Geri Dön

Türk ve Makedon atasözlerinin karşılaştırmalı analizi

A comparative analysis of Turkish and Macedonian proverbs

PDF İndir

  1. Tez No: 840239
  2. Yazar: FİLİZ MEHMETOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUHARREM KAYA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu doktora tezinin kapsadığı alan Türkçe atasözleri için Türkiye Türkçesi sahası ile sınırlandırılmıştır. Makedon atasözleri ise Makedonya'nın tüm coğrafi bölgelerini kapsamaktadır. Bu bölgeler arasında Osmanlı'nın Balkanları kaybından (1913) önceki Makedonların esas toprakları olan tüm yerlerin atasözleri de dâhildir. Makedonya'nın asıl yapısını oluşturan bu bölgeler: Vardar (bugünkü Kuzey Makedonya), Ege (bugün Yunanistan'da) ve Pirin'dir (bugün Bulgaristan'da). Halk edebiyatının bir türü olan atasözlerinin örnekleminde; Türk ve Makedon atasözlerini karşılaştırmalı olarak benzerlik ve farklılıklarda iki kültür arasındaki temel zihinsel kodların, algılayışların haritasını çıkartmak bu çalışmanın problematiğini oluşturmaktadır. Çalışmanın genel amacı, literatürü, gelinen aşamadan bir sonraki adıma taşıyarak, katkı sağlamaktır. Asıl amaç atasözleri ile ilgili geniş kapsamlı bir çalışma üretebilmektir. Hedeflenen ikincil bir amaç da Makedon kaynaklarını Türk dili ve folkloruna kazandırmaktır. Yöntem olarak genel anlamda 'Metin Merkezli Kuramsal Yaklaşımlar' çerçevesinde çalışılırken; spesifik olarak da Matti Kuusi'nin 'Uluslararası Atasözleri Tip Sistemine' göre atasözlerinin sınıflandırılması yapılmıştır. Sözü edilen sınıflandırma sistemi, Türkiye Türkçesi sahasında, bir tez çalışmasında ilk olarak kullanılmıştır. Makedon atasözleri taranarak ortaya çıkan verilere göre sınıflandırılmış ve Türkçe karşılıkları olanları da eşleştirilmiştir. Elde edilen veriler iki ana gruba ayrılmıştır. Türk dili ve kültürü ile doğrudan ilgisi ve benzerliği olan atasözleri ilk ana grubu oluştururken; tamamen farklı anlayıştaki atasözleri de diğer ana grubu oluşturmaktadır. Özetle bu doktora tezi, diyakronik ve senkronik olarak toplanan malzeme ile iki farklı dil ve kültürde hem yinelenen hem de farklı anlayıştaki atasözlerinin karşılaştırmalı ve analitik bir paremiyoloji çalışmasıdır. Metin yer yer görsel malzeme (harita, tablo, fotoğraf) ile desteklenmiştir. Kısaca çalışmanın mahiyetini, araştırma, tarama, transkripsiyon, çeviri ve analiz oluşturmaktadır. Sonuç olarak, çalışmada, aynı ve benzer atasözleri çok sayıda olduğu kadar; literatürdeki diğer çalışmaların aksine, tamamen farklı anlayışta olan atasözlerinin varlığı da tespit edilmiştir.

Özet (Çeviri)

