İklim değişiklikleri sürecinde iha ve yerküre verilerinden kuantum yapay zekâ ile hava trafik için faydalı sürdürülebilir bir model geliştirilmesi
Developing a useful sustainable model for air traffic using quantum artificial intelligence based on uav and earth data during the process of climate change
- Tez No: 813662
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALUK EREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Havacılık ve Uzay Mühendisliği, Sivil Havacılık, Aeronautical Engineering, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Sivil havacılık, Çevresel sürdürülebilirlik, İnsansız hava aracı, Civil aviation, Sustainable environment, Unmanned aerial vehicle
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekobilişim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında iklim değişikliği sürecinde sürdürülebilir hava trafik modellemesinin yapılabilirliği ve bu konudaki farklı yöntemler ele alınmaktadır. Tez çalışmasının amacı iklim değişiklikleri sürecinde İHA ve yerküre verilerinden kuantum yapay zekâ ile hava trafik için faydalı sürdürülebilir bir model geliştirilmesidir. Tez çalışması için başlangıç olan hipotez; iklim değişikliği ile hava trafik ekosisteminin, sürdürülebilirlik modelinde birbirine matematiksel olarak bağlı değişkenler olduğudur. Bu hipotezin testi için İHA uçuş verileri ve yerküre gözlem uyduları verileri kullanılmıştır. Yöntem olarak kuantum hesaplama teknikleri ve sınıflandırma teknikleri kullanılmıştır. Tez çalışmasında İHA uçuş verilerinin sınıflandırılması yapılmış, kuantum hesaplama yöntemleri ve klasik yöntemler karşılaştırılmıştır. Örneğin değişkenli kuantum sınıflandırma yönteminde doğruluk değeri 0,59 olarak hesaplanmıştır. Yerküre gözlem uydularından elde edilen mekânsal verilerin analizinde elde edilen bulgulara baktığımızda belirli tarih aralıklarında CO2 ve NO2 emisyon değerleri yüksek bölgeler belirlenebilmiştir. Örneğin 2022'nin Ocak ayında Ankara havalimanı bölgesindeki CO2 verisi 0,025 mol/m2 bandında görülmektedir. Ankara, İstanbul ve İzmir Havalimanları karşılaştırıldığında sıralamanın günlere bağlı olarak değişiklik gösterdiği görülmüştür. Bu veriler 0.03 mol/m2 eşik değerine göre sıralandığında Ankara düşük emisyonlu havaalanı kategorisinde gösterilirken, İstanbul ve İzmir havalimanları yüksek emisyonlu havaalanları olarak belirlenmiştir. Verilerden CO2/NO2 emisyonu yüksek bölgeler ile uçak rotalarının kesişim gösterdiği çıkarımı yapılabilir. Bu şekilde kullanılan uydu emisyon verileri gelecekte havaalanı emisyon değerlerinin hesaplanmasında yada yatırım yapılması planlanan havalimanlarının belirlenmesinde kullanılabilir. Yönetim kademesi açısından sürdürülebilirlik politikaları ile ulaşım politikaları ilişkilendirilebilir. Hava trafik kontrolü veya iklim değişikliği örneklerindeki çok sayıda algoritmik ve hesaplama sorununun çözümü ve büyük veri analizleri için kuantum bilgisayarlar ve/veya kuantum hesaplama teknikleri kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
of sustainable air traffic modeling during the process of climate change and discusses different methodologies in this regard. The aim of the thesis is to develop a useful sustainable model for air traffic using quantum artificial intelligence based on UAV (Unmanned Aerial Vehicle) and Earth data during climate change. UAV flight data and Earth observation satellite data have been used to test this hypothesis. Quantum computing techniques, classification techniques, and statistical analysis techniques have been used. In the thesis, the classification of UAV flight data has been carried out, and quantum computing methods have been compared with classical methods. The accuracy value in the variable quantum classification method was calculated as 0.59. The analysis of Earth observation satellites spatial data for CO2 emissions for January 2022, in Ankara, Istanbul, and Izmir airports compared. When these data are ranked according to the threshold value of 0.03 mol/m2, Ankara is categorized as a low-emission airport, while Istanbul and Izmir airports are identified as high-emission airports. It can be inferred from the data that there is an intersection between regions with high CO2/NO2 emissions and aircraft routes. Satellite emission can be used for calculating airport emission values or airport investments. Sustainability policies can be correlated with transportation policies from a management perspective. Quantum computers and/or quantum computing techniques can be employed for solving numerous algorithmic and computational problems in air traffic control or climate change examples.
Benzer Tezler
- Kırılganlık analizi ve modellemesi ile Büyük Menderes Havzası'nda, sektörel ve senaryo tabanlı ideal alan kullanım planlaması
Sectoral and scenario based optimal land use planning in Büyük Menderes Basin with vulnerability analysis and modelling
HAMID JAFARZADEH
Doktora
Türkçe
2024
Peyzaj MimarlığıÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜHA BERBEROĞLU
- Badland systems in Turkey: A holistic approach to understand the formation, controlling factors and geomorphologic characteristics
Türkiye'deki kırgıbayır sistemleri: Oluşumlarını, kontrol eden faktörlerini ve jeomorfolojik karakterlerini anlamak üzerine bütünsel bir yaklaşım
AYDOĞAN AVCIOĞLU
Doktora
İngilizce
2023
Coğrafyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA GÖRÜM
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER YETEMEN
- Deniz trafik operatörleri eğitiminde standardizasyon
Standardization in training of vessel traffic services operators
BURÇİN ERLEVENT
Doktora
Türkçe
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR KUM
- İklim değişikliğinin arazi kullanımı ve arazi örtüsü değişimine etkilerinin mekânsal ve istatiksel yöntemlerle analizi: Beyşehir-Kaşaklı alt havzası örneği
Analysis with spatial and statistical methods of the effects on land use and land cover change of climate change: The case of Beyşehir-Kaşaklı sub-basin
MÜNEVVER GİZEM GÜMÜŞ
Doktora
Türkçe
2022
Jeodezi ve FotogrametriNecmettin Erbakan ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN SAVAŞ DURDURAN
- Development of selective iron-based fischer-tropsch catalysts to light olefins
Hafif olefinler için seçici demir bazli fischer-tropsch katalizörlerinin geliştirilmesi
YASEMİN FATİH AGHDAEI
Doktora
İngilizce
2023
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ ATAKÜL
DOÇ. DR. ALPER SARIOĞLAN