A critical discourse analysis of gender identitiy in Turkish newspapers
Türkçe gazetelerde cinsiyet kimliğinin eleştirel söylem çözümlemesi açısından incelenmesi
- Tez No: 808278
- Danışmanlar: PROF. DR. IŞIL ÖZYILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Cinsel kimlik, Eleştirel söylem çözümlemesi, Gazeteler, Türk basını, Türk medyası, Gender identity, Critical discourse analysis, Newspapers, Turkish press, Turkish media
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı Türk medya bağlamında seçilen Hürriyet, Sözcü ve Yeni Akit gazetelerinde cinsiyet kimliğinin ortaya çıkışını Eleştirel Söylem Çözümlemesi çerçevesinde incelemektir. Çalışma farklı medya platformlarında cinsiyetin ideolojik olarak ortaya çıkışını Fairclough'ın Üç Aşamalı modeli ve Dizgeci-İşlevsel Dilbilgisi içerisinde yer alan geçişlilik örüntüleri çerçevesinde incelemektedir. Bu amaçla 13- 22 Nisan, 1-10 Mayıs, 10-19 Hazıran, ve 1-10 Temmuz 2019 tarihleri arasında yer alan gazete metinlerinin seçilmesinde amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Seçilen gazete metinlerinin çalışmanın amacına uygunluğunun doğrulanabilmesi amacıyla bu metinler iki değerlendirici tarafından incelenmiştir. Çalışmada verinin nitel ve nicel olarak incelenebilmesi için karma yöntem kullanılmıştır. Nitel analiz cinsiyet ve cinsiyet ideolojisinin ortaya çıkarılması amacıyla kullanılan işlem türlerinin istatistiksel bulgularına değinmektedir. Nicel analiz kısmı ise iki kısımdan oluşmaktadır ; birinci kısım cinsiyet kimliği ve ideoloji bağlamında veriyi eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. İkinci kısım ise üç gazetenin haber içerikleri arasında cinsiyet, cinsiyet kimliği ve ideolojisinin ortaya çıkışı açısından fark olup olmadığı üzerine odaklanmaktadır. Çalışmanın bulguları seçilen üç gazetede kadın ve erkeklerin farklı temsil edildiğini, erkeklerin daha etkin, kadınların ise yetkisiz söylemler içerisinde yer aldığını göstermektedir. Ayrıca seçilen gazetelerdeki geçişlilik örüntüleri bize erkeklerin daha güçlü ve hakim söylemlerde kadınların ise daha düşük seviyeli ve ikincil söylemler içerisinde yer aldığını göstermektedir. Gazete metinlerinin eleştirel açıdan incelenmesi kadın ve erkeklerden farklı kimlik ve ideoloji beklentileri bulunduğunu göstermektedir. Üç gazetenin karşılaştırmalı incelemesi farklı ideolojik ve politik görüşlere sahip gazetelerin cinsiyet ve cinsiyet kimliği konularında farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Hürriyet ve Sözcü gibi daha liberal gazeteler cinsiyet ve cinsiyet kimliği konusuna dinamik bir bakış açısıyla yaklaşmakta, daha muhafazakar bir gazete olan Yeni Akit ise kadınları daha geleneksel ve dindar rolleri çerçevesinde ele almaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to analyze gender identity in Turkish media context as presented in three Turkish newspapers: Hürriyet, Sözcü, and Yeni Akit from a Critical Discourse Analysis perspective. It employed Fairclough's three tier analysis framework and transitivity patterns of Systemic Functional Linguistics as an adjunct theory to discover how gender is ideologically displayed across different media platforms. A purposive sampling was conducted to select the excerpts from the data, the news reports published on specific dates. These excerpts were examined by two raters to ensure the data was an accurate representative sample. A mixed method approach was adapted to analyse the data; the quantitative section focused on the statistical findings of the process types employed to represent gender and gender ideologically and the qualitative section had two parts; the first part analyzed the data from a critical perspective to specify the types of identity and ideology associated with each gender and the second part compared the content of three newspapers to investigate their differences in terms of their news coverage as it relates to gender, gender identity and gender ideology. The findings revealed that men and women are represented differently in all newspapers; with men appearing in more enabling and women in disabling discourses. Also, it was demonstrated that the transitivity patters present men in more powerful and dominating discourse while assigning women inferior and subordinated roles. The critical analysis of the data demonstrated various identities and ideological expectations from men and women. The contrastive analysis of the three newspapers showed variations in how newspapers with different ideological and political orientations tackle gender and gender identity; with more liberal newspapers, Hürriyet and Sözcü seeing gender from a more dynamic perspective than Yeni Akit which approaches gender and gender identity from a conservative perspective where women are reduced to their traditional and religious roles. Keywords Critical Discourse Analysis, Gender Identity, Turkish Newspapers
Benzer Tezler
- Sesin politikası ve göçmen kadınların vokal icraları: Rezonans küresi
The politics of voice and vocal performances of immigrant women: Resonance sphere
SELDA ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. F. BELMA OĞUL
- Toplumsal cinsiyet ve medya ilişkisi: Yazılı basında kadına şiddet ve kadın cinayetleri haberleri üzerine bir analiz
The relationship between gender and media: An analysis on news coverage of violence against women and femicide
FATMA AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
GazetecilikAkdeniz ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL AYŞAD GÜDEKLİ
- Evcil pratikler: Seksenli yıllarda ev imgesi ve mekansal izdüşümler
Domestic practices: Spatial projections of the home image in 1980s
BÜŞRA KARA
- Media representations of femicide in the guardian and Cumhuriyet Newspapers: A corpus assisted critical discourse analysis
Kadın cinayetlerinin Türk ve İngiliz gazetelerindeki medya temsili: Derlem destekli eleştirel söylem analizi
ZEYNEP ARISOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
DilbilimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALE IŞIK GÜLER
- Atatürk dönemi'nde Türk kadınının modernleşme süreci ve kadın hakları: Atatürk'ün söylemleri bağlamında bir inceleme (1923-1938)
The modernization process of Turkish women and women's rights during the Atatürk era: An analysis in the context of Atatürk's discourses (1923-1938)
FEYZA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tarihİstanbul Topkapı ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP BANU DALAMAN