Muhammed b. el-Hasen eş-Şeybani'nin hadis kültüründeki yeri
The Place of Muhammed b. al-Hasan al-Shaybani in the hadith culture
- Tez No: 81707
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI ÜNAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hadis, İslamiyet, Şeybani, Hadith, Islam, Shaybani
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Şahin, Sami, Muhammed b. el-Hasen eş-Şeybânî'nin Hadis Kültüründeki Yeri, Doktora Tezi, Danışman: Doç.Dr. t Hakkı Ünal, VHI-256 s. Tez, kısa bir giriş, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Girişte konunun amacı, önemi, kapsamı ve ilgili kaynaklara kısaca temas edilmiştir. Birinci bölümde Şeybânî'nin hayatı anlatıldıktan sonra fıkıh, hadis ve diğer konularda yazmış olduğu eserleri tanıtılmış, ilmî şahsiyetiyle ilgili hoca ve talebelerinin kimler olduğu belirtilmiş, hangi kaynakları delil olarak kullandığının anlatıldığı fıkhî yönüne temas edilmiştir. Bu bölümde ayrıca Şeybânî'nin hayatına tekabül eden toplumun siyasi, sosyal ve kültürel durumu anlatılmış, hicrî ikinci yüzyılda özellikle hadis alanında kaleme alınmış eserler genel olarak tanıtılmıştır. İkinci bölümde Şeybânî'nin hadis ilmindeki konumunun ortaya konması için hadis kültürünü yansıtan Asar, Hucce, Muvatta gibi eserleri şekil ve muhteva yönünden incelenmiş, bu eserlerdeki hadis ilmiyle ilgili kullandığı terimler ve bu terimlere hangi anlamlar yüklendiği, delil olarak kullandığı hadislerin isnadında ne türlü bir yöntem uyguladığı örnekleriyle ortaya konmuştur. Şeybânî'nin metinle ilgili kriterlerini belirlemek için, hadislerin Kur' ân' a ve maruf sünnete uygunluğu, şartların değişmesiyle bazı hükümlerin de değişebileceği ilkesi, mütezat hadislerin cem ve telifi, hadislerin nâsih ve mensuhunun bilinmesi, eserin kıyasla çatışması halinde tercihi gibi konular hakkındaki uygulamaları yeterli derecede örnekler verilerek incelenmiştir. Üçüncü bölümde Şeybânî cerh ve tadil yönünden ele alınmıştır. Önce onu cerh edenlerin, daha sonra da tadil edenlerin sözlerine yer verilmiştir. Bu bölümün sonunda gerek lehte gerekse aleyhte söylenen sözlerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Tez, araştırma boyunca ulaşılan bilgi ve bulguları içeren sonuç bölümüyle bazı teklif ve öneriler de ilave edilerek tamamlanmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Şahin, Sami,“The Place of Muhammed b. al-Hasan al-Shaybânî in the Hadith Culture”, Ph. D. Thesis, Superviser: Doç. Dr. L Hakkı Ünal, VTII-256 p. This thesis consists of an introduction, three parts and a conclusion. In the introduction the aim, importance and content of the study and the related sources are shortly touched on. In the first part, after telling Shay barn's life, his works in the fields of fiqh, hadith and the other subjects which he wrote are made known, and his teachers and pupils are mentioned, and his aspect of fiqh in which the sources used by him are told is touched on. In addition to this part the cultural, social and political conditions of the society during his life period are told, the works written in hadith during II. century after Hegira are generally made known. In the second part, to put out Shay barn's situation in the science of hadith, his works like Âtâr, Hucca, Muvatta are examined from the aspects of form and content, and the terms used by him in the science of hadith and meanings imposed on these terms, and methods which he used in the ascription of the traditions (hadiths) used as proofs by him are put out in examples. To determine Shay barn's criterions in connection with the text, his application about the subjects like the conformity of the traditions to Qur'an and Sunna, the principle that some judgements may change according to the altering conditions, the combination and composition of the controversial traditions, the knowledge of nâsih and mansfih about the traditions, his preference when an atar (a tradition relating the deeds and utterances of the Prophet or his companions) contradicts qiyas (analogy) are sufficiently examined in examples. In the third part Shaybânî is taken up from the aspects of earn (invalidating) and ta'dfl (validating). At first the words of those who invalidated him, and then the words of those who validated him are given place. At the end of this part, the evaluation of the words in favor of or against him is made. This thesis is completed with a conclusion comprising the information and findings reached through the research by adding some offers and suggestions.
Benzer Tezler
- Ebu`l-Leys es-Semerkandi'nin hayatı ve Bustanü`l-Arifin adlı eserindeki merfu hadislerin tahrici
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM AKTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
DinKaradeniz Teknik ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. S. KEMAL SANDIKÇI
- Muhammed b. Abdullah'ın Halife Mansur'a karşı ayaklanması
The Revolt of Muhammed b. Abdullah against the Caliphate Mansur
HÜSEYİN AKMAN
- Muhammed Mütevelli eş-Şa`ravi`nin hayatı ve tefsir anlayışı
Muhammed Mutavallı eş-Sa`ravi`s life his understanding of tafsir
TUĞRUL TEZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDRİS ŞENGÜL
- Rafi`b.Muhammed b.İbrahim el-Huseyni el-Musevi el-Haseni el-Kirmani`nin İlmu`l-Beyan adlı risalesi`nin edisyon kritik çalışması
Başlık çevirisi yok
İCLAL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
DinDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM ÇELEBİ
- Osmanlı Devrinde Yemen'de mahalli idare (1266-1337 / 1850-1918)
Başlık çevirisi yok
ABDULKERİM AL-OZAİR
Doktora
Türkçe
2000
TarihMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HULUSİ YAVUZ