Anıtların ve kentsel sitlerin belirlenmesini etkileyen değerler
Values effecting determination of monuments and urban sites
- Tez No: 83799
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ETİ AKYÜZ LEVİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Anıtlar, Kentsel koruma alanları, Koruma, Koruma alanları, Monuments, Urban conservation areas, Conservation, Conservation areas
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Restorasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
IV ÖZET“Korama, tarih ya da sanat değeri taşıyan yapıların, doğal değerlerin ya da kent parçalarının yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli önlemlerin alınması olarak tanımlanmaktadır”(Hasol, 1995, s.272). Taşınmaz kültür varlığı Koruması uygarlık tarihinin başlarına kadar uzanmaktadır. Neyin, hangi amaçla, kimin için korunduğu tarih içinde farklılık göstermiştir. Korumanın gerekliliğini tarihte ilk önce Romalılar hissetmiştir. Yeniçağda Danimarka, İsveç ve İtalya; bu devletlerden 100 sene sonra ise Portekiz ve Fransa, daha sonra da Almanya, Macaristan, İngiltere, Mısır koruma konusunda gerekli önlemleri almaya başlamışlardır. Önceleri tek yapı koruması söz konusu iken, 2. Dünya savaşından sonra“kentsel sit”koruması etkili olmuştur. Korumanın nedenleri; tarihi mirasın gelecek kuşaklara iletilmesi, kültürel süreklili ğin sağlanması ve çağdaş insana tarihle birlikte yeni yaşam olanaklarının sağlanması olarak özetlenebilir. Korunacak değerler taşınır ve taşınmaz kültür varlıkları olarak iki başlık altında incelenirken taşınmaz kültür varlıkları da anıtlar ve sitler olarak ikiye ayrılmaktadır. Sitler de kendi bünyesinde doğal sitler, tarihi sitler, arkeolojik sitler, kentsel sitler, kırsal sitler ve karmaşık sitler olarak sınıflandırılmaktadır. Geçmişten günümüze ulaşan eserlerin tümünü korumak mümkün değildir. Bu yüzden korunması gerekli, vazgeçilmez eserlerin seçilmesi gereklidir. Bu seçim yapılırken birtakım değerler gözönünde bulundurulmaktadır. Bunlar; kültürel değerler,morfolojik değerler, duygusal değerler, işlevsel değerler, sosyo-ekonomik değerler ve kullanıma ait değerler olarak altı ana başlık altında incelenebilirler. Ülkemizde kültürel varlık korumasının 130 yıllık geçmişi vardır. Ancak bu sürenin büyük bölümü taşınır tarihi eserlerin korunmasıyla geçmiş; taşınmaz kültür varlıklarının özellikle de sivil mimarinin korunması gözardı edilmiştir. Cumhuriyet döneminde bu konuyla ilgili çeşitli atılımlar olmuş, 1973 yılında alman 1710 sayılı kararla korumanın boyutu“kentsel sit”sınırlarına ulaşmıştır. Ülkemizde günümüzde de kültürel varlıkların tesbit ve tescil işlemlerinde aksaklıklar olmakta, birçok korunması gerekli taşınmaz, tesbiti yapılmadığından yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Acilen birtakım önlemlerin alınması kaçınılmazdır. Alınacak tedbirlerin saptanmasında, bu işi yüzyıllardır doğru biçimde yapan ülkele rin kanun ve tüzüklerinden yararlanılabilir, onların izledikleri yol incelenebilir. İtalya, Fransa, İngiltere ve Japonya gibi kültürel varlık koruması olayında söz sahibi olan ülkelerde taşınır ve taşınmaz eserler ayrı kanun ve kurumlarca korunmaktadır. Türkiye'de de ilk aşamada böyle bir önlem alınmalıdır. Ayrıca, korunacak kültür varlıklarının tesbit ve tescil işlemleri için bir sistemin oluşturulması kaçınılmazdır. Japonlar için 'kültürel varlık koruma olayı' büyük önem taşımaktadır. Onlar geçmişe ait olan herşeyi korumaya çalışmaktadırlar. Ancak bu ülkede geçerli olan korumayla ilgili idari sistem, Avrupa ülkelerinde uygulanan sistemlerden daha karmaşıktır. Benim görüşüme göre, Avrupa ülkelerinde uygulanan koruma modellerinden yararlanırken, Japonlar gibi de 'kültürel varlık koruması' na önem vermek, ülkemizin bu konuda ilerlemesini sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
VI SUMMARY The protection refers to take necessary precautions for the buildings, which bear art value and historic value, or the parts of urban can live. The protection of cultural property has existed since the beginings of the history of civilization. It has been showing differences about what, with which aim and for who, has been conserved. The Romans felt at the first time that the protection is necessary. In the contemporary age Danmark, Sweden and Italy; 100 years later Germany, Hungary, England and Egypt started to take necessary precautions about the protection of cultural property. At first, protection was for the single buildings. It was not including the environment. The reasons of the protection; to be handed down the heritage resource to the future, to provide the cultural continuity and to provide to the people new life possibilities with history. The values which will be conserved are mobile and immobile cultural properties. The immobile cultural properties are monuments and sites. Sites are classificated as natural sites, historic sites, archeologic sites, urban sites, rural sites and mixed sites. It is not possible to protect the whole historic resource. That's way it's necessary that the important cultural properties are selected. This selection is interesting in some values. They are cultural values, morphologic values, affective values, functional values, socio-economic values and values which are belonging to usage.vıı In our country, the protection of the cultural properties has been lasting for 130 years. But the big part of this time had been pasted by protecting the mobile properties; was not given importance to protect the immobile properties. In the Republic Period some precautions were taken. In 1973 by the Law for the Historic Remains, the dimension of the protection reached the“urban site”. At the present time, there are some problems when the cultural properties are designation and listed; a lot of cultural properties are in danger because of not being designated and listed. While the precautions are being fixed we can make use of the countries which are good at protection. In the countries which are important in protection like Italy, France, England, for mobile cultural properties and immobile cultural properties, there are different laws and offices. By the first attempt, in Turkey such precaution must be taken. In addition, it is essential to create a system for designating and listing the cultural properties. In Japan,“the protection of the cultural properties”is very important. The Japanese people believe the assets of the protection of the cultural properties and conserve the whole resource belonging to the past. But in this country the administrative system of the protection of cultural properties is more complicated than other countries. In my opinion, we must be made use of the model of the protection which the Countries in Europe apply. But we believe that assets of the protection like Japanese People.
Benzer Tezler
- Turizmin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi ve çevre duyarlı sürdürülebilir turizm modeli
Environmental impact assesment of tourism and environment sensitive sustainable tourism model
FUAT GÜNDÜZ
- Anıtsal yapılara ek yapı tasarımı ve ek yapı tasarımına etki eden etkenler
Başlık çevirisi yok
SERPİL KIRAN
- Özgün işlevini sürdüremeyen anıtların yeniden kullanım sorunları
The Problems of reusing monuments which cannot keep their original usage
AYŞE ESİN KULELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
MimarlıkDokuz Eylül ÜniversitesiRestorasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ETİ AKYÜZ LEVİ
- Fetihten Osmanlı dönemine kadar Tokat şehri anıtları (2 cilt)
Pre-Ottoman buildings and mouments of Tokat
BEHİYE IŞIK AKSULU