Kanserli adölesanlara Orem'in öz bakım modeline göre verilen eğitimin semptom yönetimi, yaşam kalitesi, bakım vericilerin yükü ve anksiyete düzeyine etkisi
The effect of education given to adolescents with cancer according to the orem self-care model on symptom management, quality of life, caregivers burden and anxiety level
- Tez No: 826682
- Danışmanlar: PROF. DR. MELAHAT AKGÜN KOSTAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Öz bakım, eğitim, semptom yönetimi, yaşam kalitesi, bakım yükü, anksiyete düzeyi, Anksiyete, Bakım verenler, Bakım verme yükü, Belirti ve semptomlar, Ergenler, Kanser hastaları, Neoplazmlar, Orem, Özbakım, Self-care, education, symptom management, quality of life, care burden, anxiety level, Anxiety, Caregivers, Caregiver burden, Signs and symptoms, Adolescents, Cancer patients, Neoplasms, Orem
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma; 10-18 yaş kanser tedavisi alan adölesanların Örem Öz bakım modeline göre verilen eğitimin semptom yönetimine, yaşam kalitesine, bakım vericilerin yükü ve anksiyete düzeyine etkisini belirlemek amacı ile randomize kontrollü olarak yürütüldü. Araştırma Ocak 2019- Ocak 2023 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın örneklemini, kanser tanılı 10-18 yaş 31 adölesan (16= kontrol; 15= müdahale) oluşturdu. Araştırma verileri; Adölesan ve Bakım Verici Bilgi Formu, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (Çocuk, Ergen Formu), Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği, Beck Anskiyete Envanteri kullanılarak toplandı. Veriler tanımlayıcı analizler, ki-kare, Yates düzeltilmesi, Fisher's exact testi, bağımsız iki örnek t testi ve genelleştirilmiş lineer modeller kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık sınır değeri p<0,05 olarak kabul edildi. Orem'in öz bakım modeline göre eğitim verilen müdahale grubundaki adölesanların kontrol grubundaki adölesanlara göre çocuklar için yaşam kalitesi ölçek puan ortalamaları yüksek bulundu (p<0,001). Müdahale grubundaki adölesanların Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği puan ortalamaları kontrol grubundaki adölesanlara göre düşük bulundu (p<0,001). Müdahale grubundaki bakım vericilerin Zarit Bakım verme Yükü Ölçeği puan ortalamaları ve Beck Anksiyete Envanteri puan ortalamaları kontrol grubundaki bakım vericilere göre düşük bulundu (p=0,002). Sonuç olarak, adölesanlara öz bakım modeline göre geliştirilen“Kontrol Bende'' adlı kitapçık doğrultusunda verilen eğitimin, adölesanların semptom yönetimine, yaşam kalitelerine, bakım vericilerin bakım yükü ve anksiyete düzeyine olumlu etkisinin olduğu belirlendi. ”Kontrol Bende" adlı kitapçığın kanserli adölesanların eğitiminde kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was carried out in a randomized controlled manner to determine the effect of the education given according to the Orem Self-care model, on symptom management, quality of life, burden of caregivers and anxiety level of adolescents aged 10-18 years receiving cancer treatment. The research was carried out between January 2019 and January 2023. The sample of the study consisted of 31 adolescents (16= control; 15= intervention) diagnosed with cancer. Research data; It was collected using Adolescent and Caregiver Information Form, Memorial Symptom Assessment Scale, Children's Quality of Life Scale (Child, Adolescent Form), Zarit Caregiver Burden Scale, Beck Anxiety Inventory. Data were evaluated using descriptive analyses, Chi-square, Yates correction, Fisher's exact test, Independent two-sample t-test, and Generalized linear models. The cut-off value of statistical significance was accepted as p<0.05. According to Orem's self-care model, the adolescents in the intervention group had higher quality of life scale scores for children compared to the adolescents in the control group (p<0.001). The mean scores of the Memorial Symptom Assessment Scale of the adolescents in the intervention group were found to be lower than the adolescents in the control group (p<0.001). Zarit Caregiver Burden Scale mean scores and Beck Anxiety Inventory mean scores of caregivers in the intervention group were lower than the caregivers in the control group (p=0.002). As a result, it was determined that the education given to the adolescents in line with the booklet named“I'm in Control”developed according to the self-care model had a positive effect on the symptom management, quality of life of the adolescents, and the caregivers' burden of care and anxiety level. It is recommended that the booklet named“I'm in Control”be used in the education of adolescents with cancer.
Benzer Tezler
- Re-Mission video oyununun kanserli adolesanların yorgunluk ve yaşam kalitesi düzeyine etkisi
Effects of the Re-Mission video game on fatigue and quality of life of adolescents with cancer
CANAN ULUHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN AKÇAY DİDİŞEN
- Kanserli adolesanların hastalığa ve tedaviye uyumunda re-mission video oyununun etkisi
An effect of re- mission vıdeo-game on adapted for ıllness and treatment of adolescent wıth cancer
AYŞE SONAY KURT
Doktora
Türkçe
2011
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM SAVAŞER
- Kanserli çocuklarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of health related quality of life in children with cancer
GANİYE BEGÜL KÜPELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
OnkolojiHacettepe ÜniversitesiKlinik Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN AKYÜZ
- Onkolojik tedavide sisplatin ve/veya karboplatin almış kanserli çocuk hastalarda ototoksisitenin değerlendirilmesi
Evaluation of ototoxicity in children with cancer who received cisplatin and/or carboplatin during treatment
DİLEK İNCE
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2012
OnkolojiDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE NUR OLGUN
- Adölesan kız annelerinin servikal kanser ve aşılanma konusunda eğitim öncesi, sonrası bilgi ve görüşlerinin belirlenmesi
The determination of the knowledge and views of the mothers with adolescent daughters about the cervical cancer in the pre and post education periods
SERAP ŞULE ÇİĞDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMRAN SEVİL