Latmos (Beşparmak) kaya sanatının kültürel çevresi içinde sembolik özelliklerinin değerlendirilmesi ve fiziksel korunma sorunlarına karşı bütüncül koruma önerisi
The evaluation of symbolic characteristics of Latmos (Beşparmak) rock art in its cultural landscape and a holistic proposal for its protection problems
- Tez No: 829200
- Danışmanlar: PROF. DR. MİHRİBAN ÖZBAŞARAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Beşparmak Dağı, Kaya sanatı, Peyzaj arkeolojisi, Prehistorya, Sembolizm, Çevresel arkeoloji, Beşparmak Mountain, Rock art, Landscape archeology, Prehistory, Symbolism, Environmental archeology
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezinin kapsamını Batı Anadolu'da Aydın ve Muğla illeri arasında yer alan Latmos (Beşparmak) Dağları'nın tarih öncesi kaya sanatı oluşturmaktadır. 1994'den günümüze dek 220'nin üzerinde tespit edilmiş kaya sanatı alanlarından 118 tanesi arazide incelenmiş, Kültürel Çevre Arkeolojisi yaklaşımıyla ele alınarak üretim amacı ve anlamı belirlenmeye çalışılmıştır. Tez kapsamında ayrıca, Latmos'un içinde bulunduğu doğal çevrenin zaman içinde değişimi incelenmiş; kaya sanatının türleri, teorik yaklaşımları ele alınmış, Türkiye ve Dünya'dan kaya sanatı örneklerine bakılmış ve karşılaştırma yapılmıştır. Günümüzde kaya sanatının yorumlanmasında Kültürel Çevre Arkeolojisi yaklaşımının katkısı göz ardı edilemez. Kaya sanatının içinde bulunduğu çevreyle birebir ilişkili olduğu kabulüyle, Latmos kaya sanatı da çevresiyle birlikte ele alınmış ve aralarında örüntü yakalanması hedeflenmiştir. Ayrıca, Batı Anadolu ve Ege Adaları tarih öncesi yerleşimleri detaylıca incelenerek materyal kültüründeki sembolik öğeleri değerlendirmeye alınmış; Latmos kaya sanatı ile karşılaştırma yapılarak hem çevre kültürlerle ilişkisi olup olmadığı araştırılmış, hem de Latmos kaya sanatının stil ve sembolizmi çözümlenmeye çalışılmıştır. Bunların yanı sıra Latmos kaya sanatının ve kültürel çevresinin korunma sorunları ele alınmış ve özellikle insan kaynaklı tehditlere karşı bütüncül koruma önerisi getirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The scope of the thesis is prehistoric rock art of Latmos (Beşparmak) which is located between Aydın and Muğla provinces in western Anatolia. So far, more than 220 rock art have been found since 1994 on Latmos, and 118 of them have been studied for the thesis on field and endeavored to identify the function and meaning of rock art. Besides, alteration of natural environment of Latmos during the time has been researched in literature; types of rock art and theoretical approaches have been studied; rock art examples from World and Türkiye have been investigated and compared with Latmos. Today, the contribution of Cultural Landscape Archaeology approach is non-negligible for interpretation of rock art. With the acknowledgement of that rock art is relevant to its landscape directly, Latmos rock art has been evaluated with its landscape and identification of the pattern between rock art places has been aimed. Also, prehistoric settlements of western Anatolia and Aegean Islands have been studied and symbolic elements of their material culture have been evaluated by comparing with Latmos rock art. Thus, the relations of Latmos with its surrounding cultures has been investigated and style and symbolism of Latmos have been analysed. In addition to these, the protection problems of Latmos rock art and its cultural landscape has been discussed and a holistic proposal has been suggested against anthropogenical threats.
Benzer Tezler
- Latmos tarih öncesi kaya resimleri ve yeni takı tasarımı-uygulamaları
Latmos prehistoric rock paintings and new jewelry design-productions
MEHMET DUYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiEl Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ERKAPLAN
- Bafa gölü tabiat parkı ve çevresinin ekoturizm potansiyeli ve çevre sorunları
The potential of ecoturi̇sm and environmental problems of lake Bafa nature park and the sorounding area
VELİ EKİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TurizmMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER TUNA
- Latmos (Beşparmak) dağları Güzeltepe`deki antik yerleşim -topografik bir inceleme-
Latmos (Beşparmak) mountains the ancient settlement nearby Güzeltepe-A topographical survey-
HÜSEYİN MURAT ÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Arkeolojiİstanbul ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HALUK ABBASOĞLU
- Beşparmak dağları yerli sığır yetiştiriciliği yapısal özellikleri
Structural properties of local cattle breedingin Beşparmak mountains
TAYFUN SAMET AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN KARACA
- Latmos bölgesi'ndeki taş ocakları
The stone quarries in the Latmos region
NİLAY KANTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Arkeolojiİstanbul ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDEF ÇOKAY-KEPÇE