20 yaş üstü kadınlarda meme kanseri bilgi düzeyi ile sağlık okuryazarlığı ve genel sağlık düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between breast cancer knowledge level, health literacy and general health level in women over 20 years old
- Tez No: 783983
- Danışmanlar: PROF. DR. OKCAN BASAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Meme kanseri bilgi düzeyi (GKMKBT), sağlık okuryazarlığı (TSOY-32), Hasta sağlık anketi (PHQ-9), Anketler, Bilgi düzeyi, Kadınlar, Meme hastalıkları, Meme neoplazmları, Sağlık araştırmaları, Sağlık durumu göstergeleri, Sağlık okuryazarlığı, The Comprehensive Breast Cancer Knowledge Test (CBCKT), The Patient Health Questionnaire (PHQ-9), The Turkey Health Literacy Scale (TSOY-32), Questionnaires, Level of knowledge, Women, Breast diseases, Breast neoplasms, Health surveys, Health status indicators, Health literacy
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Meme kanseri, 2020 yılında dünya çapında kadınlarda en sık görülen kanser türü olmakla birlikte insidans ve mortalite bakımından birinci sırada gelmektedir. Bu araştırma, 20 yaş üzeri kadınların meme kanseri bilgi düzeylerini, sağlık okuryazarlığını ve genel sağlık düzeylerini belirlemek ve bunlar arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı, tek merkezli ve kesitsel olan bu araştırma, Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Poliklinikleri'ne 15 Eylül 2021-15 Aralık 2021 tarihleri arasında başvuran 20 yaş ve üzerindeki 300 kadın hasta ile gerçekleştirildi. Veriler, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalara tarafımızca hazırlanan sosyodemografik ve tanılama davranış bilgi formu, Geniş Kapsamlı Meme Kanseri Bilgi Testi (GKMKBT), Hasta sağlık anketi (PHQ-9) ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) uygulanarak elde edildi. İstatistiki incelemeler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 23.0 programı ile değerlendirilip, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alındı. Bulgular: Araştırmamıza katılan kadınların %66.3'ü 20-39 yaş arasında iken, %31.7'si 40-64 yaş arasında ve %2'si 65 yaş ve üzerindedir. Geniş Kapsamlı Meme Kanseri Bilgi Testi puanı, demografik bilgilerden ve tanılama davranışlarından eğitim durumu (p=0,000), çalışma durumu (p=0,000), gelir durumu (p=0,000), kendi kendine meme muayenesini duyan (p=0,000), klinik meme muayenesini duyan (p=0,006), meme ultrasonunu duyan (p=0,035) ve mamografiyi duyanlar (p=0,000) açısından anlamlı biçimde daha yüksek bulundu. Hasta sağlık anket puanı, demografik bilgilerden ve tanılama davranışlarından yaş (p=0,000), medeni durum (p=0,001), gelir durumu (p=0,000), sigara kullanımı (p=0,016) ve ailede meme kanseri öyküsü (p=0,017) bakımından istatistiksel olarak daha yüksek bulundu. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı puanı, klinik meme muayenesini duyan (p=0,011), meme ultrasonunu duyan (p=0,014) ve mamografiyi duyanlarda (p=0,078) daha yüksek bulunmuştur. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı ile Hasta sağlık anket puanları arasında negatif yönlü ve zayıf düzeyli anlamlı bir korelasyon bulundu. Sonuç: Araştırmamızda yüksek eğitimin, çalışmanın ve gelir düzeyi yüksekliğinin kadınların meme kanserine ilişkin bilgi düzeylerini arttırmada etkili olduğu görüldü. Kadınların meme kanseri bilgi düzeyleri yüksek olarak tespit edilmekle birlikte tarama yöntemlerine ilişkin bilgileri oldukça yüksek bulunurken, kendi kendine meme muayenesi hariç diğer tarama yöntemlerini kullanma düzeyleri düşük tespit edildi. 20-39 yaş aralığında bulunan, bekar, düşük gelir düzeyine sahip, sigara kullanan ve birinci veya ikinci derece yakınlarına meme kanseri tanısı konan kadınların depresyon bakımından risk altında olduğu bulundu. Yeterli sağlık okuryazarlığa sahip kadınların tarama yöntemlerini konusunda bilgili oldukları görüldü. Sağlık okuryazarlık düzeyi azaldıkça kadınların depresyon açısından risk taşıdığı saptandı.