COVID-19 pandemisi süresince diş hekiminin çocuk hastaya tedavi planlaması ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Analysis of mandatory changes in treatment principles and clinical practices of pediatric dentists during the COVID-19pandemic in Turkey
- Tez No: 838261
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ RIZA ALPÖZ
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: COVID 19, Diş hekimleri, Korona virüs enfeksiyonları, Pandemiler, Tedavi, Tedavi planlama, Çocuk diş hekimliği, COVID 19, Dentists, Coronavirus enfections, Pandemics, Treatment, Treatment planning, Pediatric dentistry
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilen Covid-19 hastalığı döneminde ülkemizde çocuk hasta tedavi eden diş hekimlerinin tedavi prensiplerinde, klinik çalışma düzenlerinde meydana gelen zorunlu değişimlerin irdelenmesidir. Bulgular: Araştırmaya katılan 404 diş hekiminin % 52,6'sının meslekteki süresi 5 yıldan az, %26,1'inin 5-10 yıl, % 21,3'ünün meslekteki süresi 10 yıldan fazladır. Katılımcıların % 21,3'ü devlet hastanesi / ADS merkezlerinde, % 33,7'si özel polikliniklerde, % 14,1'i özel muayenehanede, % 30,8'i üniversite hastanelerinde görev yapmaktadır. Katılımcıların % 28'i uzman diş hekimi, % 52,6'sı diş hekimi, % 19,4'ü araştırma görevlisidir.Katılımcıların % 7,7'si pandemi nedeniyle yapılan kısıtlamalarda velilerin çocukların ağız hijyenine ve beslenmelerine daha fazla dikkat ettiğini, % 84,1'i dikkat etmediğini ve özellikle karantina döneminde karyojenik beslenmenin arttığını, % 8,2'si kararsız olduğunu bildirmiştir.Covid-19 pandemisi süresince endikasyonlarda meydana gelen değişimin kurum türüne göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (X2=24,87; p<0,05). Özel muayenehanede görev yapan diş hekimlerinin % 47,4'ü radikal tedavilerden kaçınıp pandemi öncesindeki prosedürleri uygulamaya devam ederken devlet hastanesi/ADS merkezlerinde görev yapan diş hekimlerinin % 69,8'i, özel polikliniklerde görev yapan diş hekimlerinin % 51,5'i, üniversite hastanesindeki diş hekimlerinin % 58,1'i hastada tekrarlayan şikayetler oluşturabilecek dişlerde klinik ziyaretlerini düşürmek için daha radikal davranmıştır.Covid-19 pandemisi süresince aerosolsüz işlem protokollerine ( Atravmatik restoratif tedavi, ART) yönelme durumunun kurum türüne göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (X2=17,83; p<0,05). Özel muayenehanede görev yapan diş hekimlerinin % 52,6'sı aerosolsüz işlem protokollerine (ART) yönelmemiş, devlet hastanesi/ADS merkezlerinde görev yapan diş hekimlerinin % 58,1'i, özel polikliniklerde görev yapan diş hekimlerinin % 53,7'si, üniversite hastanesindeki diş hekimlerinin % 75'i aerosolsüz işlem protokollerine (ART) yönelmiştir. Covid-19 pandemisi süresince genel anestezi altında diş tedavisi uygulama durumunun kurum türüne göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (X2=38,24; p<0,05). Özel polikliniklerde görev yapan diş hekimlerinin % 50'si genel anestezi altında diş tedavisi uygulamış, devlet hastanesi/ADS merkezlerinde görev yapan diş hekimlerinin % 70,9'u, özel muayenehanede görev yapan diş hekimlerinin % 84,2'si, üniversite hastanesindeki diş hekimlerinin % 81,5'i genel anestezi altında diş tedavisi uygulamamıştır. Covid-19 pandemisi süresince hekimlerin koruyucu tedavilerde artışınınunvana göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (X2=30,70; p<0,05). Uzman diş hekimlerinin % 41,6'sı, araştırma görevlisi diş hekimlerinin % 41'inde koruyucu tedavilerinde artış görülürken diş hekimlerinin % 75,5'inde koruyucu tedavilerinde artış görülmemiştir. Covid-19 pandemisi süresince hekimin aerosolsüz işlem protokollerine (Atravmatik restortif tedavi, ART) yönelme durumunun kurum ünvana göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (X2=19,12; p<0,05). Diş hekimlerinin % 49,5'i aerosolsüz işlem protokollerine (ART) yönelmemiş, uzman diş hekimlerinin % 50,5'i, araştırma görevlisi diş hekimlerinin % 75,6'sı aerosolsüz işlem protokollerine (ART) yönelmiştir.Covid-19 pandemisi süresince