrayed Trump as a“mind-blowing”profile, his election as the president pushed both the media and political scientists to seek a reality“beyond the truth.”Inspired by Baudrillard's work (2011, p. 56), which goes beyond McLuhan's motto of“the medium is the message”and emphasizes that medium is a simulacrum that tries to change reality by settling into it like a chronic disease, it can be said that the concepts of fact-checking and post-truth are also our“new tellaks.”1 In this thesis, we will focus on the“fact”in the concept of fact-checking and look for an answer to the question of“which fact.”Although the concept of fact-checking rises as a journalistic term, both its emergence and its claim make it necessary to address it both epistemologically, philosophically, and politically. For this reason, in this thesis, the concept of fact-checking will be examined within the framework of postmodern thought and praxis. Although undoubtedly the breadth of this framework exceeds the limits of this thesis, we aim to present a perspective in this direction in the study.
Benzer Tezler
- Hakikat sonrası dönemde siyasal iletişim yönetimini yeniden düşünmek üzere niteliksel bir araştırma
A qualitative research on rethinking political communication management in the post-truth era
ONURCAN GÜDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halkla İlişkilerGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- The truth front: The irregular resistance to information disorders in a competitive authoritarian regime
Hakikat cephesi: Rekabetçi otoriter rejimde bilgi düzensizliklerine karşı düzensiz direniş
MERT KOÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE ERÇETİN SABUNCU
- A comparative analysis of government involvement in Turkey's fact-checking ecosystem: The cases of Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, Teyit Hatti, Teyit, and Doğruluk Payi
Türkiye'nin doğrulama ekosisteminde hükümet müdahalesinin karşılaştırmalı analizi: Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, Teyit Hattı, Teyit ve Doğruluk Payı örnekleri
EMİRCAN SAÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
GazetecilikKoç ÜniversitesiTasarım, Teknoloji ve Toplum Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNCEM KOÇER
- Açık kaynaklar kullanılarak savaş zamanında haberlerin doğrulanması Al Jazeera'ya bağlı olan Sanad Ajansı ve 2023 yılında Gazze'deki İsrail savaşı haberleriyle ilgili bir vaka çalışması
Fact-checking news using open sources in wartime a case study of Al Jazeera's Sanad Agency and its coverage of the Israeli War in Gaza in 2023
NISRIN ABOBAKER KHALIFA SULIMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGAY YERLİKAYA
- COVID 19 pandemi krizinde doğrulama mekanizmaları: Karşılaştırmalı bir inceleme
Fact-checking mechanisms in the COVID 19 pandemic crisis: A comparative review
MERT SERİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALDUN NARMANLIOĞLU