This dissertation covers Turkey Turkish for Turkish proverbs. Macedonian proverbs entail all geographical regions of Macedonia. This includes proverbs from regions including Macedonian lands prior to the loss of the Balkans by the Ottomans (1913). These regions that make up the central structure of Macedonia are: Vardar (current North Macedonia), Aegean (current Greece) and Pirin (current Bulgaria). The main aim of the dissertation is to compare and contrast Turkish and Macedonian proverbs, which make up a part of folkloric literature, in order to examine the similarities and differences in the main mental codes and perceptions between these two cultures. The study aims to expand the literature. The primary goal is to provide the first comprehensive analysis on proverbs. The secondary goal is to integrate Macedonian sources to Turkish language and folk literature. The method is based on theories of 'Text Centered Theoretical Approaches'; more specifically, Matti Kuusi's 'International Sayings Type System' has been used to classify the proverbs. In the context of Turkey Turkish, this is the first dissertation that has used this classification system. Macedonian proverbs were examined, classified, and matched with Turkish counterparts. The data that were gathered were divided into two main groups. The first main group consists of proverbs that are directly related and similar to Turkish language and culture, whereas the second main group consists of proverbs that are completely different. In sum, the present dissertation is a comparative and analytical premiology study of proverbs that are similar and different across two languages, based on data collected diachronically and senchronically. The text has been supported with visual materials (maps, tables, photographs). The study consists of research, scanning, transcription, translation, and analysis. In conclusion, the study has shown that there is a large number of similar proverbs, as well as proverbs that are completely different in their understanding, unlike previous studies in the literature. Ова докторска дисертација oд страна на турски е ограничена со современиот турски јазик кој што се користи во денешната Турција; а од страна на македонските пословици и поговорки ги опфаќа сите региони кои ја сочинуваат главната структура на етничка Македонија. Станува збор за 1913 та година од времето на Отоманската Империја која што ги опфаќа: Вардарска, Пиринска и Егејска Македонија. Во примерокот на пословиците кој што се еден вид од кратките жанрови во фолклорот се сметат за компарација (по сличностите и разликите) на мапирањето на основните, главните ментални кодафикации и перцепции помеѓу турските и македонските култури који ја сочинуваат проблематиката на ова теза. Општата цел на тезата е литературата од сегашното ниво носејќи го на следниот чекор да овозможи придонес. Главната цел на тезата е во врска со пословиците прв пат да се изработат широко, сеопфатно и специфично. Спореден цел е Македонскaтa научна литература да се внеси во турскиот јазик и фолклор. Општата методологија на тезата е 'Теориски пристапи центрирани по текстови' но конкретно пословиците и поговорките се таксономирани според 'Меѓународен Систем на Типови на Пословиците' на Матти Кууси. Спомнатата класификација во областа на современиот турски јазик во една докторска дисертација прв пат е користена. Со испитување на македонските пословици и поговорки според појавените податоци се класификацирани и се спарувани со турските еквиваленти. Добиените податоци се поделени во два главни групи. Пословиците кои што се директно поврзани и слични со турскиот јазик и култура ја формираат првата главна група; пословиците кои што се во сосема различно разбирање и култура ја формираат другата главна група. Накратко, ова докторска дисертација е паремиолошки труд изработен на начин на компарација и анализа со дијахрониски и синхронски собрани материјали на пословиците кој што се исти, слични или различни во два различни јазици и култури. Текстот е поддржан со визуелен материјал (мапа, таблици, слики). Карактеристиката на тезата е создадена од истражување, испитување, транскрипција, превод и анализа. Како заклучок во ова докторска дисертација се потврди дека во турските и македонските пословици постои многубројни исти и слични пословици; но исто така во ова теза се покажани и целосно сосема различни разбирања помеѓу двете култури кои што не се присутни во другите научни трудови во литературата.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    279222

    Kur'ân-ı Kerim'in Türk atasözlerine tesiri (inanç esasları bağlamında)

    Influence of the Holly Quran on Turkish proverbs" (in frame of rudiments of belief)

    YUSUF ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Halk Bilimi (Folklor)Sakarya Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHİTTİN AKGÜL

  2. Tez No

    344514

    Çocuk edebiyatı bağlamında Bestami Yazgan üzerine bir inceleme

    A study on Bestami Yazgan with regards to children literature

    NUSRET YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Türk Dili ve EdebiyatıKafkas Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MİTAT DURMUŞ

  3. Tez No

    98619

    Makedon ve Sırp romanlarında Türkler ve Türk izleri

    Başlık çevirisi yok

    MELAHAT PARS

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Batı Dilleri ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİLGE ERCİLASUN

  4. Tez No

    701784

    Socio-cultural effects of turkish tv series on macedonian society: The cases of“Muhteşem Yüzyıl”and“Paramparça”

    Türk dizi filmlerinin Makedon toplumuna sosyo-kültürel etkileri:“Muhteşem Yüzyıl”ve“Paramparça”örnekleri

    NIKOLA NASTOSKI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Radyo-TelevizyonMarmara Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ MURAT KIRIK

  5. Tez No

    918536

    Илинденское восстание 1903 года и македонский вопрос в русско-турецких отношениях начала XX века

    1903 İlinden isyanı ve XX. yüzyılın başlarında Rus-Türk ilişkilerinde Makedon meselesi

    BURAK KOLOT

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    TarihM. V. Lomonosov Moscow State Unıversıty

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OLEG AİRAPETOV

Geri Dön