hekimin endikasyonlarında meydana gelen değişimin çalıştığı kurumun hasta kapasitesindeki değişime göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (X2=16,42; p<0,05). Çalıştığı kurumun hasta kapasitesi değişmeyen diş hekimlerinin % 44,6'sı Covid 19 süresinde radikal tedavilerden kaçınıp pandemi öncesindeki prosedürleri uygulamaya devam ettiğini belirmiş olup çalıştığı kurumun hasta kapasitesi azalan diş hekimlerinin % 61,8'i, çalıştığı kurumun hasta kapasitesi artan diş hekimlerinin % 55,3'ü hastada tekrarlayan şikayetler oluşturabilecek dişlerde klinik ziyaretlerini düşürmek için daha radikal davranmıştır. Sonuç: COVID-19 pandemisi tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ağız ve diş sağlığı hizmetlerini olumsuz etkilemiş, can kayıpları yaşanmış, maddi ve manevi sorunları beraberinde getirmiştir. Pandemi süresince katılımcı hekimlerin % 46,2'sinin çalıştıkları kurumlarda hasta kapasitesinin azaldığı, % 68'i 6 aydan az 'sadece acil tedaviler' kapsamında hasta baktığı, üniversite ve devlet hastanelerinde çalışan hekimlerin % 41,4 ünün kurum dışı görevlendirmelerde temaslı takibi yaptığı, katılımcıların % 89,3'üne kurumları tarafından kişisel koruyucu ekipman (KKE) sağlandığı, % 65,8'inin de aerosollü işlemler için kapalı alanlar oluşturduğu, % 67,2'si çocukta en sık kullanılan restoratif materyalin cam iyonomer siman olduğunu belirttiği, hekimlerin % 70,2'si KKE kullanımının çocuk hastada kooperasyon sorununa yol açtığını düşündüğü, pandemi süresinde diş tedavisi yapmanın hekimlerin % 77,2'sinde anksiyete oluştuduğu, pandemi kısıtlamaları sırasında velilerin çocukların ağız diş sağlığına dikkat etmediği ve karyojenik beslenmenin arttığı, her kurumda hekimlerin çoğu endikasyonlarında hastada tekrarlayan şikayetler oluşturabilecek tedavilerden kaçınıp hastane ziyaretlerini düşürmek için daha radikal kararlar aldığı sonuçlarına varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the mandatory changes that occurred in the treatment principles and clinical practices of pediatric dentists in Turkey during the Covid-19 pandemic, declared as a global health crisis by the World Health Organization. Results: Among the 403 participating dentists, 52.6% had less than 5 years of experience, 26.1% had 5-10 years, and 21.3% had more than 10 years of experience. Regarding the workplace, 21.3% of participants worked in state hospitals / Public Dental Health Centers (PDHCs), 33.7% in private clinics, 14.1% in private dental practices, and 30.8% in university hospitals. In terms of professional title, 28% were specialist dentists, 52.6% were general dentists, and 19.4% were research assistants.Regarding the impact of the pandemic on children's oral hygiene and nutrition, 7.7% of participants reported that parents paid more attention to their children's oral hygiene and nutrition during the restrictions, while 84.1% stated otherwise, with an increase in cariogenic diets during the quarantine period. The remaining 8.2% were undecided.Significant differences were observed in the changes of treatment indications based on the type of institution (X2=24.87; p<0.05). Dentists working in private clinics (47.4%) tended to continue the pre-pandemic procedures and avoid radical treatments. However, dentists working in state hospitals/PDHCs (69.8%), private polyclinics (51.5%), and university hospitals (58.1%) exhibited a more radical approach to reduce clinical visits in teeth with potential recurring complaints.Aerosol-free treatment protocol (ART) adoption also showed significant variations among different institutions (X2=17.83; p<0.05). While 52.6% of dentists in private clinics did not adopt ART, the majority of dentists in state hospitals/PDHCs (58.1%), private polyclinics (53.7%), and university hospitals (75%) implemented ART.The use of general anesthesia for dental treatment during the pandemic was found to significantly differ based on the type of institution (X2=38.24; p<0.05). While 50% of dentists in private polyclinics used general anesthesia, only 