Rethinking architectural phenomenology: Dream spaces as uncanny spatial experiences
Mı̇marı̇ fenomenolojı̇yı̇ yenı̇den düşünmek: Tekinsı̇z bir mekansal deneyı̇m olarak rüya mekanları
- Tez No: 827441
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURÇİN BAŞYAZICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilinçdışı mekanlarının tekinsizlik üzerinden kavramsallaştırıldığı bu tezde, bedendışı ve bilinçdışı bir deneyim ortamı sunan rüya mekanları bilinç, beden ve mekan kavramlarının oluşturduğu bir triyoloji üzerinden ele alınarak, vaka çalışması olarak seçilen film üzerinden yorumlanmıştır. Mimari ve bilinçdışı mekan deneyimlerini öznenin zihinsel aktiviteleri sonucunda tekinsizlik üzerinden tartışıldığı bu tezde, rüya deneyimlerinin öznel bir yapıya sahip olması gerekçesiyle fenomenolojik bir araştırma yöntemi benimsenmiştir. Tezin ilk bölümünü oluşturan giriş bölümünde öncelikli olarak amaç, kapsam ve metodoloji tanıtımına yer verilmiştir. İkinci bölümde ise beden merkezli fenomenolojinin ortaya çıkışına kadar olan süreç, fenomenolojik düşünce etrafında şekillenen bilinç, beden ve mekan kavramlarının anlamsallığı üzerinden ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, fenomenolojinin tekinsiz noktası olarak görülen bilinçdışı ürünü olan rüya mekanları bilinç, beden ve mekan kavramları üzerinden fenomenolojik bir perspektifle tartışılmıştır. Bu noktada bilincin aktif ve bedenin fiziksel olmadığı ortamlarda da mekana yönelik fenomenolojik tartışmaların mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, bedenin fiziksel faaliyetlerinin söz konusu olmadığı, ancak bedene ait deneyimlerin zihin aracılığıyla algılandığı bilinçdışı mekânları, bedenliliğe yakın bir bedendışı deneyim sunarken, kişinin bedensel deneyimlerinin, bilinçdışının sansürleme mekanizmasının yol açmış olduğu bastırılmış düşüncelerle birleşmesine sebep olarak mekan deneyimini tekinsizleştirebileceği görülmüştür. Bu noktada bu tez kapsamında bilinçdışı mekanlarının tartışılabilmesi adına, gerçeğe yakın bir deneyim alanı sunan rüya mekanları fenomenolojik bir perspektif doğrultusunda ele alınmıştır. Vaka çalışmasında, bedendışı ve bilinçdışı bir deneyim alanı sunan fiziksel olmayan mekan, Michel Gondry'nin“La science des rêves”(2006) adlı filmi üzerinden, ana karakterin deneyimi doğrultusunda fenomenolojik bir yöntemle tartışılmıştır. Tez kapsamında yapılan vaka çalışması sonucunda, mekan üzerinden şekillenen fenomenolojik tartışmaların kapsamlarına yaklaşımın tekinsiz noktası olarak görülen bedendışı ve bilinçdışı kavramlarını dahil etmesi ve bu doğrultuda teorik tartışmaların kapsamının genişletilmesi önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, where the spaces of the unconscious are conceptualized through the uncanny, dream spaces, which offer an out-of-body and unconscious experience environment, are discussed through a trilogy formed by the concepts of consciousness, body and space, and interpreted through the film selected as a case study. Within the scope of this thesis, where architectural and unconscious space experiences are discussed through the uncanny as a result of the subject's mental activities, a phenomenological research method is adopted due to the subjective nature of dream experiences. In the first chapter, the purpose, scope, and methodology are introduced. In the second chapter, the process until the emergence of body-centered phenomenology is discussed through the concepts of consciousness, body and space. In the third part, the dream spaces seen as the uncanny point of phenomenology, are discussed from a phenomenological perspective through the concepts of consciousness, body and space. At this juncture, it is concluded that phenomenological discussions on space are possible in environments where consciousness and the body is not active. Nevertheless, it has been observed that while the spaces of the unconscious, where the physical activities of the body are not in question, but the experiences of the body are perceived through the mind, offer an out-of-body experience close to corporeality, the experience of space can make the experience of space uncanny by causing the bodily experiences of the person to merge with the repressed thoughts. At this point, in order to discuss the spaces of the unconscious, dream spaces are handled in the thesis in line with a phenomenological perspective. The case study proposes a phenomenological discussion of non-physical space, which offers a space of disembodied and unconscious experience, through Michel Gondry's film“La science des rêves”(2006) in line with the main character's experience. As a result of the case study, it is suggested that the scope of phenomenological discussions shaped through space should include the concepts of the disembodied and the unconscious, which are seen as the uncanny point of the approach, and in this direction, the scope of theoretical discussions should be expanded.
Benzer Tezler
- Sudan yazılan yer: Mimarlıkta bir kuramsal yazım çalışması
Place written from water: A study of theoretical writing in architecture
İREM KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SIDIKA ASLIHAN ŞENEL
- Bilim, tıp ve teknolojiyi edebiyat aracılığıyla okumak: Tüberküloz ve ilgili sağlık mekânları bağlamında Türkiye'deki deneyimler (1900–1950)
Reading science, medicine and technology through literature: Experiences in Türkiye in the context of tuberculosis and places of healthcare (1900–1950)
MELİKE KARALİ
Doktora
Türkçe
2025
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY ZORLU
- The architectural cogitatio: A phenomenological critical realist contact for the ethico-political prognosis of the 21st century architecture theory
Mimari cogitatio: 21. yüzyıl mimarlık kuramının etik-politik öngörüsüne yönelik fenomenolojik eleştirel gerçekçi bir temas
GÜNCE EŞİNGEN KINAYOĞLU
- Implıcıt dımensıons of empathy ın the perceptıon and creatıon of archıtectural space
Mimarı mekanın algılanması ve yaratılmasında empatinin örtük boyutları
ELİF AKTAŞ YANAŞ
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL
- Yer'in kavranma ve mimari tasarıma katılma biçimleri
Comprehension of place and ways of its participation to architectural design
BENGİ NAR BİLGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURBİN PAKER KAHVECİOĞLU