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Breast cancer is the most common type of cancer in women worldwide in 2020, and ranks first in terms of incidence and mortality. This research was carried out to determine the breast cancer knowledge level, health literacy and general health levels of women aged 20 and over and to determine the relationship between them. Method: The descriptive, single-center and cross-sectional study was conducted with 300 female patients aged 20 years and older who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics between September 15, 2021 and December 15, 2021. The data were obtained by applying the sociodemographic and diagnostic behavior information form prepared by us, The Comprehensive Breast Cancer Knowledge Test (CBCKT), The Patient Health Questionnaire (PHQ-9) and the Turkey Health Literacy Scale (TSOY-32) to the patients who accepted to participate in the study. For statistical analysis, it was evaluated with the IBM SPSS v.23 statistical program and the level of statistical significance was taken as p<0.05. There was a significant negative and weak correlation between TSOY-32 and PHQ-9 scores. Results: While 66.3% (n=199) of the women participating in our study were between the ages of 20-39, 31.7% (n=95) were between the ages of 40-64 and 2% (n=6) were 65 years and over. The Comprehensive Breast Cancer Knowledge Test score was significantly higher in terms of educational status (p=0.000), working status (p=0.000), income status (p=0.000), hearing breast self-examination (p=0.000), hearing clinical breast examination (p=0.006), hearing breast ultrasound (p=0.035) and mammography (p=0.000) from demographic information and diagnostic behaviors. The Patient Health Questionnaire (PHQ-9) scores was statistically higher in terms of age (p=0.000), marital status (p=0.001), income status (p=0.000), smoking (p=0.016), and family history of breast cancer (p=0.017) from demographic information and diagnostic behaviors. The TSOY-32 scores was found to be higher in those who heard clinical breast examination, breast ultrasound, mammography (p=0.011, p=0.014, p=0.078, respectively). Conclusion: In our study, it was seen that higher education, work and high income level were effective in increasing the knowledge level of women about breast cancer. Although women's knowledge of breast cancer was found to be high, their knowledge of screening methods was found to be quite high, while their level of using other screening methods, except breast self-examination, was found to be low. It was found that women between the ages of 20-39, single, low-income, smokers and whose first or second degree relatives were diagnosed with breast cancer were at risk for depression. It was observed that women with sufficient health literacy were knowledgeable about screening methods. It was determined that as the level of health literacy decreased, women were at risk for depression.
Benzer Tezler
- Ailesinde meme kanseri öyküsü olan kadınlarda meme kanseri tarama davranışları
Breast cancer screening behaviors of women who have family history of breast cancer
EMİNE KADRİYE ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELDA SEÇGİNLİ
- Kadınların meme kanseri tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum, davranışları ve meme kanseri risk düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of women's knowledge, attitude, behavior about breast cancer screening methods and breast cancer risk levels
ÜMMÜ NUR OKUDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
- Determination of knowledge, attitudes, and practices about breast cancer and screening among female healthcare and non-healthcare workers in Somaliland
Somaliland'da sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınlarda meme kanseri ve taramaya yönelik bilgi, tutum ve uygulamaların belirlenmesi
NURA AHMED OGLEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
HemşirelikKarabük ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIL IŞIK ANDSOY
- Meme kanserinin erken tanınmasında 18-49 yaş kadın hastaların bilgi düzeyi, tutum ve davranış biçimleri
Knowledge level, attitude and behaviors of female patients aged 18-49 in the EARLY diagnosis of breast cancer
MERVE USTA DEMİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL ARDIÇ
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan hemşirelerin meme kanseri konusunda bilgi ve davranışları
Breast cancer information and behaviors of nurses working in Ankara University Medical Faculty Hospital
TAYFUN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER