Geri Dön

Özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin algılanan stres düzeylerinin ve yeme davranışlarının incelenmesi

Investigation of perceived stress levels and eating behaviors of mothers with special needs children

  1. Tez No: 825491
  2. Yazar: MÜRŞİDE AKTAŞ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Algı, Anneler, Beslenme, Beslenme davranışı, Beslenme incelemeleri, Stres, Özel gereksinimli çocuklar, Perception, Mothers, Nutrition, Feeding behavior, Nutrition surveys, Stress, Children with special needs
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Stres, birçok insanda olduğu gibi özel gereksinimli çocuğa sahip kadınları da etkileyen bir kavramdır. Çocuklarının bakımından sorumlu annelerde kaygı, yalnızlık, ebeveyn stresi gibi duygular gelişebilmektedir. Bu çalışmanın amacı özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin algılanan stres düzeylerinin ve yeme davranışlarının incelenerek bunların birbiriyle ilişkisinin değerlendirilmesidir. Araştırmanın örneklemi Üsküdar' da bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinden hizmet alan bedensel engelli (80) ve mental retardasyonlu (89) çocuğu olan 169 anneden oluşmaktadır. Bu çalışmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Hollanda Yeme Davranış Anketi (DEBQ) şeklindeki anket formlarıyla yüz yüze görüşülerek bilgi alınmıştır. Vücut ağırlığı, boy uzunluğu, VKİ, bel çevresi şeklindeki antropometrik ölçümler araştırmacı tarafından ölçülmüştür. Annelerin bireysel özellikleri, özel gereksinimli çocuklarının engel türü gibi verileri ile stres, yeme davranışları ve bunların birbirine olan etkisi de çalışmada incelenmiştir. Araştırmada mental retardasyonlu çocuğa sahip annelerin algılanan stres düzeyi puan ortalamaları (21,76±6,46), bedensel engelli çocuğu olanların stres düzeyine (19,43±6,85) göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların %36,7'si vücut ağırlığından memnundur. Vücut ağırlığından memnun olanların duygusal yeme davranışı puan ortalamaları (19,92±7,66), memnun olmayan (28,04±15,03) veya kararsız (25,54±14,46) olanlara göre anlamlı olarak daha düşük çıkmıştır (p<0,01). Çalışmada ASÖ ve DEBQ puanları arasındaki ilişki düzeyleri incelenmiştir. Kısıtlayıcı ve dışsal yeme davranışı ile algılanan stres arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Algılanan stres ve duygusal yeme davranışı düzeyleri arasında pozitif ilişki saptanmıştır (p<0,01). Ayrıca basit regresyon analiziyle duygusal yeme davranışları üzerine algılanan stres puanlarının etkisinin anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,01). Sonuç olarak bu tez çalışması özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin algıladıkları stres ve duygusal yeme davranışlarının birbiriyle ilişkili olduğunu desteklemektedir.

Özet (Çeviri)

Stress is a concept that affects women with special needs children throughout their lives, as it is with many people. Feelings such as anxiety, loneliness, and parental stress may develop in mothers responsible for the care of their children. The aim of this study is to examine the perceived stress levels and eating behaviors of mothers with children with special needs and to evaluate their relationship with each other. The sample of the study consists of 169 mothers with physically disabled (89) and mentally retarded (80) children who receive service from a special education and rehabilitation center in Üsküdar. In this study, information was obtained through face-to-face interviews with questionnaire forms such as Sociodemographic Information Form, Perceived Stress Scale (ASÖ), Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ). Anthropometric measurements such as body weight, height, BMI and waist circumference were measured by the researcher. The individual characteristics of the mothers, the type of disability of their children with special needs, stress, eating behaviors and their effects on each other were also examined in the study. In the study, the mean score of perceived stress level of mothers with children with mental retardation (21,76±6,46) was found to be significantly higher than the stress level of mothers with children with physical disabilities (19,43±6.85) (p<0,05). 36,7% of the participants are satisfied with their body weight. Emotional eating behavior mean scores of those who were satisfied with their body weight (19,92±7,66) were significantly lower than those who were dissatisfied (28,04±15,03) or undecided (25,54±14,46) (p<0,01). In the study, the relationship levels between PSS and DEBQ scores were examined. There was no significant relationship between restrictive eating behavior and external eating behavior and perceived stress (p>0,05). A positive relationship was found between perceived stress and emotional eating behavior levels (p<0,01). Additionally, by simple regression analysis, the effect of perceived stress scores on emotional eating behaviors was found to be significant (p<0.01). As a result, this thesis study supports that the perceived stress and emotional eating behaviors of mothers with special needs children are related to each other.

Benzer Tezler

  1. Özel gereksinimli çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin ilgili değişkenler açısından sosyal beceri düzeylerinin karşılaştırılması

    Comparison of social skill levels of the mothers who have children with and without special needs with regard to related variables

    YAŞAR ERTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ARKUN TATAR

  2. Özel gereksinimli çocuğu olan annelerin bakım verme yükü ve stres durumlarının incelenmesi

    Examining the caregiving burden and stress situations of mothers with children with special needs

    GÜLSÜM SEVGİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikErzincan Binali Yıldırım Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN AYRAN

  3. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynler ile Tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres düzeyleri, psikolojik dayanıklılıkları ve aile yaşam doyumlarının karşılaştırılması

    Comparison of perceived stress levels, psychological resilience and family life satisfaction of parents of children with special needs and parents of typically developing children

    SEVGİ ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiToros Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE MERVE KALINLI

  4. Okul öncesi eğitimi alan özel gereksinimli ve tipik gelişim gösteren çocukların anneleriyle ilişkilerinin incelenmesi

    Investigation of maternal relationship of preschoolers with typical development and preschoolers with special needs

    NACİYE KARATAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimEge Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEYNEP ALAT

  5. Özel gereksinimli çocuğa sahip olan annelerin sosyal destek algıları ile paylaşan ebeveynlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    An examination of the relationship between perceived social support and sharenting behaviors of mothers with children with special needs

    GAMZE ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Kent Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSU KÖKEN