Bankacılık sektörü sürdürülebilirlik performans değerlendirmesi: VZA, BWM, WCC yöntemleri ve sezgisel bulanık kümeler ile metodolojik bir çerçeve
Banking sector sustainability performance evaluation: A methodological framework with DEA, BWM, WCC methods and intuitionistic fuzzy sets
- Tez No: 798501
- Danışmanlar: PROF. DR. NURİ ÖZGÜR DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Bankacılık, Business Administration, Banking
- Anahtar Kelimeler: Bulanık kümeler, Finansal sürdürülebilirlik, Kurumsal sosyal sorumluluk, Kurumsal sürdürülebilirlik, Performans değerlendirme, Sezgisel bulanık mantık, Türk bankacılık sektörü, Veri zarflama analizi, Çok kriterli karar verme, İyi-en kötü yöntemi (BWM), Fuzzy sets, Financial sustainability, Corporate social responsibility, Corporate sustainability, Performance evaluation, Intuitive fuzzy logic, Turkish banking sector, Data envelopment analysis, Multi criteria decision making, Best–worst yöntemi (BWM)
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilirlik, bireyler, toplumlar ve işletmeler için son yılların tartışma konuları arasındadır. Sürdürülebilirliğin hayatın her alanına dahil edilmesi ve bu alandaki çalışmaların arttırılması, gelecek nesiller için önem arz etmektedir. Bu bilinçle, toplumun bir parçası olan işletmeler de yoğun bir şekilde sürdürülebilirlik faaliyetleri yürütmektedir. Yapılan sürdürülebilirlik faaliyetlerin uygunluğunun ve etkinliğinin ortaya çıkarılması için ilgili faaliyetlerin raporlanması, ölçülmesi, değerlendirilmesi ve karşılaştırılması gerekmektedir. Ancak, tüm sektörlerle ilişkili olan bankacılık sektörünün sürdürülebilirlik performansının değerlendirmesi için geliştirilmiş kapsamlı metodolojik çerçeveler sınırlı sayıdadır. Buradan hareketle, bu tez çalışmasının amacı bankacılık sektörünün sürdürülebilirlik performans değerlendirilmesi için metodolojik bir çerçeve önermektir. Bu amaç doğrultusunda, 4 aşamalı bir süreç benimsenmiştir. İlk aşamada bankacılık sektöründe sürdürülebilirliğin kavramsal çerçevesinin oluşturulması için detaylı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada, Veri Zarflama Analizi (G-VZA ve IF-VZA) ile bankaların finansal ve kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) etkinlik ölçümleri yapılmıştır. Üçüncü aşamada, bankacılık sektörü sürdürülebilirlik modeli (BSSM) geliştirilmiş ve ilgili modelin kriterleri akademisyen ve banka profesyoneli uzman grubu bakış açılarına göre aralık değerli sezgisel bulanık Best-Worst Metodu (IVIF-BWM) ile önem düzeylerine göre ağırlıklandırılmıştır. Dördüncü aşamada bankalar, ağırlıklandırılmış BSSM kriterleri kullanılarak ağırlıklı korelasyon katsayısına (WCC) göre sıralanmıştır. Elde edilen sonuçların sağlamlığını test edebilmek için farklı senaryolar ile duyarlılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu tez çalışmasında elde edilen başlıca sonuçlar şunlardır: (i) bankacılık sektörü sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi için kapsamlı ve kabul görmüş metodolojik bir çerçeve bulunmamaktadır, (ii) bankaların performansında finansal etkinlik kadar ve KSS etkinliğinin de dikkate alınması gerekmektedir, (iii) Geliştirilen BSSM, bankacılık sektörü sürdürülebilirliğinin değerlendirilmesi noktasında bir çatı sunmaktadır, (iv) Model kriterlerinin ağırlıklandırılması hem farklı bakış açılarının ortak bir paydada buluşmasının gerekliliğine dikkat çekmekte, hem kıt kaynakların aktarımında karar vericilere yardımcı olmaktadır. Çalışmanın bulguları, akademisyen ve banka profesyonellerine önemli çıkarımlar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Sustainability is among the topics of discussion for individuals, societies and businesses in recent years. It is important for future generations to include sustainability in all areas of life and to increase studies in this area. Concordantly, businesses that are a part of the society are also trying to contribute to this goal. In order to reveal the appropriateness and effectiveness of the sustainability activities carried out, it is necessary to report, measure, evaluate and compare the relevant activities. However, comprehensive methodological frameworks developed for banking sector sustainability performance assessment are limited. From this point of view, the aim of this dissertation is to propose a methodological framework for the sustainability performance evaluation of the banking sector, which is related to all sectors. For this purpose, a 4-stage process has been adopted. In the first stage, a detailed literature review was carried out to establish the conceptual framework of sustainability in the banking sector. In the second stage, financial and corporate social responsibility (CSR) efficiency analysis of banks were conducted with Data Envelopment Analysis (T-DEA and IF-DEA). In the third stage, the banking sector sustainability model (BSSM) was developed, and the criteria of the relevant model were weighted according to their importance levels with the interval-valued intuitionistic fuzzy Best-Worst Method (IVIF-BWM) according to the aspects of the expert group of academicians and banking professionals. In the fourth stage, banks were ranked according to the weighted correlation coefficient (WCC) based on the BSSM criteria. For the robustness of the results, sensitivity analyzes were carried out with the different. The main results obtained in this study are as follows: (i) there is no comprehensive and accepted methodological framework for the evaluation of the sustainability performance of the banking sector, (ii) CSR efficiency should be taken into account as well as financial efficiency in the performance of banks, (iii) The developed BSSM provides a framework for evaluating the sustainability of the banking sector, (iv) The weighting of the model criteria both draws attention to the necessity of meeting different perspectives on a common point, and helps decision makers in the allocation of scarce resources. The findings of the study provide important implications for academicians and banking professionals.
Benzer Tezler
- The evaluation of the effectiveness of internal control systems and its impacts on the financial and non-financial performance of banks using COSO internal control framework: The case of Ghanaian banks
İç kontrol sistemlerinin etkinliğinin ve bankaların finansal ve finansal olmayan performansına etkilerinin COSO iç kontrol çerçevesi kullanılarak değerlendirilmesi: Gana bankaları örneği
ABDULLAI MOHAMMED
- Sürdürülebilir finans ve yenilenebilir enerji odaklı performans analizi: Bankalar üzerine bir uygulama
Performance analysis focused on sustainable finance and renewable energy: An application on banks
EZGİNUR YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ÖZCAN
- Türkiye'de seçili bankaların çevresel performanslarının finansal performansları üzerindeki etkisi
The effect of environmental performances of selected banks on their financial performances in Turkey
ELİF NASIR HOCAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN DAĞIDIR ÇAKAN
- Sürdürülebilirlik raporlarını etkileyen faktörlerin Türkiye için analizi: Bankacılık sektörü uygulamaları
Analysis of factors influencing sustainability reports in Türkiye: Banking sector practices.
TUBA ERGÜN
Doktora
Türkçe
2026
Ekonomiİstanbul Ticaret ÜniversitesiMuhasebe ve Denetim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GENCAY KARAKAYA
- Sürdürebilirlik performansının finansal performansa etkisi: BİST sürdürebilirlik endeksindeki bankalar ile endeks-dışı bankalar arasında bir karşılaştırma
Impact of sustainability performance on financial performance: A comparison between banks in BIST sustainability index and out of index banks
AYBİKE TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeAkdeniz Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ERSOY BOZCUK
