Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyinin, hasta yakınlarının bakım yüküne etkisi
With chronic obstructive lung disease health literacy level of individuals, effect of patient relatives on care burden
- Tez No: 787519
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. HATİCE DİLEK DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Eğitimi, Halk Sağlığı, Sağlık Kurumları Yönetimi, Health Education, Public Health, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Akciğer hastalıkları, Akciğer hastalıkları-obstrüktif, Bakım verenler, Bakım verme yükü, Hasta yakınları, Kronik hastalık, Sağlık okuryazarlığı, Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Health literacy, Burden care, Lung diseases, Lung diseases-obstructive, Caregivers, Caregiver burden, Patient nearness, Chronic disease
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan bireylerde sağlık okuryazarlık düzeyinin, hasta yakınlarının bakım yüküne etkisinin belirlenmesi amacı ile kesitsel bir araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini, Kocaeli Darıca Farabi Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine kayıtlı KOAH tanısı olan 203 hasta ve bu bireylere bakım veren 203 hasta yakını oluşturdu. Veri toplama aracı olarak KOAH'lı bireyler için“KOAH Hasta Bilgi Formu”ve KOAH Sağlık Okuryazarlık Ölçeği“KOAH SOY BDÖ”kullanıldı. Bakım veren bireylere ise;“Bakım Verici Tanıtım Formu”ve“Zarit Bakım Yükü Ölçeği”uygulandı. Veri toplama araçları her iki gruba yüz yüze görüşme tekniği ile aynı anda uygulandı. Veriler IBM SPSS 24.0 versiyon istatistik programında analiz edildi. Veriler %95 güven aralığında ve p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirmeye alınmıştır. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastası olan bireylerin KOAH sağlık okuryazarlık düzeyi puan ortalaması 39,08±13,21 olarak düşük bulunmuştur. KOAH SOY bilgi puanının yaş, cinsiyet, hastanın medeni durumu, çalışma durumu, yaşadığı yer, meslek, ekonomik durum, hastanın eğitim düzeyi, son 6 ay içinde hastanede yatma, son 6 ay içinde hastanın işe gidememesi ve sigara kullanma durumuna göre anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bakım verenlerin %76,8'inin kadın olduğu görülmüş ve bakım verenlerin Zarit Bakım Yükü Ölçeği puan ortalamaları 39,21±15,19 olarak orta düzeyde bakım yükü saptanmıştır. Bakım yükü cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çocuk sayısı, hasta ile birlikte yaşama durumu, 24 saatteki ortalama bakım süresi, bakım veren kişi dışında bakıma katılan bireyin varlığı bakım, bakım veren bireylerden alınan destek düzeyi, hastaya bakma nedeni, çalışma durumundan etkilendiği ve farklılık gösterdiği belirtilmiştir (p<0.05). Hastaların Sağlık Okuryazarlık Düzeyleri ile bakım yükü arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). Zarit Bakım Yükü Puan ortalamaları ile Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı bilgi ölçeği arasındaki ilişki incelenmiş ve sağlık okuryazarlık ölçeği puan ortalaması arttıkça bakım yükünün 0,18 kat arttığı görülmüştür. Bu araştırmanın sonucuna göre; Kronik Obstrüktif Akciğer Hastası olan bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin yükseltilmesi hedeflenmelidir. Çalışmada bakım verenlerin çoğunluğunun kadınlar olduğu görülmüştür. Bakım veren kadınların psikolojik ve sosyal yönden desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was done as a sectional study to examine the level of health literacy in individuals with Chronic Obstructive Lung Disease (COPD) and the relation of patient relatives to the burden of care. The sample of the study was 203 patients with COPD diagnosis registered to Kocaeli Darica Farabi Training Research Hospital Chest Diseases Clinic and 203 patients who provided care for these individuals. As a data collection tool,“Information Form”and“COPD INERT Knowledge Level Scale”were used for COPD individuals. The maintenance people were given“Information Form”and“Zarit Caregiver Burden Scale”(ZCBS). Data collection tools were applied to both groups at the same time, resulting in face-to-face discussion technique. The data was analyzed in the IBM SPSS 24.0 version statistical program. The data has been evaluated in the 95% confidence range and evaluated at the p<0.05 level of meaning. The COPD health literacy level score average for individuals with chronic Obstructive Lung patients was found to be less than 39.08 ± 13.21. COPD INERT information score age, gender, patient marital status, working status, where she lives, it has been determined that there is a significant difference in occupational status, economic status, patient education level, hospitalization in the last 6 months, patient inability to go to work within the last 6 months, and in the case of smoking (p<0.05). 76.8% of maintenance providers have been seen as women and the average rating of the Zarit Caregiver Burden Scale of maintenance providers has been found to have a moderate maintenance load of 39.21±15.19. It has been stated that the maintenance load is gender, marital status, education status, number of children, living with the patient, average maintenance time of 24 hours, presence of a non-maintenance attending, support level from care-giving individuals, reason for looking at the patient is affected and varies (p<0.05). It has been found that there is a statistically significant relationship between health literacy levels and maintenance load of patients p<0.05. The relationship between the GPA of Zarit maintenance load and the Kronic Obstructive Lung disease information scale has been reviewed and the health literacy scale has increased by 0.18 times the maintenance load as the point average increases. According to the results of this study, it should be aimed at increasing the health literacy level of individuals with a Chronic Obstructive Lung Patient. The IV study found that most of the care providers are women. It is recommended that women who provide care be supported psychologically and socially.
Benzer Tezler
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi
Assessment of health literacy in patients with chronic obstructive pulmonary disease
MERVA SÖKMEN
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin sigaraya ilişkin sağlık okuryazarlık düzeylerinin alevlenme sıklığı ve uyku kalitesi ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship between smoking health literacy levels and execarbation frequency and sleep quality of individuals with chronic obstructive pulmonary disease
TUĞBA OLCAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Göğüs Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyi ve öz-etkililikle ilişkisi
The relationship between health literacy level and self-efficacy of individuals with chronic obstructive pulmonary disease
YELDA KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRUL ERBAYDAR
- Kronik obstrüktif akciğer hastalarının ve astım hastalarının nebülizatör ve inhalerle ilaç kullanımları ve sağlık okuryazarlığı durumu (Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği)
Chronic obstructive pulmonary disease and asthma patients as regard to drug use by nebulizer and inhaler and health literacy state (The case of Gülhane Training and research hospital)
EBRU ÖZLEM ÖZAYHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRGÜL PİYAL
- Altmış yaş ve üstü hastalarda günlük enstrümental aktivitelerin değerlendirilmesi
Assessment of daily instrumental activities of patients at sixty age and older
AYFER ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiFatih ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ TEKİN