70.9% of dentists in state hospitals/PDHCs, 84.2% in private dental practices, and 81.5% in university hospitals employed this method.Furthermore, an analysis of the increase in protective treatments based on professional title indicated significant differences IX (X2=30.70; p<0.05). Protective treatments showed an increase in 41.6% of specialist dentists and 41% of research assistants, while 75.5% of general dentists reported no increase.Another notable finding was the difference in ART adoption based on professional title (X2=19.12; p<0.05). While 49.5% of general dentists did not adopt ART, 50.5% of specialist dentists and 75.6% of research assistants incorporated this protocol.Regarding the changes in treatment indications, the study revealed significant differences based on changes in patient capacity at the institutions (X2=16.42; p<0.05). Dentists in institutions with unchanged patient capacity (44.6%) tended to continue prepandemic procedures, whereas 61.8% of dentists in institutions with decreased patient capacity and 55.3% in institutions with increased patient capacity took more radical decisions to reduce clinical visits in teeth with potential recurring complaints. Conclusion: The study found that during the pandemic, 46.2% of participating dentists experienced a decrease in patient capacity at their institutions, and 68% only provided emergency treatments for less than 6 months. Dentists working in university and state hospitals reported that 41.4% of them were assigned to non-institutional contact tracing. The majority (89.3%) of participants received personal protective equipment (PPE) from their institutions, and 65.8% created enclosed areas for aerosol-generating procedures. Dentists also reported that 70.2% of them believed that PPE usage led to cooperation issues in pediatric patients. During the pandemic, 77.2% of dentists experienced anxiety related to dental treatment. Parents' negligence of their children's oral health and an increase in cariogenic diets were observed during the pandemic. Overall, most dentists across different institutions tended to take more radical decisions in terms of treatment indications to reduce clinical visits. Specialist dentists and research assistants showed a higher inclination towards adopting aerosol-free treatment protocols and implementing protective treatments compared to general dentists.
Benzer Tezler
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- Çocuk hastalarda tele-diş hekimliğinin konvansiyonel yöntem ile karşılaştırılması ve dental anksiyete üzerine etkisi
Comparison of teledentistry and conventional methods in pediatric patients and its impact on dental anxiety
VENUS SEYEDOSKUYİ
Doktora
Türkçe
2025
Diş Hekimliğiİstanbul Aydın ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI TOPALOĞLU
- COVİD 19 sürecinde evden dışarıya çıkamayan çocukların psikolojik durumunun ve ağız sağlığının değerlendirilmesi
Evaluation of the psychological status and oralhealth of the children who cannot stay out of thehome during COVID 19
MERAL MİMAROĞLU KAZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Diş HekimliğiAltınbaş ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BUĞRA ÖZEN
- Covid-19 pandemisi sürecinde bireylerin dental işlemlere yönelik tutumlarının demografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the attitude of individuals towards dental procedures during the covid-19 pandemia process in terms of demographic variables
ALPEREN ERDAL
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2020
Diş HekimliğiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORÇUN TOPTAŞ
- Diş hekimliği fakültesi'ne başvuran hastalarda COVID-19 pandemisinin ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkileri
The effects of the COVID-19 pandemic on the oral and dental HEALTH of patients applying to the faculty of dentistry
BUSE KESGİN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiUşak ÜniversitesiDiş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET KERİM AYAR