Orta Asya Türk kültüründeki imgeler ve motiflerin, çağdaş Türk resim sanatına etkileri
The effects of images and motifs in Central Asian Turkish culture on contemporary Turkish painting art
- Tez No: 815645
- Danışmanlar: PROF. DR. TUBA GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Kültür, Motifler, Orta Asya, Resim sanatı, Resimler, Türk kültürü, Türk resim sanatı, İmge, Culture, Motifs, Central Asia, Painting art, Pictures, Turkish culture, Turkish painting art, Image
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültür, çeşitli tanımlamalarla ortaya koyularak unsurlarını meydana getirmiş ve meydana getirmeye devam etmektedir. Bu unsurlardan biri de sanattır. Sanat yoluyla kuşaklara kültürel aktarımlar gerçekleştirilerek görsel, işitsel ve yazılı anlamda sanat yapıtları şekillenmektedir. Dolayısıyla birey ait olduğu toplumun kültüründen faydalanarak yenilikçi bir anlayış içinde kültürünün gelişimine katkı sağlamaktadır. Bu bireylerden birisi de sanatçıdır. Bu noktada çağdaş Türk resim sanatında varlık gösteren ressamlar ortaya koydukları eserlerle Türk kültürüne, kültür varlıklarına ve kültür mirasına katkı getirmiştir. Araştırma konusuna uygun bir şekilde ele alınan Türk ressamlarının başlıcaları olan Malik Aksel, Abidin Elderoğlu, Turgut Zaim, Nurullah Berk, Sabri Berkel, Eren Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri İyem, Nedim Günsür, Adnan Çoker, Erol Akyavaş, Gencay Kasapçı, Süleyman Saim Tekcan, Rauf Tuncer ve Mehmet Başbuğ ortaya çıkardıkları yapıtlarda Batı teknikleri ile geleneği sentezleyerek estetik, plastik, farklı ve yenilikçi bir anlayış içinde sanatsal ve kültürel çözümlemeler yapmış ve bu ressamlar Türk kültürüne ait imge ve motiflerden faydalanmışlardır. Yapıtlarında bu imge ve motifleri kullanarak özellikle insan, at, ağaç, güneş, kurt vb. unsurlar önemli derecede öne çıkmaktadır. Orta Asya Türk imgeleri ve motifleri olarak insan, at, kurt, dağ, ağaç ve ögeleri, nar, baksı, ejder, geyik, kartal, doğan, şahin, gök unsurları, ay, güneş, hilal, küçükbaş hayvanlar, yılan, lotus çiçeği, lâle, çark-ı felek, kopuz, saz, bağlama gibi ögeler bulunmaktadır. Genel olarak bu doğrultuda çağdaş Türk ressamları tarafından ortaya koyulan eserlerde Orta Asya Türk imgelerinin ve motiflerinin etkileri olduğu, sanatçıların Batı Sanatı teknikleri ile Orta Asya ile Anadolu'ya gelen Türklere ait izleri eserlerine yansıttıkları; renkçi, lekeci, çizgisel, soyutlamacı, yapısalcı, süslemeci, anıtsal bir üslup ve daha çok milli kültür ekseninde görsel eserler verdikleri bulgularına ulaşılmıştır. Orta Asya Türk kültürüne ait imgelerin ve motiflerin çağdaş Türk resim sanatına etkilerinin ele alındığı araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak çağdaş Türk resim sanatında Orta Asya Türklüğüne ait imgeleri ve motifleri kullanan çağdaş Türk ressamları hakkında bilgiler verilerek eserler incelenmiş ve çağdaş Türk resim sanatında yer alan ressamların Batı tekniği ile Türk kültürüne ait imgeleri ve motifleri sentezleyerek milli olma ve evrensel olma doğrultusunda sanatsal çalışmalar yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Culture has created and continues to create its elements by being put forward with various definitions. One of these elements is art. Cultural transfers to generations are carried out through art, and works of art are shaped in visual, auditory and written terms. Therefore, the individual contributes to the development of his culture in an innovative approach by benefiting from the culture of the society he belongs to. One of these individuals is an artist. At this point, painters who have a presence in Contemporary Turkish Painting Art have contributed to Turkish Culture, cultural assets and cultural heritage with their works. Malik Aksel, Abidin Elderoğlu, Turgut Zaim, Nurullah Berk, Sabri Berkel, Eren Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri İyem, Nedim Günsür, Adnan Çoker, Erol Akyavaş, Gencay Kasapçı, Süleyman Saim Tekcan, Rauf Tuncer and Mehmet Başbuğ are the main Turkish painters discussed in accordance with the research topic. Synthesized Western techniques and tradition in their works and made artistic and cultural analyses in an aesthetic, plastic, different and innovative understanding, and these painters made use of images and motifs of Turkish culture. Using these images and motifs in their works, especially elements such as human, horse, tree, sun, wolf, etc. stand out significantly. Central Asian Turkish images and motifs include human, horse, wolf, mountain, tree and its elements, pomegranate, baksı, dragon, deer, eagle, falcon, hawk, celestial elements, moon, sun, crescent moon, small cattle, snake, lotus flower, tulip, wheel of fortune, kopuz, saz, bağlama. In general, in this direction, it has been found that there are the effects of Central Asian Turkish images and motifs in the works created by contemporary Turkish painters, that the artists reflect the traces of the Turks who came to Anatolia with Central Asia to their works with Western Art techniques; colorist, stainist, linear, abstractionist, structuralist, ornamentalist, monumental style and mostly visual works on the axis of national culture. In the research, in which the effects of images and motifs belonging to Central Asian Turkish culture on contemporary Turkish painting art are discussed, by using the qualitative research method, information about contemporary Turkish painters who use images and motifs of Central Asian Turkishness in contemporary Turkish painting art is examined and the works of the painters in contemporary Turkish painting art are examined. It was concluded that by synthesizing the images and motifs of Turkish culture, he made artistic works in the direction of being national and universal.
Benzer Tezler
- Budizm'in Orta Asya'ya yayılması ve Türk kültürüne etkisi
The spread of buddhism to Central Asia and its effect on Turkish culture
NURCAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN YİTİK
- Orta Asya'dan Anadolu'ya, Şaman'dan Ozan'a: Müziğin inanç sistemi ve müzikle tedavi yönleriyle incelenmesi
From Central Asia to Anatolia, from Shaman to Minstrel: An examination of music's belief system and healing aspects
ÜMİT YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikKapadokya ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ROBABEH TAGHIZADEHZONUZ
DOÇ. DR. ŞEYMA ERSOY ÇAK
- Türk kültüründeki sembollerin günümüz Türk heykel sanatına yansımaları
Reflections of the symbols in Turkish culture om the today's Turkish sculpture art
METİN KAR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
Güzel SanatlarKocaeli ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT ATALAY
- Budizm'deki Bodhisattva öğretisi ve Türk-İslam kültüründeki veli/evliya anlayışının karşılaştırılması
A comparative study on the concept of Bodhisattva in Buddhism and wali/awliya cult in Turk-Islamic culture
HALİL İBRAHİM BAYBURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN YİTİK
- Türk müziğinde hayvan üslubu (Sibirya örneği)
Animal style in Turkish music (Siberia sample)
FEYZAN VURAL
Doktora
Türkçe
2018
TarihAnkara ÜniversitesiGenel Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADETTİN YAĞMUR GÖMEÇ