Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların arteriyovenöz fistüle ilişkin öz bakım davranışları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of self-care behaviors of arteriovenous fistula and affecting factors in patients receiving hemodialysis treatment
- Tez No: 790238
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Arteriovenöz fistül, Böbrek hastalıkları, Böbrek yetmezliği-kronik, Diyaliz, Renal diyaliz, Renal replasman tedavisi, Özbakım, Arteriovenous fistula, Kidney diseases, Kidney failure-chronic, Dialysis, Renal dialysis, Renal replacement therapy, Self-care
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların arteriyovenöz fistüle ilişkin öz bakım davranışlarının ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapıldı. Araştırmanın evrenini Trabzon Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi'nde hemodiyaliz tedavisi alan 97 hasta, örneklemini 90 hasta oluşturdu. Veriler, araştırmacı tarafından 10 Ağustos-30 Aralık 2021 tarihleri arasında“Hasta Bilgi Formu”ve“Hemodiyaliz Hastalarında Arteriyovenöz Fistüle İlişkin Öz Bakım Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği (HHAVFİ-ÖBDDÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, ortanca, standart sapma, Shapiro-Wilk, Kolmogorov-Smirnov testi, Kruskall Wallis, Dunn testi, Mann- Whitney U ve Spearman's rho Korelasyon Analizi kullanıldı. Araştırmada, HHAVFİ-ÖBDDÖ toplam puan ortalaması 61.86±8.01; HHAVFİ- ÖBDDÖ ”Belirti ve Bulgu Yönetimi“ alt boyutu puan ortalaması 25.08±3.07 ve HHAVFİ- ÖBDDÖ ”Komplikasyonların Önlenmesi“ alt boyutu puan ortalaması 36.78±5.51 olarak saptandı. Hastaların arteriyovenöz fistüle ilişkin öz bakım davranışlarını ”eğitim düzeyi ile hemodiyaliz tedavisi öncesi arteriyovenöz fistül bakımına ilişkin eğitim alma“ nın anlamlı olarak etkilediği bulundu (p<0.05). Ayrıca, hastaların hemodiyaliz tedavi süresi ile arteriyovenöz fistül süresi arasında pozitif yönlü çok yüksek bir ilişki (p<0.001); hemodiyaliz tedavi süresi ile HHAVFİ-ÖBDDÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki saptandı (p<0.05). Yine hastaların arteriyovenöz fistül süresi ile HHAVFİ-ÖBDDÖ toplam puanı ile ”Belirti ve Bulgu Yönetimi“ alt boyut puanı arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulundu (p<0.05). Bununla birlikte hastaların HHAVFİ-ÖBDDÖ toplam puanı ile ”Belirti ve Bulgu Yönetimi“ ve ”Komplikasyonların Önlenmesi“ alt boyut puanı arasında pozitif yönlü çok yüksek bir ilişki (p<0.001); ”Belirti ve Bulgu Yönetimi“ alt boyut puanı ile ”Komplikasyonların Önlenmesi" alt boyut puanı arasında da pozitif yönlü yüksek bir ilişki saptandı (p<0.001).
Özet (Çeviri)
The study was conducted in a descriptive type to evaluate the self-care behaviors of patients receiving hemodialysis treatment regarding arteriovenous fistula and the affecting factors. The population of the study consisted of 97 patients who received hemodialysis treatment in Trabzon Health Sciences University Kanuni Training and Research Hospital Hemodialysis Unit, and the sample was 90 patients. The data were collected by face-to-face interview technique using the“Patient Information Form”and the“Scale for Evaluation of Self-Care Behaviors Related to Arteriovenous Fistula in Hemodialysis Patients (ASBHD-AVF)”by researcher between 10 August and 30 December 2021. In the evaluation of the data, number, percentage, mean, median, standard deviation; Kolmogorov-Smirnov test, Kruskall Wallis, Dunn test, Mann- Whitney U and Spearman's rho Correlation Analysis were used. In the study, ASBHD-AVF was 61.86±8.01;“Symptom and symptom management”sub-dimension was 25.08±3.07 and“prevention of complications”sub-dimension was 36.78±5.51. It was found that the patients' self-care behaviors related to arteriovenous fistula were significantly affected by the level of education and receiving education on arteriovenous fistula care before hemodialysis treatment (p<0.05). A very high positive correlation between the duration of hemodialysis treatment and the duration of arteriovenous fistula (p<0.001); A weak positive correlation was found between the duration of hemodialysis treatment and the ASBHD score of arteriovenous fistula (p<0.05). Still, a weak positive correlation was found between the arteriovenous fistula duration of the patients, the ASBHD score of the arteriovenous fistula and the sub-dimension score of“symptom and symptom management”(p<0.05). On the other hand, there was a very high positive correlation between the arteriovenous fistula score of the patients, the sub-dimension scores of“Symptom and Symptom Management”and“Prevention of Complications”(p<0.001); A high positive correlation was also found between the“Symptom and Symptom Management”sub-dimension score and the“Prevention of Complications”sub-dimension score (p<0.001).
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde arteriyovenöz fistüle ilişkin öz bakım davranışlarının fistül durma korkusu ile ilişkisi
The relationship between self-care behaviors related to arteriovenous fistula and fear of fistula failure in patients receiving hemodialysis treatment
ŞAHİN ALABACAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA ARSLAN
- Hemodiyaliz hastalarının arteriovenöz fistül durumlarının ve öz bakımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of arteriovenous fistula and self care of hemodialysis patients
AYŞEGÜL FIRAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
- Hemodiyaliz hastalarına tele-hemşirelik yoluyla verilen eğitim ve danışmanlığın hastalık yönetimine, yaşam kalitesine ve öz bakım davranışına etkisi
The impact of training and counseling provided via tele-nursing on disease management, quality of life, and self-care behaviors in hemodialysis patients
İLKER TUTUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE KIR BİÇER
- Hemodiyaliz hastalarında müzik uygulamasının arteriovenöz fistül kanülasyonuyla ilişkili ağrı ve distres üzerine etkisi
The effect of music practice on pain and distress witharteriovenous fistula cannulation in hemodialysis patients
SULTAN BAYKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİzmir Bakırçay Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN KILIÇ AKÇA
- Son dönem kronik böbrek yetmezlikli hastalarda hemodiyaliz amaçlı yapılan distal radiyosefalik yanyana anastomozların değerlendirilmesi
Evaluation of distal radiocephalic side-to-side anastomosis created for hemodialysis at the end stage renal disease patients
SERCAN YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET SELÇUK BAKTIROĞLU