Erken dönem uyumsuz şema alanlarının depresyon ve anksiyete ile ilişkisinde şefkat korkusu ve dışsal utancın aracı rolü
The mediating role of fear of compassion and external shame on the relationship between early maladaptive schema domains and depression and anxiety.
- Tez No: 833896
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBANUR BAYRAM KUZGUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyumsuz Şema Alanları, Depresyon, Anksiyete, Şefkat Korkusu, Dışsal utanç, Early maladaptive schema domains, depression, anxiety, fear of compassion, external shame
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada erken dönem uyum bozucu şema alanlarının öz bildirime dayalı ölçeklerle bildirilen klinik olmayan örneklemde depresyon ve anksiyete semptomlarını nasıl etkilediği ve bu etkide şefkat korkusu ve dışsal utancın aracı rolü incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini 18-55 yaş aralığındaki 333 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği-Kısa Formu (YŞÖ-KF), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği Kısa Formu (DASÖ-21), Şefkat Korkusu Ölçeği ve Utandıran Diğeri ölçeği 2 uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 21.00 ile yapılmıştır. Aracılık etkisi analizi için SPSS Process eklentisi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre şefkat korkusu ve dışsal utanç puanları cinsiyet ve yaş açısından anlamlı bir farklılık göstermektedir. Aracılık analizlerinde kopukluk ve reddedilmişlik, yüksek standartlar, zedelenmiş sınırlar ve diğeri yönelimlilik şema alanlarının depresyon ile ilişkisinde başkalarına anlayış ve şefkat gösterme korkusu, kendinize gösterdiğiniz anlayış ve şefkat korkusu ile dışsal utancın aracılık etkisi bulunmaktadır. Zedelenmiş otonominin depresyona etkisinde ise başkalarına anlayış ve şefkat gösterme korkusu, başkalarından gelen şefkate karşılık verme korkusu, kendinize gösterdiğiniz anlayış ve şefkat korkusu ile dışsal utancın aracılık etkisi bulunmaktadır. Zedelenmiş otonomi ve kopukluk ve reddedilmişlik şema alanlarının anksiyete ile ilişkisinde kendinize gösterdiğiniz anlayış ve şefkat korkusunun aracılık etkisi bulunmaktadır. Yüksek standartlar, zedelenmiş sınırlar ve diğeri yönelimlilik şema alanlarının anksiyeteye etkisinde ise kendinize gösterdiğiniz anlayış ve şefkat korkusu ile dışsal utancın aracılık etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmadan elde edilen bulgular ilgili literatür bağlamında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, we investigated how early maladaptive schema domains affect depression and anxiety symptoms in a nonclinical sample reported with self-report scales, and the mediating role of fear of compassion and external shame in this effect. The sample of the study consists of 333 participants between the ages of 18-55. Personal Information Form, Young Schema Scale-Short Form (YŞS-SF), Depression Anxiety Stress Scale Short Form (DASÖ-21), Fear of Compassion Scale and The Other Shamer As Shamer Scale 2 were administered to the participants. Data analysis was done with SPSS 21.00. SPSS Process plugin was used for mediation effect analysis. According to the results of the research, the fear of compassion and external shame scores show a significant difference in terms of gender and age. In mediation analysis, fear of showing understanding and compassion to others, fear of understanding and compassion for yourself, and external shame have a mediating effect in the relationship between depression and the schema domains of disconnection and rejection, high standards, damaged boundaries, and other directedness. The mediating effect of impaired autonomy on depression is the fear of showing understanding and compassion to others, the fear of reciprocating compassion from others, the fear of understanding and compassion for yourself, and the mediating effect of external shame. The fear of understanding and compassion you show to yourself has a mediating effect in the relationship between impaired autonomy and disconnection and rejection schema areas and anxiety. The effect of high standards, damaged boundaries, and other-directedness schema domains on anxiety is mediated by fear of understanding and compassion towards yourself and external shame. Findings obtained from this study are discussed within the context of related literature.
Benzer Tezler
- Psikolojik belirtiler ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişki: Üstbiliş ve duygu düzenlemenin rolü
The relationship between psychological symptoms and early maladaptive schemas: The role of metacognition and emotion regulation
DENİZ TÜRK KIVANÇ
- Major depresif bozuklukta, intihar düşüncesi ve davranışı olan ve olmayan grupların erken dönem uyumsuz şemalar ve şema modları açısından karşılaştırılması
Comparison of groups with and without suicidal ideation and behavior in major depressive disorder in terms of early maladaptive schemas and schema modes
FUNDA ERDİ AKDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. AYŞE GÖKÇEN GÜNDOĞMUŞ
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi
Endolymphatic sac surgery in meniere's disease
NEBİL GÖKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