Karaciğer transplantasyonu yapılan hastalarda sağlık okuryazarlığının immünsupresif ilaç uyumuna etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of health literacy on immunosuppressive drug adherence in patients with liver transplantation
- Tez No: 782565
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA VURAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: hemşirelik, immünsupresif ilaç, karaciğer nakli, sağlık okuryazarlık, uyum, Karaciğer hastalıkları, Sağlık okuryazarlığı, Tedaviye bağlılık ve uyum, İmmünosupresif ajanlar, İmmünosüpresyon, adherence, health literacy, immunosuppressive drug, liver transplantation, nursing, Liver diseases, Treatment adherence and compliance, Immunosuppressive agents, Immunosuppression
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma karaciğer transplantasyonu yapılan hastalarda sağlık okuryazarlığının immünsupresif ilaç uyumuna etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma İzmir ilinde bulunan bir üniversite hastanesinde dahil edilme kriterlerine uygun çalışmaya katılmayı kabul eden 150 gönüllü hasta ile yapılmıştır. Çalışmada Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Sağlık Okuryazarlık Ölçeği, İmmünsupresif İlaç Kullanımına Uyum Ölçeği (İİKUÖ) kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 (Statistical Package for Socical Sciences) kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 150 hastanın yaş ortalaması 55,62±13,55 yıl, nakilden sonra geçen süre 103,84±79,52 ay, %70,7'si erkek, %61,4'ünün eğitim durumu ilk-ortaokul, %70,7'i primer karaciğer hastalığı kronik karaciğer yetmezliği, %79,3'ü immünsupresif ilaç konusunda eğitim almış, %74,7'si ilaç kullanımına destek yöntemi kullanmıyor, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puan ortalaması 112±12,29, İİKUÖ puan ortalaması 48,22±5,02'dir. Eğitim durumu lise olan hastaların sağlık okuryazarlık düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. İmmünsupresif ilaç konusunda eğitim alma durumu ile Sağlık Okuryazarlık Ölçeği toplam puanı ve Bilgiye Erişim ve Bilgileri Anlama alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. İİKUÖ puan ortalaması ile Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Uygulama/Kullanma alt boyutu puan ortalaması arasında anlamlı pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur. İİKUÖ puanı 50-55 olan hastaların Sağlık Okuryazarlık Ölçeği Uygulama/Kullanma alt boyutu puan ortalamasının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda karaciğer nakli olan hastaların sağlık okuryazarlığının ve immünsüpresif ilaç uyumunun yüksek olduğu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Uygulama/Kullanma alt boyutu puan ortalaması ile İİKUÖ puan ortalaması arasında anlamlı pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu ve immünsupresif ilaç konusunda eğitim alanların sağlık okuryazarlık seviyelerinin daha yüksek olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effect of health literacy on immunosuppressive drug compliance in patients who underwent liver transplantation. The research was conducted with 150 patients who agreed to participate in a university hospital in the province of Izmir, which was not included. In the study, the Patient Descriptive Characteristics Form, the Health Literacy Scale, and the Scale of Adjustment to Immunosuppressive Medication Use (SAIMU) are used. Data were analyzed with SPSS 25.0 (Statistics Package for Social Sciences). Mean age of 150 patients included in the study was 55.62±13.55 years, time after transplantation was 103.84±79.52 months, %70.7 were male, %61.4 had primarysecondary education, % 70.7 of them had primary liver disease chronic liver failure, %79.3 of them were educated about immunosuppressive drugs, %74.7 of them do not use medication support method, Health Literacy Scale mean score is 112±12.29, mean SAIMU score It is 48.22±5.02. It has been determined that the health literacy levels of the patients whose education level is high school are high. It has been observed that there is a significant relationship between the status of being educated about immunosuppressive drugs and the Health Literacy Scale total score and the mean scores of Access to Information and Understanding Information sub-dimensions. A significant, positive and weak correlation was found between the mean score of SAIMU and the mean score of the Health Literacy Scale Practice/Using subdimension. It was determined that the mean score of the Health Literacy Scale Practice/Using sub-dimension of the patients with a SAIMU score of 50-55 was higher than the other groups. As a result of the study, it was seen that the health literacy and immunosuppressive drug compliance of the patients with liver transplantation were high, there was a significant positive weak correlation between the Health Literacy Scale Practice/Using sub-dimension score and the SAIMU score average, and the health literacy levels of those who received training on immunosuppressive drugs were higher.
Benzer Tezler
- Karaciğer transplantasyonu yapılan hastalarda yaşam kalitesinin, özbakım gücünün ve yaşadıkları güçlüklerin belirlenmesi
Determination of the life quality and the self care ability of the patients who had liver transplantation and the difficulties experienced by them
SEVİM GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikHarran ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜLYA KARATAŞ
- Hematopoetik kök hücre transplantasyonu yapılan talasemi majör tanılı hastalarda uzun dönem yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of long-term quality of life in patients with thalassemia major diagnosis following hematopoetic stem cell transplantation
ORUÇALI GULIYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
HematolojiEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP AKSOYLAR
- Karaciğer transplantasyonu öncesi ve sonrası yaşam kalitesinin incelenmesi
Evulation of quality of life before and after liver transplantation
YAPRAK SARIGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AKLİME DİCLE
- Hepatosellüler karsinom tanısı alan hastalarda sağkalıma etki eden faktörler
Factors effecting survival in patients diagnosed with hepatocellular carcinoma
BAHRİYE ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
OnkolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA YAVUZŞEN
PROF. DR. MESUT AKARSU
PROF. DR. İBRAHİM KEMAL ASTARCIOĞLU
- Karaciğer sirozlu hastalarda lamivudine tedavisinin sonuçları
Results of lamivudine therapy in cirrhotic patients
SUZAN TABUR DÜZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
GastroenterolojiDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HALİL DEĞERTEKİN