An Analysis of complaints in terms of politeness in Turkish
Türkçede şikayetlerin kibarlık bağlamında incelenmesi
- Tez No: 81822
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. NALAN BÜYÜKKANTARCIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Linguistics, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Evrensellik, Kibarlık, Türkçe, Şikayet, Universality, Politeness, Turkish, Complaint
- Yıl: 1999
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yüksek Lisans Tezi olarak yürütülen bu çalışma, Türkçe sözlü şikayetlerde kibarlık kullanım ölçüsünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bireylerin şikayetlerinde kiminle hangi bağlamlarda konuştuklarına dayalı olarak değişik kibarlık stratejileri kullandıkları, bazı şikayet durumlarında ise kişilerin statüsüne bağlı olmaksızın kibar yaklaşımın bulunmadığı gözlemlenmiştir. Çalışmamız iki ana noktaya değinmektedir: 1) şikayetlerin sözlü ifade yollan, 2) bireylerin şikayetlerini anlatmada kibarlık stratejileri kullanıp kullanmadıkları. Kibarlığın kullanıldığı sözlü şikayetlerde, özellikle hitap edilen kişinin sosyal statüsüyle bağlantılı olarak genç, yetişkin ve kadın, erkek arasında anlamlı farklar olacağı düşünülmüş, bulgular da bu varsayımı destekleyici yönde çıkmıştır. Kibarlık kullanımında kültürler birbirlerinden ayrıldığı halde, Brown ve Levinson'un (1987) kuramının evrensel özellikler taşıdığım varsayarak çalışmamızı bu kurama dayandırdık. Doğal konuşmaları gözlemleyerek ve amaç için hazırlanan bir anketle sağlanan verilere dayanarak Brown ve Levinson'un kuramının Türkçe sözlü şikayetlere de ulamlanabilir olup olmadığı sınanmıştır. 19-25 yaş arası 50 kişi ve 25-60 yaş arası 50 kişi olmak üzere toplam 100 deneğe verilen anketle deneklere hoş olmayan durumlarda ne şekilde şikayette bulunabilecekleri sorulmuştur. Verilen yanıtlar kibarlık stratejileri kullanımına göre incelenmiştir. Deneklerin yüz kavramına negatif veya pozitif olarak duyarlı olup olmadıkları veya kaçınmacı formlar kullanıp kullanmadıkları araştırılmış, veriler iki aşamada gerek nicelik gerekse nitelik olarak çözümlenmişlerdir. İlk aşamada yanıtlar pozitif, negatif, dolaysız şikayet stratejilerinin kullanımı ve şikayet etmeyip sessizliği tercih etme biçimindeIll aynştınlmıştır. İkinci aşamada ise SPSS programı ile yaş ve cinsiyet grupları arasında yüzde kıyaslamaları yapılmıştır. Bulgular ve değerlendirmeler kısaca şöyle özetlenebilir Çalışmamızın başında resmiyet arttıkça kibarlığın arttığını varsaymıştık. Anketteki bütün durumlar incelendiğinde resmiyet ve kibarlık arasında bir ilişki gözlenmiştir. Fakat bu ilişkinin verilen durumlara göre farklılıklar gösterebileceği görülmüştür. Cinsiyetlere ilişkin olarak, kadınların ve erkeklerin şikayet biçimlerinde farklılık gözlenmiştir. Genelde, kadınlar dolaysız şikayet formlarım kullanırken, erkekler kaçınmacı strateji kullanmakta ya da şikayet etmemeyi tercih etmektedir. Genç ve yetişkin grup arasında da anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Gençler durumlara göre üst konumdaki bireye şikayet etmeyebilirken, yetişkinler benzer durumlarda kaçınmacı veya pozitif kibarlık stratejileri kullanarak şikayetlerim dile getirmişlerdir. Bütün bulguları değerlendirdiğimizde Brown ve Levinson'un kuramının Türkçe şikayet kalıplarına ulamlanabilir olduğunu ifade etmek mümkündür.
Özet (Çeviri)
The study for the Master's Thesis aims at investigating the degree of politeness involvement in Turkish. We supposed that people employ different strategies depending on who they are talking to, in terms of which contexts and what they are talking about, in some cases of complaints, there is no polite approach at all. Therefore, our study focused on two major points: 1) the ways the complaints are expressed orally, and 2) whether people employ polite ways of expressing then- complaints. In cases where politeness is used in complaints, we supposed there would be considerable differences between the young and the adults; the male and the female, especially in relation to the social status of the person addressed, the findings were supporting this assumption. Even if cultures differ from each other in the way politeness is expressed we base our study on Brown and Levinson's theory (1987), claiming that their model bears universal features. Depending upon the observation of natural conversation and the data elicited from a questionnaire prepared for the purpose, we tested whether Brown and Levinson's model is applicable to Turkish forms of oral complaints. The questionnaire, given to a total of 100 subjects, SO between the ages 19-25 and 50 between the ages 25- 60, provides the subjects with nasty situations as a result of which they would come up with complaints. Their answers are analyzed in terms of the use of politeness strategies. We investigated whether subjects care for the notion of“face”-either positive or negative and whether off-record forms are used. The data were analyzed quantitatively and qualitatively. In the first step, the answers were analyzed in terms of the use of positive, negative and direct politeness strategies, those who preferred silence instead of complaints were pinned down in relation to specific contexts. In the second step thequestionnaire analysis has been carried out through SPSS statistical program to present percentage comparisons between age and gender groups. The findings and related evaluation can be summarized as follows: In the beginning of the research we assumed that as formality increased, politeness would increase. When all the situations in the questionnaire were observed, it was found that there was a meaningful relation between the degree of formality and the degree of politeness. However, the relation in between the two differed according to situations. Concerning genders, differences were observed in the complaint forms of the females and males. Generally the females used direct forms of complaint, while the males either used off-record strategies or preferred not to complain. Meaningful differences were also observed between the young and the adult group. While the young can not complain to the higher status person in some situations, the adults expressed their complaints using off-record or positive politeness forms. Regarding all the findings, it is possible to state that Brown and Levinson's model is applicable to Turkish forms of complaint as well.
Benzer Tezler
- Description and analysis of the Foreign Language Proficiency Examination for State Employees (KPDS) and recommendations for an ideal KPDS preparation course
Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (KPDS)' nin tanıtım ve analizi ve ideal bir KPDS hazırlık kursu için öneriler
ALİ YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Eğitim ve Öğretimİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
DR. PATRİCİA N. SULLİVAN
- An Investigation of the content validity and backwash effect of the end-of-term oral assessment test administreted at Hacettepe University, Department of Basic English (DBE)
Hacettepe Üniversitesi, Temel İngilizce biriminde 1998-1999 öğretim yılında uygulanan dönem sonu sözlü sınavının içerik olarak geçerliliği ve bu sınavın dönem içindeki İngilizce öğrenimine etkisi
HASAN ÖSKEN
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Eğitim ve Öğretimİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiYabancı Dil Olarak İngilizce Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. PATRİCİA SULLİVAN
- Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme teknikleri ve TCDD Ankara Hastanesi'nde prostat vakalarının incelenmesi yoluyla maliyet etkililik analizi uygulaması
Economic evaluation techniques in health services and application of cost effectiveness analysis to patient with prostate in Turkish State Railways Ankara Hospitals
İSMAİL AĞIRBAŞ
Doktora
Türkçe
1999
HastanelerHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHTAP TATAR