Stigma and mental health among deaf and hard of hearing adults: The moderating role of social support
Sağır ve işitme engelli yetişkinlerde damgalanma ve ruh sağlığı: Sosyal desteğin düzenleyici rolü
- Tez No: 824595
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GİZEM ERDEM GÜREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağır veya işitme güçlüğü olan bireyler, Türkiye'deki toplam nüfusun %4,5'ini oluşturmaktadır. Bu kişiler, damgalama ve ayrımcılığın yanı sıra toplumla bütünleşmede de zorluklar yaşamaktadırlar. Çalışmalar, sağlık hizmetlerine sınırlı erişime sahip olduklarını ve anksiyete ve depresyon gibi ruh sağlığı sorunları açısından daha yüksek risk altında olduklarını göstermektedir. Mevcut çalışma, bu savunmasız gruba odaklanmakta ve damgalanma, algılanan sosyal destek ve ruh sağlığı sonuçları arasındaki ilişkileri incelemektedir. Bu çalışmada kullanılan veriler sosyal platformlar, sağır ve işitme güçlüğü odaklı dernekler ve ağızdan ağza pazarlama yoluyla toplanmıştır. Çalışma, total veya kısmi işitme kaybı olan ve/veya işitme cihazı veya Türk İşaret Dili (TİD) kullanan, 18—65 yaş arasındaki Türk yetişkinler ile yürütülmüştür. Katılımcılara Türkçe yazılı, sadeleştirilmiş Türkçe yazılı (TİD'e paralel) ve videolu TİD versiyon (altyazılı) olmak üzere üç çevrimiçi anket seçeneği sunulmuştur. Nihai örneklem 97 katılımcıyı içermektedir (%68 kadın; %51 doğuştan sağır veya işitme güçlüğü olan; Ortalama= 32.75; SDyaş= 9.86). Çoklu doğrusal regresyon analizine göre, damgalanma ve algılanan sosyal desteğin sağır veya işitme güçlüğü olan bireyler arasında depresyon ve kaygı ile farklı bağlantıları olduğu bulunmuştur. Spesifik olarak, deneyimlenen damgalanmanın yüksek olmasının, daha yüksek kaygı düzeyiyle (öz-bildirim) ilişkiliydi olduğu, ancak depresyonla ilişkili olmadığı bulunmuştur. İçselleştirilmiş damgalanma ve yaşın, kaygı belirtilerinin güçlü yordayıcıları olduğu, daha genç ve damgalanmayı içselleştiren sağır veya işitme güçlüğü olan bireylerin daha fazla kaygı belirtisi bildirdiği bulunmuştur. Ayrıca, algılanan sosyal destek ve içselleştirilmiş damgalanmanın, birbirlerinden bağımsız olarak depresif semptomlarla bağlantılı oldukları ve birbirleriyle etkileşime girmedikleri saptanmıştır. Bulgular, sağır veya işitme güçlüğü olan bireylerin ruh sağlığı için bir risk faktörü olarak içselleştirilmiş damgalamaya odaklanma ihtiyacını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Deaf and hard of hearing (DHH) individuals constitute 4.5% of the total population in Turkey. They experience challenges in integrating into society, along with stigma and discrimination. Studies document that they have limited access to healthcare services and are at higher risk of mental health problems such as anxiety and depression. The current study focuses on that vulnerable group and examines the association between stigma, perceived social support, and mental health outcomes. Data were collected through social network platforms, DHH associations, and word of mouth. The study was conducted with Turkish adults (18-65 years old) who had either total or partial hearing loss and/or used hearing assistance devices or Turkish Sign Language (TSL). Participants were provided with three online study participation options including survey written in Turkish, written in simplified Turkish (parallel with TSL), or videotaped TSL with subtitles. The final sample included 97 participants (68% female; 51% DHH since birth; Meanage= 32.75; SDage= 9.86). Multiple linear regression analysis revealed that higher levels of experienced stigma was associated with increased levels of self-reported anxiety, but not depression. Internalized stigma and age were robust predictors of anxiety symptoms, suggesting that DHH individuals who were younger and self-stigmatized reported more anxiety symptoms. Furthermore, perceived social support and internalized stigma were independently linked to depressive symptoms, but did not interact with one another. Findings suggest the need to focus on internalized stigma as a risk factor for DHH individuals' mental health.
Benzer Tezler
- Maternal self-efficacy, mental health, and stigma processes among Turkish single and married mothers
Türkiye'deki bekar ve evli annelerin anne öz yeterliği, ruh sağlığı ve damgalanma süreçleri
ZEYNEP COŞKUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiKoç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT TURAN
DOÇ. DR. GİZEM ERDEM GÜREL
- Labeling, opinions, beliefs, and attitudes regarding mental illness among university students: A multi-method approach to studying stigma
Üniversite öğrencilerinde ruhsal rahatsızlığa ilişkin etiketler, fikirler, inançlar ve tutumlar: Damgalama (stigma) araştırmasında çoklu yöntem yaklaşımı
BERRAK KARAHODA
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT KÜEY
- Kronik ruhsal hastalığı olan bireylerin bakım veren aile üyelerinde ruh sağlığı okuryazarlığının damgalanmayı yordayıcı etkisinin incelenmesi
Examining the predictor of mental health literacy and stigma among family caregivers with chronic mental illness
ZEYNEP ÇENGELCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİYE ÇETİNKAYA DUMAN
- Üniversite öğrencilerinde psikolojik yardım aramada kendini damgalama ve psikolojik yardım almaya yönelik tutum arasındaki ilişkide ruh sağlığı okuryazarlığının aracı rolü
The mediating role of mental health literacy in the relationship between self-stigma of psychological help and attitude towards seeking psychological help among university students
BERNA KOÇ MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİYE ÇİVİTCİ
- HIV-related stigma by association and mental health in HIV-negative partners of serodiscordant couples
HIV-serodiskordan çiftlerin HIV-negatif partnerlerinin deneyimlediği damgalama ve psikolojik sağlık
İLAYDA AKINKOÇ