Yürütücü işlev bağlamında davranışsal ölçüm araçları kullanılan 4-7 yaş arası gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklara yönelik çalışmaların sistematik derlemesi
Systematic review of studies for children with developmental language disorders between the ages of 4-7 years who use behavioral measurement tools in the context of executive function
- Tez No: 782745
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MARAL YEŞİLYURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Dil, Dil bozuklukları, Dil ve konuşma terapisi, Ketleme, Yönetici işlevler, Yürütme, Çalışma belleği, Özgül dil bozukluğu, Cognitive flexibility, Language, Language disorders, Speech therapy, Inhibition, Executive functions, Executive, Working memory, Childhood language impairment
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların dil becerilerinde yaşadıkları güçlüklerin yanı sıra yürütücü işlev becerilerinde de zorluklar yaşadıkları bilinmektedir. Son yirmi yılda gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda yürütücü işlev becerilerinin incelendiği çalışmaların sayısı artmış olsa da okul öncesi dönem gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklarda yürütücü işlev becerilerinde yaşanılan güçlüklerin incelendiği çalışmaların sayısı hala yeterli değildir. Bu alanda çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu derleme alanyazın da yer alan 4-7 yaş arası gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların yürütücü işlev becerilerinin ölçüldüğü çalışmaları incelemeyi, gruplar arası farkları ortaya koymayı, klinisyenlere kullanılan yürütücü işlev ölçüm araçları hakkında bilgi vermeyi amaçlamaktadır. Sistematik derleme prosedürünün oluşturulmasında ve raporlanmasında PRISMA Bildirgesi kullanılmıştır. Çalışmaların metodolojik kalitelerinin ölçümünde ise JBI Kesitsel Çalışmalar ve JBI Randomize Kontrollü Çalışmalar için olmak üzere iki değerlendirme aracı kullanılmış ve çalışmaların seçilmesinde PRISMA Akış Şeması izlenmiştir. Dahil etme kriterlerini karşılayan ve metodolojik kalite değerlendirilmesinde yüksek puan alan yedi çalışma derlemeye dahil edilmiştir. Çalışmaların örneklemini 4;0 - 6;3 yaş arasında ki 292 gelişimsel dil bozukluğu olan ve 333 olmayan toplam 625 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmaların bulguları incelendiğinde gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların olmayan çocuklara göre yürütücü işlev becerilerini ölçen görevlerde daha düşük performans gösterdiği bulunmuştur. Bu derleme ile gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklara erken dönemde yürütücü işleve yönelik müdahale programlarının uygulanmasının çocukların ileri dönemde akademik hayatta yaşayabileceği zorlukları azaltabileceği sonucuna varılabilir.
Özet (Çeviri)
Children with developmental language disorders experience difficulties in executive function skills as well as being affected in many areas of language. Although the number of studies examining executive function skills in children with developmental language disorders has increased in the last 20 years, there is still a need to investigate the difficulties experienced in executive function skills in children with preschool developmental language disorders. This review aims to examine the studies in the literature that measure the executive function skills of children aged 4-7 years with developmental language disorders, to reveal the differences between the groups, and to inform clinicians about the executive function measurement tools used. The PRISMA Declaration was used in establishing and reporting the systematic review procedure. Two assessment tools for JBI Cross-sectional Studies and JBI Randomized Controlled Studies were used to measure the methodological quality of the studies, and the PRISMA Flowchart was followed for the selection of studies. Seven studies that met the inclusion criteria and scored high on the methodological quality assessment were included in the review. The sample of the studies consisted of 625 children aged 4;0-6;3 years, 292 with developmental language disorders and 333 without. With this review, it can be concluded that the implementation of intervention-oriented intervention programs for executive function in the early period to children with developmental language disorders may reduce the difficulties that children may experience in academic life in the future.
Benzer Tezler
- Bilişsel bozukluklarda nörobilişsel beceriler ile nöroradyolojik bulguların ilişkisinin incelenmesi: Retrospektif bir çalışma
Başlık çevirisi yok
MEHMET MESUT DORUKOĞLU
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda yürütücü işlevler ile interoseptif algı ilişkisi
Relationship between executive functions and interoceptive perception in children with autism spectrum disorder
HİLAL ÖZÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde duyusal işlemleme ve interoseptif farkındalık özelliklerinin yürütücü işlevlerle ilişkisi
The relationship between sensory processing and interoceptive awareness characteristics and executive functions in adolescents diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder
AYSU KAÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK SÜZER GAMLI
- 1H-MRSI of the deep gray matter structures in patients with amyotrophic lateral sclerosis
Amyotrofik lateral skleroz hastalarında derin gri madde yapılarının multi voksel proton manyetik rezonans spektroskopisi
MERYEM TORLAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Biyomühendislikİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA YILDIRIM
PROF. DR. ESİN ÖZTÜRK IŞIK
- 48-72 aylık çocukların duygu düzenleme ve yürütücü işlev becerilerinin yaş ve cinsiyet bağlamında incelenmesi
Examination of emotion regulation and executive function skills of 48-72 months old children in the context of age and gender
GAMZE NUR KÜTÜK DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA SOYDAN