Sosyal fobik olan ve olmayan bireyler arasındaki kişilerarası şema farklılıkları
The Interpersonal schema differences between individuals who are social phobic and not social phobic
- Tez No: 81829
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BUKET ERKAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Fobiler, Kişiler arası şemalar, Sosyal fobiler, Phobic disorders, Interpersonal schemas, Phobia-social
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ill ÖZET Bu araştırmada, sosyal fobik olan (20 kişi) ve olmayan (40 kişi) bireylerin kişilerarası şema farklılıklarının araştırılması amaçlanmıştır. Sosyal fobi tanısı almış olan örneklem grubu, Ankara Numune Hastahanesi ve Ankara Sosyal Sigortalar Hastahanesi'nde yapılan psikolojik tetkikler sonucunda ve Ankara'da özel muayenehaneleri olan, uzman psikologlara başvurmuş ve sosyal fobi tanısı almış olan kişilerden oluşturulmuştur. Sosyal fobi tanısı almamış olan örneklem grubu ise, sosyal fobik gruptaki deneklerle, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik düzey özellikleri açısından eşleştirilerek oluşturulmuştur. Araştırmanın amacına yönelik olarak, sosyal fobik olan ve olmayan bireylerin ayırdedilmesi için Sosyal Fobi Ölçeği (SFÖ) ve Sosyal Etkileşimde Anksiyete Ölçeği (SEAÖ) kullanılmıştır. Sosyal fobik olan ve olmayan bireylerin bu araştırma açısından önemli olabilecek özelliklerinin eşleştirilmesine yönelik olarak, araştırmacı tarafından geliştirilmiş bir bilgi toplama formu kullanılmıştır. Deneklerin kişilerarası şemalarının değerlendirilmesi amacıyla, Hill ve Safran' m (1990) hazırlamış oldukları Kişilerarası Şemalar Ölçeği (KŞÖ) kullanılmıştır. Bulgulara göre, kişilerarası döngünün boyutları açısından, sosyal fobik bireyler, sosyal fobi tanısı almamış bireylere göre, baskınlık boyutunda daha az tamamlama tepkileri beklerlerken; düşmanlık boyutlarında anlamlı düzeyde daha fazla tamamlama tepkileri beklemektedirler. Sosyal fobik bireylerin baskınlık boyutunda daha az tamamlama tepkileri beklemelerinin, ilişkinin kontrolünü ele geçiremeyeceklerine ilişkin bir bilişe işaret ettiği düşünülmektedir. Bununla birlikte sosyal fobik bireylerin düşmanlık boyutunda daha fazla tamamlama tepküeri beklemelerinin, bu boyuttaki tamamlama ile ilgili olarak, katı şemalarına ipucu niteliğinde olduğu düşünülmektedir. Kişilerarası durumlarda beklenen tepkilerin istcnirlik düzeyleri açısından ise, pasiflik, dostluk ve düşmanlık boyutlarında iki grup arasında anlamlı fark olduğu gözlenmiştir. Sosyal fobik bireyler, sosyal fobi tanısı almamış gruba göre, pasiflik, dostluk ve düşmanlık boyutlarında bekledikleri tepkileri daha az istenir olarak değerlendirmişlerdir. Bu bulguların, KŞÖ'ndcki istcnirlik düzeyi ile psikopatoloji arasında ortaya konmuş olan ilişkiyi destekler nitelikte olduğu düşünülmektedir. Psikopatolojilerde beklenen kişilerarası tepkilerin tamamlama özellikleri olmadığından bunların, kaygıyı arttıracağı çıkarsanmaktadır. Kaygıyı arttran beklentilerin ise, istcnirlik düzeylerinin düşük olacağı düşünülmektedir.IV Ayrıca, grupiçi farklara yönelik olarak; düşmanlık boyutunda, pasiflik boyutunda istenirlik, dostluk boyutunda isten iri ik ve düşmanlık boyutunda istenirlik düzeyleri açılarından baba ve arkadaş değerlendirmelerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı gözlenmiştir. Grupiçi düzeydeki bu bulguların, baba-erkil kültürlerdeki kişilerarası ilişki özellikleriyle bağlantılandınlabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The purpose of this research is to investigate the interpersonal schema differences of social phobics (20 participants) and those who are not diagnosed as social phobic (40 participants). The participants in the social phobic sample are those who have been diagnosed by clinical psychologists, working in Ankara Numune Haspital, Ankara Sosyal Sigortalar Hospital and who are working in private practice. In the non diagnosed sample, participants were matched with the social phobic participants, in regard to their age, sex, education level and socioeconomic status. To be able to differentiate social phobics and those who are not social phobic, Social Phobia Scale (SPS) and Social Interaction Anxiety Scales (SIAS) were applied. For the matching of the participants within the groups, an information form, which was prepared by the researcher was used. And finally, to be able to assess the interpersonal schemas of the participants, Interpersonal Schemas Questionnaire (ISQ), developed by Hill and Safran (1990), was applied. According to the findings of this study, in the dominant dimention, social phobics expected significantly less complementary responses, whereas in the hostile dimention, they expected significantly more complementary responses then the non- social phobic participants. The findings of the dominant dimention was interpreted as a sign of social phobic participants' cognition about the incapability of taking over the control of their relationship. On the other hand, the findings related to the hostile dimention was interpreted as a sign of inflexibile cognitions of hostility in the social phobic participants' interpersonal relationship. Furthermore, it was observed that the social phobic participants rated their response expectancies in the submissive, friendly and hostile dimentions as less desirable than the non-diagnosed participants. This finding seems to affirm the hypothetical relationship between the desirability of expected responses and psychopathology. It is suggested that if there is a psychopathology, the complementarity of the expected responses in certain or all interpersonal dimentions will be low, since such expectancies increase the intcractants' anxiety.VI In regard to the findings of the within group analysis, it was observed that the evaluations for the hostile dimention and the desirability of the expected responses in submissive, friendly and hostile dimentions of father and friend showed significant differences from one another. The interpretations on this finding is based on the relationship differences to father and friend as a characteristic of the culture.
Benzer Tezler
- Orta öğretim öğrencilerinde sosyal fobi ve benlik saygısı arasındaki ilişki ve bunları etkileyen faktörler
The between social phobia and self-esteem relationship and its affected factors in high school students
ZEKERİYA ARICIOĞULLARI
- Değişik psikolojik arazlara sahip olan ve olmayan öğrencilerin sorunları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KILIÇ
Doktora
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OYA G. ERSEVER
- Deprem yaşantısına sahip olan ve olmayanların başaçıkma davranışları
Başlık çevirisi yok
AHMET MANAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
PsikolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAŞAR ÖZBAY
- Alkol bağımlılarının eşlerinde psikopatoloji ve kullanılan savunma mekanizmaları
Başlık çevirisi yok
ÜLKÜ SEZGİN