Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu,sosyal karşılaştırma ve psikolojik sağlamlık düzeyleri
Life satisfaction, social comparison and psychological resilience levels of parents with special needs children
- Tez No: 820038
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER FARUK TUTKUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Özel gereksinimli, Ebeveyn, Yaşam Doyumu, Sosyal Karşılaştırma, Psikolojik Sağlamlık, Eğitim Programı, Aile, Çocuk, Ebeveyn-çocuk ilişkisi, Ebeveynler, Ölçekler, Özel eğitim, Özel eğitime muhtaç çocuklar, Özel gereksinimli çocuklar, Special Needs, Parent, Life Satisfaction, Social Comparison, Psychological Resilience, Curriculum, Family, Children, Parents-child relation, Parents, Resilience, Scales, Special education, Handicapped children who need special education, Children with special needs
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yaşam Boyu Öğrenme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu, sosyal karşılaştırma ve psikolojik sağlamlık düzeyleri ve aralarındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada, araştırma yöntemi olarak, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, İzmir ilindeki Rehberlik Araştırma Merkezleri tarafından takip edilen, bölgedeki özel eğitim okullarına ve özel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin 13350 ebeveynlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise, bu evrenden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile ulaşılabilen 618 ebeveynden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Dağlı ve Baysal (2016) tarafından geliştirilen“Yaşam Doyumu Ölçeği”, Şahin, Durak ve Şahin (1993) tarafından geliştirilen“Sosyal karşılaştırma Ölçeği”ile Doğan (2015) tarafından geliştirilen“Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular: Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlık düzeyleri orta düzeyde, sosyal karşılaştırma düzeyleri ortanın üstünde bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu, sosyal karşılaştırma ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu düzeyleri ile cinsiyet, yaş, çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu düzeylerinin özel gereksinimli çocuk sayısı, eğitim durumu, medeni durum, iş durumu, algılanan ekonomik gelir, ebeveynin özel gereksinime sebep olarak gördüğü etmen, eşler arasındaki iletişim ve aile destek durumu değişkenleri ile anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin sosyal karşılaştırma düzeyleri ile cinsiyet, yaş, çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin sosyal karşılaştırma düzeyleri özel gereksinimli çocuk sayısı, eğitim durumu, medeni durum, iş durumu, algılanan ekonomik gelir, ebeveynin özel gereksinime sebep olarak gördüğü etmen, eşler arasındaki iletişim ve aile destek durumu değişkenleri ile anlamlı olarak farklılaşmıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile cinsiyet, yaş, çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri özel gereksinimli çocuk sayısı, eğitim durumu, medeni durum, iş durumu, algılanan ekonomik gelir, ebeveynin özel gereksinime sebep olarak gördüğü etmen, eşler arasındaki iletişim ve aile destek durumu değişkenleri ile anlamlı olarak farklılaşmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to reveal the levels of life satisfaction, social comparison and psychological resilience of parents with special needs children and the relationship between them. The population of the study consisted of 13350 parents of students with special needs attending special education schools and special education classes in the region, followed by Guidance Research Centers in Izmir province in the 2022-2023 academic year. The sample of the study consisted of a total of 618 parents who could be reached from this population through convenience sampling method. As data collection tools in the study,“Life Satisfaction Scale”developed by Dağlı and Baysal (2016),“Social Comparison Scale”developed by Şahin, Durak and Şahin (1993) and "Brief Psychological Resilience Scale'' developed by Doğan (2015) was used. The findings from the research: Parents' life satisfaction and psychological resilience levels were found to be moderate, and social comparison levels were found to be above average. A significant relationship was found between life satisfaction, social comparison and psychological resilience levels of parents with children with special needs. No significant difference was found between the life satisfaction levels of parents of children with special needs and gender, age, gender of the child and age of the child. It was found that life satisfaction levels of parents with children with special needs differed significantly with the variables of number of children with special needs, educational status, marital status, employment status, perceived economic income, the factor that the parent sees as the cause of special needs, communication between spouses and family support status. No significant difference was found between the social comparison levels of parents of children with special needs and gender, age, gender of the child and age of the child. The social comparison levels of parents with children with special needs differed significantly with the variables of number of children with special needs, educational status, marital status, employment status, perceived economic income, the factor that the parent sees as the cause of special needs, communication between spouses and family support status. No significant difference was found between the psychological resilience levels of parents of children with special needs and gender, age, gender of the child and age of the child. The psychological resilience levels of parents with children with special needs differed significantly with the variables of number of children with special needs, educational status, marital status, employment status, perceived economic income, the factor that the parent sees as the cause of special needs, communication between spouses and family support status.
Benzer Tezler
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yalnızlık ve sosyal kabul düzeyleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Examinition of the relationship between the levels of loneliess and social acceptance of parents with special needs and their life satisfaction according to some variables
HAVASER ŞEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATILGAN ERÖZKAN
- Özel gereksinimli çocuğa sahip olan ebeveyn ile özel gereksinimli çocuğa sahip olmayan ebeveynlerin umutsuzluk düzeyleri ve yaşam doyumlarının incelenmesi
Investigation of hopelessness levels and life satisfaction of parents with children with special needs and parents with children with special needs
HAMZA SAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumlarının öz anlayış ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri açısından incelenmesi
Investigation of satisfaction with life of the parents who have children with special needs in terms of psychological resilience, self-compassion levels
GÖKÇEN BOZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NALAN KAHVECİ
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynler ile Tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres düzeyleri, psikolojik dayanıklılıkları ve aile yaşam doyumlarının karşılaştırılması
Comparison of perceived stress levels, psychological resilience and family life satisfaction of parents of children with special needs and parents of typically developing children
SEVGİ ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiToros ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE MERVE KALINLI
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklılığının incelenmesi
Examination of psychological resilience of parents of children withspecial needs
ESRA DEREOBALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiEge ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN YILMAZ IRMAK