Relations semantiques dans le Lexique Français
Fransız sözlükçesinde anlambilimsel ilişkiler
- Tez No: 81969
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEL KIRAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Fransız Dili ve Edebiyatı, Linguistics, French Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam bilim, Dilbilim, Fransızca, Sözlük, Semantics, Linguistics, French language, Dictionary
- Yıl: 1999
- Dil: Fransızca
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
uı ÖZET Bu çalışmada dilbilimin yeni alt alanlarından birinin doğuşuna kısaca değinmeyi amaçladık: Anlam sorununun yüzyılımızın ilk on yılından itibaren yalnız dilbilimini değil, psikolojiyi, mantığı, felsefeyi, matematiği ve hatta antropoloji ile sosyolojiyi de ilgilendirdiğ i gayet açıktır. Geçmişten günümüze dilbilimciler hep dil ile düşünceyi birbirine bağlayan bağı aydınlatmaya çalışmışlardır. Bu açıdan daima:“bağ”kavramı üzerine düşünmüş ve araştırmalar yapmışlardır. Bundan yola çıkarak“anlam”a raştırmasının gerçeğin unsurlarının araştırılmasından başka bir şey olmadığını biliyoruz. Kuşkusuz anlam göndergeye ulaşmanın aracıdır. Bu çalışmanın amacı da kaçınılmaz olarak bizi sözcüklerin anlamları üzerine derinlemesine bir çalışmaya yönlendirmiştir. Anlam üzerine M. Breal tarafından gerçekleştirilmiş ilk girişimi, 1883 tarihli ilk makalesini burada saymak isteriz; zira bu Fransız dilbilimci anlambilimin, örneğin, her türlü anlam olgusunun, anlam değişimlerinin, yem ifadelerin kurulumunda anlam seçimlerinin yerim ve önemini belirtmek istemiştir. Çalışmamız boyunca dilbimsel göstergeyi açıklayıcı unsurların altını çizmek istedik.“Değer”,“anlam”,“anlamsal analiz”,“düzanlam”,“yananlam”,“sözcük dağarcığı alanları”, ve“anlambilimsel alanlar”kavramları üzerine eğilmeye çalıştık. Saussure'ün bakış açısıyla dilbilimsel göstergenin; -biryüzü kavram (gösterilen) -bir yüzü de ses imgesi (gösteren) şeklinde ifade edilebilecek, iki yönlü, bireyliği olan bir varlıktan başka bir şey olmadığını ortaya koymaya çalıştık.IV Çalışmamızda genel anlam değişimlerinin terimlerin bağlam veya durum içerisindeki farklı kullanımlarından kaynaklandığını da vurguladık. Bu nedenle yalın sözcüklerin anlamlarının değil de çeşitli kullanımlarının olduğunu belirtebildik Kısaca a nlambilimin gelişmesi ile anlam araştır maları arasındaki güçlü bağı ön plana çıkardık. Kuşkusuz sözcüklerin değeri bağlam içerisinde kullanımlarından kaynaklanır, çeşitli diğer kullanımlarda sadece sözcük dağarcığı alanları ve anlambilimsel alanları çağrıştırırlar. Bu çalışmada Fransızca'da“eşanlamlılık”,“çokanlamlılık”,“eşseslilik”,“karşıtanlamlılık”,“köken ya da biçim benzeşmesi”,“altanlamlılık”gibi kavramlara dayalı anlambilimsel bağıntıları gözler önüne sermeye çalıştık, belirtilen olguların incelenmesi çalışmamızın en önemli amacım oluşturdu zira bu kavramlardan bazıları bir yandan söylem: ve yazıyı değiştirip, zenginleştirir veya yumuşatırlarken bazı kavramlarda, diğer yandan, istenen anlamın yerindeliğini ve etkililiğini sağlamaktaydılar. Sonuç olarak biçemin güzelliği bu bağıntılar ağı hakkındaki bilgilerin derinliğinden geçmektedir diyebiliriz:
Özet (Çeviri)
RESUME Dans cette etude, nous essayons de jeter un coup d'oeil sur la naîssance d'une nouvelle discipline de la linguistique. II est evident au fur et a mesure que le probleme du sens se met â interesser, dans la premiere decennie de ce siecle, non seulement la linguistique, mais aussi la psychologie, la logique, la philosophic, les mathematiques, et peut-etre l'anthropologie et la sociologie. Les liiiguistes actuels voulaient, err reahte, elucider la: relation qur he le langage et la pensee. De ce fait, ils ont eu l'impression de mettre l'accent sur lar notion de cette relation. Par atHeurs, nous savons bien-que la recherche du sens ne signifie que: la recherche des elements de la realite. Car le sens constitue le moyeir d'acces au referent. Done, le souct de ce sujet reflete la necessite d'une ineluctable etude relative au sens du mot. La premiere tentative etait 1' apparition d'un article de M. Breal pubtie eir 1883. Ce linguiste français voulait exposer 1' existence de la semantique, science qui aborde les lois presidant â la transformation des sens, au choixr d' expressions nouveiles. Lors de notre etude, nous avons voulu retracer les reperes rnethodologiques qur concernent le signe linguistique, valeur et signification, analyse semique, denotation / connotation, champs lexicaux, champs semantiques. Dans une optique sanssurienne, le signe linguistique n'est qu'une entite psychique ayant deux faces: -un conceptr (signifi?) -une image acoustique (signifiant) Retenons bieff que la variatioir du sens global est sounrise â l'emploi des termes en contextes ou en situation. Done, nous pouvons dire que les mots n'ont pas de sens, mais ils ont des emplois. L'avenement de la semantique est, eir consequence, attribue au dilemme du sens. D estVI incontestable que la valeur du mot reside dans son emploi au sein des contextes, et que ses divers emplois n'evoquent que 1'usage des champs lexicaux et des champs semantiques. Dans cette recherche, nous aimerions bien aborder des relations semantiques en français fondees sur des notions de la synonymie, de la poh/semie, de 1'homonymie, de Pantonymie, de k paronymie etr del'hyponymie. L' etude de ces phenomenes est indispensable. Car certains d'eux varient, enrichissent, assouplissent r'ecriture cnr le discours d'une part; certams precisent l'exactitude du sens desire d'autre part. Finalement, la beaute du style resuhe de Feruditiorr de ces relations.
Benzer Tezler
- Analyse de la metaphore et de l`image dans les romans de Louis-Ferdinand Celine
Başlık çevirisi yok
GÜLSER ÇETİN
Doktora
Fransızca
2000
Fransız Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ARZU ETENSEL İLDEM
- Yazının mimari eleman olarak kullanılması
Utilisation de l'ecriture et d'autres signes en architecture et urbanisme
HÜSEYİN İLTER TAŞKIRAN
- La Technique de narration dans la pierede theatre siegfried de Jean Giraudoux
Başlık çevirisi yok
V. DOĞAN GÜNAY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEL KIRAN
- Signes plastique et corporels dans Candide de Voltaire (Une etude sur la communication inter-humanie)
Voltaire`nin Candide adlı öyküsünde plastik ve bedensel göstergeler
AHMET TARCAN
- Tokat kentinin açık ve yeşil alan ilişkileri ve peyzaj mimarlığı açısından alınması gereken önlemler
Relations between open and green areas in Tokat and measures to be taken from the standpoint of landscape archtitecture
M.EMİN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN KOÇ