Dijital asistanlar için melez sınıflandırıcı: ontoloji tabanlı çoklu alanlı niyet havuzu yöntemi
Hybrid classifier for digital assistants: ontology-based multi-domain intent pooling method
- Tez No: 819923
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT OSMAN ÜNALIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Bilgi çıkarımı, Chatbot, Derin öğrenme, Doğal dil işleme, Ontoloji, Information extraction, Chatbot, Deep learning, Natural language processing, Ontology
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde dijital asistanların anlamlandırma yetkinlikleri ve kapsayıcılık problemleri üzerinde durulmakta ve bu problemlere yönelik çözüm sunan ontoloji tabanlı melez bir niyet havuzu yöntemi önerilmektedir. Önerilen yöntemle, daha önceden geliştirilmiş dijital asistanlar için tanımlanmış etki alanı ontolojilerin genişletilmesi, daraltılması ya da yeniden kullanılması ile yeni bir dijital asistan geliştirme maliyetinin azaltılması hedeflenmiştir. Mevcut dijital asistanların kapsamlarını oluşturan ontolojiler, etki alanı değişikliklerinin etkin olarak takip edilmesi yönünde de fayda sağlamaktadır. Önerilen yöntemi kullanarak geliştirilen Türkçe Bankacılık Ontolojisinin, bankacılık alanı etki alanlarını kapsamasının yanı sıra, Açık Bankacılık için genişletilmiştir. Ontolojinin alan kavramlarını temsil gücünden faydalanılarak, derin öğrenme modellerinin eğitildiği ve bu derin öğrenme modellerinin dijital asistanların Doğal Dil Anlama bileşeni olarak konumlandırıldığı melez bir yapı ortaya konmuştur. Önerilen yapının sağladığı katkıyı ölçmek için, yinelemelerden oluşan bir deneyimleme süreci tasarlanmış ve raporlanmıştır. Bununla beraber, ontoloji kullanılan yöntemin sağladığı anlamsal zenginlik raporlanmıştır. Tezin temel çalışma odağı olan ontoloji tabanlı çok alanlı niyet havuzu yöntemiyle beraber ortaya konan etiketleme ile yarı otomatik ontoloji geliştirme yaklaşımı, Türkçe bankacılık ontolojisi ve üretilen tüm bileşenlerin kullanıldığı melez dijital asistan mimarisi detaylı olarak açıklanmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the problems of semantic competence and inclusiveness of digital assistants are emphasized. A hybrid framework using an ontology-based intents method is proposed to solve these problems. It is aimed to reduce the cost of developing a new digital assistant by expanding, contracting or reusing domain ontologies that have already been defined for previously developed digital assistants. Additionally, the ontologies that define the scopes of existing digital assistants are also beneficial in terms of effectively tracking domain changes and applying them to the digital assistant. Along with covering the banking domain domains, the Turkish Banking Ontology developed using the proposed methodology has been extended for Open Banking. A hybrid framework is proposed where deep learning models are trained, and these deep learning models are implemented as the Natural Language Understanding component of digital assistants by utilizing the ontology's ability to represent domain concepts. An iterative experimentation process is designed and reported to measure the contribution of the proposed framework. In addition, the semantic richness provided by the method using ontology is reported. The semi-automatic ontology development approach with tagging, the Turkish banking ontology and the hybrid digital assistant architecture using all the developed components are described in detail, along with the ontology-based multi-domain intents method, which is the main focus of the thesis.
Benzer Tezler
- İnsan-bilgisayar etkileşiminde dijital yerliler ve dijital göçmenler arasındaki algı farklılıklarının incelenmesi: Akıllı kişisel asistanlar üzerine bir araştırma
A study of perception differences between digital natives and digital immigrants in human-computer interaction: A research on intelligent personal assistants
MUHAMMET TALHA YILMAZ
- Kişisel veri gizliliği ve dijital çağda mahremiyet: Sesli sanal asistanlar
Personal data privacy and privacy in the digital age: Virtual voice assistants
ELÇİN KÖKSALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriÇukurova Üniversitesiİletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA ÜNAL
- Dialogue for all: Crafting inclusive and humanized voice assistants for diverse populations through an interdisciplinary approach
Herkes için diyalog: Farklı topluluklar için kapsayıcı ve insani sesli asistanlar oluşturmak üzerine disiplinler arası bir yaklaşım
YELİZ YÜCEL
Doktora
İngilizce
2023
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU
- Dijital asistanların müşteri memnuniyeti üzerindeki etkisi: Yapay zekâ uygulamaları Türkiye örneği
The effect of digital assistants on customer satisfaction: Artificial intelligence applications Turkey case
MARYAM MOHAMMADABBASİ
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE ANIL DEĞERMEN
- Dijital pazarlamanın ve sosyal medyanın tüketicinin satın alma kararına etkisinde kişiliğin aracılık rolü
The mediating role of personality in the impact of digital marketing and social media on the consumer's purchasing decision
BERRİN ERGİN