Aile hekimlerinin kendilerindeki hipertansiyondan farkındalıklarının sağlık okuryazarlığı ve ilaç kullanım uyumları ile ilişkisi
The relationship of family physicians' awareness of their OWN hypertension with HEALTH literacy and medication adherence
- Tez No: 798930
- Danışmanlar: PROF. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimi, hipertansiyon, ilaç uyumu, sağlık okuryazarlığı, Aile hekimliği, Doktorlar, Doktorlar-aile, Farkındalık, Tedaviye bağlılık ve uyum, İlaç kullanımı, Family physician, hypertension, medication adherence, health literacy, Family practice, Physicians, Physicians-family, Awareness, Treatment adherence and compliance, Drug utilization
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, kendilerinde hipertansiyon tespit edilen aile hekimlerinin hipertansiyon farkındalıklarının sağlık okuryazarlığı ve ilaç kullanım uyumları ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma Mayıs 2022 – Nisan 2023 tarihleri arasında yapılmış olup, çalışmaya Bursa'da aile hekimi olarak görev yapmakta olan 28-67 yaş aralığındaki katılımcılar alınmıştır. Araştırmada katılımcılar için demografik özellikleri, mesleki tecrübe süresi, hipertansiyon tanı ve tedavisi, eşlik eden ek hastalık, sigara-alkol kullanımı, ilaç kullanımına yönelik sorular içeren bir anket ile sağlık okuryazarlığını ölçmek için En yeni yaşamsal bulgu testi (NVS), hipertansiyon tanısı olup ilaç kullananlarda ilaç uyumunu ölçmek için Morisky İlaç Kullanıma Uyum Ölçeği (MMAS-8) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan aile hekimleri arasında hipertansiyon görülme oranı %35,52 olarak belirlendi ve bu hastaların %64,13'ü kendisindeki hipertansiyon varlığının farkında iken %35,87'si ise kendisindeki hipertansiyon varlığının farkında değildi. Hipertansiyon tanısı olanların oranı %22,78 idi. Hipertansiyon tanısı olanlarda ilaç kullananların oranı %93,22 iken ilaç kullanmayanların oranı ise %6,78 olarak belirlendi. Cinsiyet grupları arasında yapılan karşılaştırmalarda NVS ölçek puanının farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,001). Kadın aile hekimlerinde NVS puanlarının erkek hekimlere göre daha yüksek olduğu tespit edildi. NVS ölçeği puanı ile yaş ve mesleki tecrübe süresi arasında ters yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Hipertansiyon gözlenen ve gözlenmeyen katılımcılar arasında yapılan karşılaştırmalarda NVS ölçeği puanının farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,001). Hipertansiyon gözlenen katılımcıların NVS medyan ölçek puanı, hipertansiyon gözlenmeyen katılımcıların puanından daha düşüktü. Sonuç: Aile hekimlerinin kendilerinde tespit edilen hipertansiyon sıklığı hekim olmayanlarla benzer orandadır. Çalışmamız sonucunda, hipertansiyon hastası olduğunu bilmeyen ya da hastalığının farkında olup ilaç kullanmayan aile hekimleri olduğu tespit edilmiştir. Hipertansiyon hastası olduğunun farkında olan aile hekimlerinin sağlık okuryazarlığının daha düşük olması hipertansiyonun daha ileri yaşta görülmesi ve ileri yaşta sağlık okuryazarlığının düşük olması ile açıklanabilir. Aile hekimleri, hastalarında hipertansiyon farkındalığını ve hipertansiyon tanısı konulanlarda tedavi uyumunu arttırmaya çalışırken kendi iyilik hallerini sürdürmeyi de ihmal etmemelidirler.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, it was aimed to examine the relationship of family physicians' awareness of their own hypertension with health literacy and medication adherence. Materials and Methods: The research was conducted between May 2022 and April 2023, and participants between the ages of 28-67 who were working as family physicians in Bursa were included in the study. The Newest Vital Sign Scale (NVS) was used to measure health literacy with a questionnaire including questions about demographic characteristics, professional experience, diagnosis and treatment of hypertension, comorbidities, smoking-alcohol use, and drug use and the Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8) was used to measure medication adherence in participants with hypertension diagnosis and drug users. Results: The prevalence of hypertension among family physicians participating in the study was determined as 35.52%, and 64.13% of these patients were aware of the presence of hypertension in themselves, while 35.87% were not. The ratio of the participants who has been diagnosed with hypertension before was 22,78%. While the rate of the participants who took the medicine was %93,22, the rate of the participants that did not take the medicine was %6,77 in those diagnosed with hypertension. It was defined that the NVS scale score differed in the comparisons between gender groups (p<0.001). It was determined that NVS scores were higher in female family physicians than male physicians. A significant inverse relationship was found between the NVS scale score and age and duration of professional experience. In the comparisons between the participants with and without hypertension, it was found out that the NVS scale score differed (p<0.001). The NVS median scale score of the participants with hypertension was lower than the score of the participants without hypertension. Conclusion: The prevalence of hypertension detected in family physicians is similar to that of non-physicians. As a result of our study, it has been determined that there are family physicians who do not know that they have hypertension or are aware of their disease but do not use medication. The lower health literacy of family physicians who are aware of the fact that they have hypertension can be explained by the fact that hypertension is seen at an older age and health literacy is low in older ages. Family physicians should not neglect to maintain their own well-being while trying to increase the awareness of hypertension in their patients and to increase treatment compliance in those diagnosed with hypertension.
Benzer Tezler
- Sakarya il genelinde aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin tükenmişlik düzeyi ve ilişkili faktörler
Burnout level and related factors among family physicians working in family health centers in Sakarya province
UFUK YAVUZYİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSakarya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
- Sivas ili aile hekimliği biriminde görev yapan doktorların geleneksel ve tamamlayıcı tıp hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes, and practices of physicians working in family medicine units in Sivas province regarding traditional and complementary medicine
ARİF SERİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- 9-13 yaş arasındaki çocuklar ve ebeveynlerin HPV aşısına yönelik tutumları ve bakış açıları: Nitel bir görũşme çalışması
Attitudes and perspectives of children aged 9–13 and parents toward the HPV vaccine: A qualitative interview study
ELİF ÖZELLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSNA ÇEVİK
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan hekimlerin sigara içme durumu ve sigara bırakma danışmalığı konusunda tutum ve davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of smoking status and the impact on attitudes and behaviors regarding smoking cessation counseling among physicians working at Aydın Adnan Menderes University Hospital
CANDAN ÇALIŞ BOZDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELDA DİBEK
- Employment security system in Turkish labour law
Türk iş hukukunda iş güvencesi sistemi
EGEMEN İLGÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖMER UĞUR