Okuldan işe başarılı geçişte bağlamsal ve psikososyal yordayıcılar
Contextual and psychosocial predictors in successful school-to-work transition
- Tez No: 807718
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURTEN KARACAN ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Algılanan istihdam edilebilirlik, Ekonomik kısıtlılıklar, Kariyer uyumu, Çalışma psikolojisi, Ölçekler, Ötekilik, Öz yeterlilik, İnsana yakışır iş, İşe geçiş, Self-perceived employability, Economic constraints, Career adaptability, Psychology of work, Scales, Otherness, Self-efficacy, Decent work, Transition to work
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada bağlamsal faktörlerin (ekonomik kısıtlılıklar ve ötekileştirilme deneyimleri) ve psikososyal kaynakların (genel öz yeterlik ve kariyer uyumluluğu) okuldan işe geçiş sürecindeki rolünün ele alınması amacıyla Çalışma Psikolojisi Kuramı temelinde geliştirilen okuldan işe geçiş modelinin bir bölümünün test edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda ekonomik kısıtlılıklar, ötekileştirilme deneyimleri, genel öz yeterlik, kariyer uyumluluğu, algılanan gelecekteki istihdam edilebilirlik ve gelecekteki insana yakışır iş arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu araştırmanın katılımcıları 2022-2023 öğretim yılında uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan 762 son sınıf üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Ekonomik Kısıtlılıklar Ölçeği, Yaşam Boyu Ötekileştirilme Deneyimleri Ölçeği, Genel Öz Yeterlik Ölçeği, Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği-Kısa Formu, Algılanan Gelecekteki İstihdam Edilebilirlik Ölçeği ve Gelecekteki İnsana Yakışır İş Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada modeli test etmek ve değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ekonomik kısıtlılıkların algılanan gelecekteki istihdam edilebilirliği ve gelecekteki insana yakışır iş algılarını yordadığı ancak psikososyal kaynaklar olan genel öz yeterlik ve kariyer uyumluluğunu yordamadığı tespit edilmiştir. Ötekileştirilme deneyimlerinin ise genel öz yeterliği, kariyer uyumluluğunu, algılanan gelecekteki istihdam edilebilirliği ve gelecekteki insana yakışır işi yordadığı görülmüştür. Modelde genel öz yeterlik değişkeninin ise sadece kariyer uyumluluğunu yordadığı saptanmıştır. Ayrıca kariyer uyumluluğunun algılanan gelecekteki istihdam edilebilirliği yordadığı ancak gelecekteki insana yakışır işi yordamadığı tespit edilmiştir. Son olarak çalışmada algılanan gelecekteki istihdam edilebilirliğin gelecekteki insana yakışır işi yordadığı saptanmıştır. Bu araştırmanın bulguları bağlamsal faktörlerin başarılı okuldan işe geçiş sürecinde önemli role sahip olduğunu gösterirken, aracı değişkenler olan psikososyal kaynakların bu ilişkide sınırlı düzeyde aracılığa sahip olduklarını göstermiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to test part of the school-to-work transition model, developed based on the psychology of working theory, to address the role of contextual factors (economic constraints and marginalization) and psychosocial resources (general self-efficacy and career adaptability) in the school-to-work transition. For this purpose, the relationships between economic constraints, marginalization, general self-efficacy, career adaptability, perceived future employability, and future decent work were examined. Participants in this study consisted of 762 senior university students reached through convenient sampling during the 2022-2023 academic year. The Economic Constraints Scale, Lifetime Experiences of Marginalization Scale, General Self-Efficacy Scale, Career Adapt-Abilities Scale–Short Form, Perceived Future Employability Scale, and Future Decent Work Scale were used to collect data. Structural equation modeling was used to test the model and examine the relationships between the variables. The research found that economic constraints predicted perceived future employability and future decent work, but not general self-efficacy and career adaptability, which are psychosocial resources. Marginalization was found to be a predictor of general self-efficacy, career adaptability, perceived future employability, and future decent work. General self-efficacy predicted only career adaptability. Also, career adaptability predicted perceived future employability, but not future decent work. Finally, perceived future employability predicted future decent work. The results of this study indicate that contextual factors play an important role in successful school-to-work transition, while psychosocial resources, which are mediating variables, have limited mediation in this relationship.
Benzer Tezler
- Hafif düzey zihin yetersizliği olan bireylerin okuldan işe geçiş sürecinin ebeveyn deneyimleri üzerinden incelenmesi
Examining the school-to-work transition process of individuals with mild intellectual disability through parental experiences
SELVA TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetSakarya ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL AKYÜZ
- Die wirkung der pragmalinguistik auf den daf unterricht
Edimbilimin Almanca yabancı dil dersine etkisi
HATİCE KOÇ
Yüksek Lisans
Almanca
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ
- Yükseköğretime geçiş sınavının ortaöğretimin amaçlarının gerçekleştirilmesine etkisi (Yönetici-öğretmen-öğrenci ve veli görüşleri açısından)
The effect of the university exam on the realization of the objectives of secondary education (İn terms of administrators, teachers, students and parents)
NERİMAN MARTI KÖKEN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÜNDER
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