Şemseddin Ahmed el-Hayâlî'nin kelâmî görüşleri -Hâşiye alâ Şerhi'l-Akâidi'n-Nesefiyye bağlamında-
Shemseddeen Ahmad al-Khayali's theological views -In the context of Hashiya ala Sharh Aqaid al-Nasafiyyah-
- Tez No: 784349
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDÜLGAFFAR ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hayâlî, Teftâzânî, Şerhu‟l-Akâid, Hâşiye alâ Şerhi‟l- Akâid, Kelâm, Khayalî, Taftazani, Sharh Aqaid, Hashiya ala Sharh Aqaıd, Kalam
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ele aldığımız eser üç kısımdan meydana gelmektedir. Bu çalışmayı ele almamızdaki asıl hedefimiz Molla Hayâlî‟nin kaleme aldığı eserindeki kelâm metodu ve akâid konulara bakış açısıdır. Diğer yandan bulunduğu toplumun sosyo-kültürel ve ilmi birikiminin müellifin eseri üzerindeki etkilerini ve dolayısıyla kelâm kültüründeki pozisyon ve boyutunu da gözler önüne sermektir. Eserin ilk bölümünde Hayâlî‟nin kişisel bilgilerine yer verilmiştir. Yaşadığı ortam, eğitimi ve bunların bir sonucu olarak ortaya koyduğu ilmi kişiliği titizlikle incelenmiştir. Bilinen eserleri zikredilirken, yoğunluk tez konusu olan Hâşiye alâ Şerhi‟l-Akâid üzerine olmuş ve bu eserin dakikliği ile yetkinliği ifade edilmiştir. İkinci bölümde ise öncelikle bilgi bahsi işlenmiştir. Bilginin tanımı ile başlayan bu bölüm, bilginin hangi yollardan elde edileceği ve bilginin doğrulunu ifade eden kıstasların ne olduğu yönündeki izahatlarla devam edilmiştir. Daha sonrasında varlık konusu işlenerek Allah ile mahlûkat arasındaki farklar ve Allah‟ın varlığı ile birliğini ispat etme çabasında kullanılan deliller zikredilmiştir. Üçüncü bölüme gelince, bu bahiste Allah‟ın selbî ve subûtî sıfatları işlenmiş ve etraflıca açıklanmıştır. Ardından kulun iradesi ve kudreti dâhilinde nelere kudretinin yetebileceği, cüz-i iradenin sınırları ve ilâhi irade konusu mevcut eser dikkate alınarak işlenmiştir. Nübüvvât ile sem‟iyyât konularının işlenmemesinin ve tezimizin üç başlıktan oluşmasının sebebi, Hayâlî‟nin bu konular hakkında detaylı açıklamalarda bulunmamasıdır. Dolayısıyla, bu tez kapsamında Hayâlî‟nin ağırlık verdiği bilgi ve ilâhiyyât konuları üzerinde yoğunlaşmasına özen gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Our work consists of three parts. Our main goal with this study is the method of kalam and his point of view on doctrinal issues in Molla Khayali's work. On the other hand, our goal it is to reveal the effects of the socio-cultural and scientific accumulation of the society on the author's work and therefore his position and dimension in the kalam culture. In the first part of the work, Khayali's personal information is given. The environment he lived in, his education and his scientific personality as a result of these were diligently examined. While his known works were mentioned, the focus was on Hashiya ala Sharhi'l-Aqaid, which is the subject of the thesis, and the punctuality and competence of this work were expressed. In the second part, firstly, information was discussed. This section, which starts with the definition of knowledge, continues with explanations about the ways in which knowledge will be obtained and what the criteria are that express the accuracy of knowledge. Afterwards, the subject of existence is discussed and the differences between Allah and creatures and the evidences used in the effort to prove the existence and unity of Allah are mentioned. As for the third part, the selbi and subuti attributes of Allah arcüzie discussed and explained in detail. Then, the subject of what the servant can do within his will and power, the limits of the partial will and the divine will are handled by considering the current work. The reason why the sublects of prophethood and semiyyat are not covered and our thesis consists of three titles is that Khayali does not give detailed explanations about these subjects. Therefone, within the scope of this thesis, is has been paid attention to focus on the subjects of knowledge and theology, which Khayali gives weight to.
Benzer Tezler
- Kemalpaşazâde'nin Zihnî Varlık risâlesi: Tahkik ve değerlendirme
The work called Kemalpashazâde's“Addi̇ng The Essence of The Exi̇stence”Pamphlet to edi̇ti̇on and evaluati̇on
MEHMET AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLYAS ÇELEBİ
- Hatib Şirbînî'nin tefsirinde müteşabih ayetlerin yorumu
Commentary on the mutashabihat verses in the interpretation of Hatip al-Shirbini
HÜSAM EL-HAYIK
Doktora
Türkçe
2024
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÖRENER
- “Risâle Tete'allaku bi-Kelâmi'l-Beyzâvî fî Tercîhâtihî Beyne'l-Hanefiyye ve'ş-Şâfi'iyye”adlı eserin tahkiki ve İslâm hukuku açısından değerlendirilmesi
Edition of“Risāla Tataallaqu bi-Kalām al-Baydāwī fi Tarcīhātihi bayn al-Hanafiyya wa al-Shāfi'iyya”and its evaluation in terms of Islamic law
AHMAD SUAD SHAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN GÜNDÜZ
- Şemsüddîn es-Semerkandî ve el-Muʻtekadât adlı eseri: Tahkik ve tahlili
Critical edition and analysis of Kitab al-Mu'tekadat by Shams al-Din al-Samarqandi
FATİH KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL TAŞKIN
- Hatîb eş-Şirbînî'nin es-Sirâcü'l-Münîr adlı tefsirinde Kur'ân'ı yorumlama yöntemi
Al-Khatib al-Shirbini's method of interpreting the Qur'ân in his tafsir al-Siraj al-Munir
MÜKRİME DİLEKÇİ ZENGİN
Doktora
Türkçe
2023
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELİL KİRAZ
- Karahisari Mushafı'nın tezhip tasarımı açısından incelenmesi (Bakara Suresi'nin sonuna kadar)
Examination of the Karahisari Qur'an in terms of the illumination design (until the end of Bakara Surah)
NİHAL ARACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA NASUHİ ÇELEBİ